Göç Hikayeleri




Yapım Tarihi - 2007
Süre - 00:24:00
Bölüm Sayısı - 8
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, Dijital Betacam

Yönetmen - Sibel Değer
Yapım Yardımcısı - Bülent Sarpkaya
Kurgu - Füsun Günersu
Metin Yazarı - Halime Toros
Özgün Müzik - İrfan Gürdal
Görüntü Yönetmeni - Kamil Kayalı
Işık Şefi - Tarık Sami Demirci
Ses - Selçuk Seçki, Muharrem Arman
Kamera Asistanı - Haşim Durtaş, Doğan Yener

Göç Hikayeleri: 1. Bölüm - Rumeli Türklerinin Göç Edişi - 00:24:36
Göç Hikayeleri: 2. Bölüm - Kırgız Türklerinin Göç Edişi (Manas'ın Çocukları) - 00:23:07
Göç Hikayeleri: 3. Bölüm - Ahıska Türklerinin Göç Hikayeleri (Yüzyıllık Yalnızlık) - 00:23:50
Göç Hikayeleri: 4. Bölüm - Kırım Türklerinin Göç Hikayeleri (Ey Güzel Kırım) - 00:22:40
Göç Hikayeleri: 5. Bölüm - Azerbaycan Türklerinin Göç Hikayeleri (20. Yüzyılının Kaçkınları) - 00:23:01
Göç Hikayeleri: 6. Bölüm - Midilli ve Girit Göçmenleri (Yaşamak Hatırlamaktır) - 00:22:54
Göç Hikayeleri: 7. Bölüm - Türkistan'dan Anadolu'ya Yürüyüş - 00:24:42
Göç Hikayeleri: 8. Bölüm - Çerkezlerin Göç Hikayeleri (Oy Deniz Karadeniz) - 00:23:29

TRT, Balkanlardan, Kafkaslardan ve Orta Asya’dan Türkiye’ye uzak ve yakın geçmişte yaşanan göçleri, “Göç Hikayeleri” başlığıyla ekrana taşıyor.

Büyük hikâyelerin, büyük huzursuzlukların dünyanın dört bir yanına savurduğu sıradan insanların sıra dışı öykülerinin peşinde Edirne’den Kars’a uzanan bu uzun yolculuğun bu haftaki bölümünde Tokat ilimizin Yeşilyurt ilçesinde yaşayan Türkmenlerin göç hikayesi anlatılmaktadır.

Türklerin en eski el sanatlarından biri olan halılar ve kilimler yüzyıllardır bu çok geniş coğrafyada ilmek ilmek, nakış nakış dokunur. İşte bu yüzden Türk dili, rengarenk bir Türkmen kilimine benzetilir. Ya da bir Türkmen kilimi Türklerin cümle duygularının dili olur. Bugün Tokat’ın Yeşilyurt ilçesinde dokunan Türkmen halı ve kilimleri ise bize parlak desenlerin, binlerce yıllık figürlerin arasına kattığı göç hikayelerini anlatır. Türkmenistan’dan Afganistan’a, oradan Türkiye’ye taşınan dokuma tezgahlarında hem halı dokunur, hem de bir ömür...

1881 yılında Rusların Türkmenistan’ı işgal etmesinden sonra, uzun yıllar Süren esaret dönemi başlamıştır. Özgürlük ve selamet arayışıyla yollara düşenlerin ilk durakları Afganistan’dır. Çünkü Afganistan’ın kuzey bölümü, tarihi Türk yurdu Horasan’dan ve Türk kültüründen derin izler taşımaktadır. Savaşlar, işgaller bu görkemli geçmişin yaşandığı coğrafyayı sınırlarla bölmüştür. İnsanlar geride sadece mallarını mülklerini değil, yüreklerinin bir yanını bırakarak sınırları geçmişlerdir.

1980 yılında ise aç susuz, yine Rus savaş uçaklarının bombaları altında, birer kaçak olarak Pakistan’a geçer Türkmenler. Pakistan’da mülteci kamplarının yeni yeni kurulmaya başladığı, Peşaver Vadisi’nin henüz Afganlı mültecilerle dolmadığı bir dönemdir bu.

Güçlü rüzgarların önünde bir yaprak misali bir sınırdan ötekine savrulan, bir insanın dayanamayacağı kadar büyük acılar ve kayıplar yaşayan Afganistan Türkleri; geçici olarak sığındıkları Pakistan, İran gibi ülkelerde Türkiye’ye ulaşmanın yollarını aramaya başladılar.

Ve nihayet 1982 yılında 5.000 Afganistan Türk’ü Türkiye’ye göç etti. Muhammed Ömer Mahdum ve ailenin diğer fertleri de Pakistan’dan Türkiye’ye göçenler arasındadır. Aksakallıların yerleşmek için Tokat’ın Yeşilyurt ilçesini seçmeleriyle beraber, ilçede hummalı bir faaliyet başlar. Göçmen evlerinin tamamlanmasıyla beraber ocaklar yeniden tüter. Dokuma tezgahlarının tıkırtısı karışır Yeşilyurt’un sokaklarına. Tandırdaki ekmeğin kokusu gelir. Türkmen düğünlerinin coşkusu...

“Anamıza, babamıza, kardeşimize sahip çıktı Türkiye” derken kelimeler boğazına düğümlenen Türkmenler, 1982 yılından beri sabah akşam her namazın ardından dua ederler kendilerine yurdunu açan kardeşlerine.

Yayın
02.05.2007 02:05 / TRT2
02.05.2007 22:30 / TRT2
03.05.2007 07:25 / TRT2






TRT, Balkanlar'dan, Kafkaslardan ve Orta Asya'dan Türkiye'ye uzak ve yakın geçmişte yaşanan göçleri, "Göç Hikayeleri" başlığıyla ekrana taşıyor.

Yönetimini Sibel Değer'in üstlendiği 13 bölümlük belgesel; Osmanlı Devleti'nin kazanılan toprakları kaybetme sürecine girmesiyle başlayan ve yirminci yüzyılda yaşanan siyasi gelişmelerle yoğunlaşan göçleri geçmişi ve günümüze yansılamalarıyla göçmenlerin perspektifinden anlatıyor.

Bir yönüyle göçlerle kurulan köyleri, göçlerle büyüyen şehirleriyle günümüz Türkiye'sinin hikâyesini resmediyor, bir yönüyle de çok geniş bir coğrafyada yüzyıllar boyunca yaşanan bir tarihe ışık tutuyor.

www.trtavaz.com.tr