Kaybolan Şehirler


Kütahya'da Bir Sokak Eylül 1977

Yapım Tarihi - 1985
Bölüm Sayısı - 5
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, 16mm

Bölümlerin Yayın Tarihi ve Süresi
1. Bölüm - 2 Ocak 1985 / 25'49''
2. Bölüm - 9 Ocak 1985 / 27'14''
3. Bölüm - 16 Ocak 1985 / 15'20''
4. Bölüm - 23 Ocak 1985 / 24'59''
5. Bölüm - 30 Ocak 1985 / 25'08''

Yönetmen - Muhsin Mete
Yapımcı - Muhsin Mete
Metin Yazarı - D. Mehmet Doğan, Ahmet Turan Alkan, Beşir Ayvazoğlu

Zaman içinde değişen ve değişmeyen yönleriyle "Çinideki Sır ve Kütahya"

Yeni yılda televizyonumuza yeni yeni dizi ve belgeseller geliyor. Ankara Televizyonundan Muhsin Mete'nin yönetimini gerçekleştirdiği, beş bölümlük "Kaybolan Şehirler" belgeselinin ilk bölümünde Kütahya yer alıyor.

Çinideki Sır adını taşıyan bu ilk bölümde zaman içinde değişen ve değişmeyen yönleriyle Kütahya tanıtılıyor. Modernleşme ve çarpık yerleşme, şehirlerimizin yalnız fiziksel yapısında değil, sosyal değerlerde de değişmelere yol açmaktadır. Belgeselde karakteristik özelliklerini nispeten devam ettiren şehirlerimiz (Kütahya, Sivas, Bursa, Diyarbakır ve Hasankeyf) ele alınarak, şehir planında kültür değişimleri irdelenmektedir.


Kaynak
Son Havadis Gazetesi, 2 Ocak 1985





ŞEHİRLERİMİZİN KENDİNE HAS DOKUSU KAYBOLDU

Muhsin Mete Televizyon Programcısı. 1970 yılından buyana eğitim ve kültür ağırlıklı belgesel programlar hazırlıyor. " Güzel Dil Türkçe Bize " " Ulu Camiler" "Şairler Meydanı" gibi programları ilk anda akla gelenler. Muhsin Mete'nin bu günlerde " Kaybolan Şehirler " adlı 5 bölümlük bir belgeseli televizyonda yayınlanmakta. Muhsin Mete önceki programlarında da ortak çalıştığı D. Mehmet Doğan ile bu programında beraberce çalışmış. Yankı, Muhsin Mete ile Kaybolan Şehirler üzerine konuştu...

YANKI- Neden Kaybolan Şehirler ?
Mete- 1950'li yıllardan itibaren ülkemizde modernleşme veya çağdaşlaşma adına, hayatımızın hemen bütününde hızlı ve çarpık bir şehirleşmeyi yaşıyoruz. Tabii, bunun kökleri çok daha eskiye uzanmakta. Fakat gözle görülür bir şekilde 1950'li yıllardan itibaren kendini göstermekte. Bu değişim büyük ölçüde kültür değişmesi şeklinde hayatımızın hemen her safhasında bir dejenerasyona, yozlaşmaya yol açtı. Bunun en belirgin görünümü şehirlerde ortaya çıktı. Bir taraftan şehirlerimizin kendine has dokusu, fizik yapısı değişirken diğer taraftan kültür değerleri de hızla değişmeye hatta yok olmaya maruz kaldı. Eski ile yeniyi yeni ihtiyaçlara göre sağlıklı bir şekilde bağdaştırma maalesef mümkün olmadı. Yeni, eskiyi bir kanser hücresi gibi tahrip etti. Böylelikle kültürün temel özelliği olan devamlılık sekteye uğradı. İşte bu yüzden zaman geçirmeden nispeten karakteristik özelliğini muhafaza edebilmiş şehirlerimizi dünü ve bugünü ile tanıtmayı düşündük.

YANKI- Genellikle belgesel kültür programları hazırlıyorsunuz neden ?
Mete- Bağlı bulunduğumu Eğitim Kültür Programları Müdürlüğü, genellikle belgesel türde yapımların hazırlandığı bir ünite. Ayrıca kendimde belgesel türde çalışmaları tercih ediyorum. Belgesel tür her şeyden önce hayatın olduğu gibi tespiti. Bu bakımdan diğer film türlerdi ile farklılıklar göstermekte. Dramada olduğu gibi mizansene hemen hemen hiç yer vermeyen bir tür. Bu yönü ile daha tabii, daha gerçekçi bir tür olduğu söylenebilir.

YANKI- Belgesel kültür programcılığının gerektirdiği şartlar neler?
Mete- Belgesel türde programlara her şeyden önce çok ciddi bir ön araştırmayı gerektiriyor. Hem konu ile ilgili yazılı kaynaklar ve bu arada uzman kişiler ile görüşmeler, hem de çekim yapılacak yerlerde çekime ilişkin detaylı araştırmalar önem taşıyor. Sözlü ve yazılı kaynaklara dayalı araştırmalar, Metin ve senaryonun başarılı bir şekilde hazırlanabilmesi için tek kişiyi aşan bir ekip çalışması gerektiriyor. Fakat maalesef bu konuda oluşmuş bir gelenek mevcut değil. Bir Örnek vermek gerekirse 1982 yılında 6 programlık bir dizi olarak ekrana gelen " Dünden Bugüne Ahilik" adlı çalışmanın araştırmasını yapıp, metinlerini hazırlamak üç ayımı aldı. Konuyu bütün yönleri ile dile getiren bir çalışma veya uzman kişi temine mümkün olmadı. İşin bu yönü ile de ilgilenince yapıma ilişkin diğer hususlara ki bunlardan en önemlisi çekim ve kurguya gereken önem verilememektedir. Bu yüzden yapımcılığımın ilk yıllarından itibaren D. Mehmet Doğan meselenin bu yönünün çözümleyen kişi oldu. Sinema diline son derece yatkın metinleri ile çalışmalarıma büyük katkıda bulundu. Kendine ve diğer emeği geçenlere müteşekkirim.



Kaynaklar
Muhsin Mete
Yankı Dergisi, Mustafa Temur röportajı 14/20 Ocak 1985