Yapım Tarihi - 1985
Bölüm Sayısı - 5
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, 16mm
Bölümlerin Yayın Tarihi ve Süresi
1. Bölüm - 2 Ocak 1985 / 25'49''
2. Bölüm - 9 Ocak 1985 / 27'14''
3. Bölüm - 16 Ocak 1985 / 15'20''
4. Bölüm - 23 Ocak 1985 / 24'59''
5. Bölüm - 30 Ocak 1985 / 25'08''
Yönetmen - Muhsin Mete
Yapımcı - Muhsin Mete
Metin Yazarı - D. Mehmet Doğan, Ahmet Turan Alkan, Beşir Ayvazoğlu
Zaman içinde değişen ve değişmeyen yönleriyle "Çinideki Sır ve Kütahya"
Yeni yılda televizyonumuza yeni yeni dizi ve belgeseller geliyor. Ankara
Televizyonundan Muhsin Mete'nin yönetimini gerçekleştirdiği,
beş bölümlük "Kaybolan Şehirler"
belgeselinin ilk bölümünde Kütahya yer alıyor.
Çinideki Sır adını taşıyan bu ilk bölümde zaman içinde değişen ve
değişmeyen yönleriyle Kütahya tanıtılıyor. Modernleşme ve çarpık yerleşme,
şehirlerimizin yalnız fiziksel yapısında değil, sosyal değerlerde de değişmelere
yol açmaktadır. Belgeselde karakteristik özelliklerini nispeten devam ettiren
şehirlerimiz (Kütahya, Sivas, Bursa, Diyarbakır ve Hasankeyf) ele alınarak,
şehir planında kültür değişimleri irdelenmektedir.
Kaynak
Son Havadis Gazetesi, 2 Ocak 1985
ŞEHİRLERİMİZİN KENDİNE HAS DOKUSU KAYBOLDU
Muhsin Mete Televizyon Programcısı. 1970 yılından buyana eğitim ve kültür
ağırlıklı belgesel programlar hazırlıyor. " Güzel Dil Türkçe Bize
" " Ulu Camiler" "Şairler Meydanı" gibi programları
ilk anda akla gelenler. Muhsin Mete'nin bu günlerde " Kaybolan Şehirler "
adlı 5 bölümlük bir belgeseli televizyonda yayınlanmakta. Muhsin Mete
önceki
programlarında da ortak çalıştığı D. Mehmet Doğan
ile bu programında
beraberce çalışmış. Yankı, Muhsin Mete ile Kaybolan Şehirler üzerine
konuştu...
YANKI- Neden Kaybolan Şehirler ?
Mete- 1950'li yıllardan itibaren ülkemizde modernleşme veya çağdaşlaşma
adına, hayatımızın hemen bütününde hızlı ve çarpık bir şehirleşmeyi
yaşıyoruz. Tabii, bunun kökleri çok daha eskiye uzanmakta. Fakat gözle görülür
bir şekilde 1950'li yıllardan itibaren kendini göstermekte. Bu değişim büyük
ölçüde kültür değişmesi şeklinde hayatımızın hemen her safhasında
bir dejenerasyona, yozlaşmaya yol açtı. Bunun en belirgin görünümü şehirlerde
ortaya çıktı. Bir taraftan şehirlerimizin kendine has dokusu, fizik yapısı
değişirken diğer taraftan kültür değerleri de hızla değişmeye hatta yok
olmaya maruz kaldı. Eski ile yeniyi yeni ihtiyaçlara göre sağlıklı bir şekilde
bağdaştırma maalesef mümkün olmadı. Yeni, eskiyi bir kanser hücresi gibi
tahrip etti. Böylelikle kültürün temel özelliği olan devamlılık
sekteye uğradı. İşte bu yüzden zaman geçirmeden nispeten karakteristik özelliğini
muhafaza edebilmiş şehirlerimizi dünü ve bugünü ile tanıtmayı düşündük.
YANKI- Genellikle belgesel kültür programları hazırlıyorsunuz neden ?
Mete- Bağlı bulunduğumu Eğitim Kültür Programları Müdürlüğü, genellikle belgesel
türde yapımların hazırlandığı bir ünite. Ayrıca kendimde belgesel türde
çalışmaları tercih ediyorum. Belgesel tür her şeyden önce hayatın olduğu
gibi tespiti. Bu bakımdan diğer film türlerdi ile farklılıklar göstermekte.
Dramada olduğu gibi mizansene hemen hemen hiç yer vermeyen bir tür. Bu yönü
ile daha tabii, daha gerçekçi bir tür olduğu söylenebilir.
YANKI- Belgesel kültür programcılığının gerektirdiği şartlar neler?
Mete- Belgesel türde programlara her şeyden önce çok ciddi bir ön araştırmayı
gerektiriyor. Hem konu ile ilgili yazılı kaynaklar ve bu arada uzman kişiler
ile görüşmeler, hem de çekim yapılacak yerlerde çekime ilişkin detaylı
araştırmalar önem taşıyor. Sözlü ve yazılı kaynaklara dayalı araştırmalar,
Metin ve senaryonun başarılı bir şekilde hazırlanabilmesi için tek kişiyi
aşan bir ekip çalışması gerektiriyor. Fakat maalesef bu konuda oluşmuş bir
gelenek mevcut değil. Bir Örnek vermek gerekirse 1982 yılında 6 programlık
bir dizi olarak ekrana gelen " Dünden Bugüne Ahilik" adlı çalışmanın
araştırmasını yapıp, metinlerini hazırlamak üç ayımı aldı. Konuyu bütün
yönleri ile dile getiren bir çalışma veya uzman kişi temine mümkün olmadı.
İşin bu yönü ile de ilgilenince yapıma ilişkin diğer hususlara ki
bunlardan en önemlisi çekim ve kurguya gereken önem verilememektedir. Bu yüzden
yapımcılığımın ilk yıllarından itibaren D. Mehmet Doğan
meselenin bu yönünün
çözümleyen kişi oldu. Sinema diline son derece yatkın metinleri ile çalışmalarıma
büyük katkıda bulundu. Kendine ve diğer emeği geçenlere müteşekkirim.
Kaynaklar
Muhsin Mete
Yankı Dergisi, Mustafa Temur röportajı 14/20 Ocak 1985