Yapım Tarihi - 1973
Süre - 00:28:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 1 x 28’
Yayın Tarihi - 07.11.1973
Yönetmen - Ayla Erdemli
Yapımcı - Ayla Erdemli
Metin Yazarı - Ahmet Oktay
Sunuculuğunu Ahmet Oktay’ın yaptığı bu belgeselde; Bodrum’a olan aşkı ile
tanınan ünlü roman ve hikaye yazarı Cevat Şakir KABAAĞAÇLI’nın hayatı
anlatılmaktadır.1890 yılında babası; tarihçi, yazar ve vezir Mehmet Şakir Paşa,
Girit’te yüksek komiserlik görevinde iken Girit’te doğan Cevat Şakir’in, doğum
yeri ve tarihi konusunda farklı kaynaklar, farklı bilgiler vermektedir. Baba
tarafından Şakirpaşa Ailesi olarak tanınan köklü bir Osmanlı ailesine mensup
olduğu ve amcasının da 2. Abdülhamit’in sadrazamlarından Cevat Şakir Paşa
olmasından söz edilmektedir. Çocukluğu, babasının elçilik yaptığı Atina’da geçen
Cevat Şakir, 1904’te Robert Koleji’ni bitirmiş, yüksek öğrenimini 1908’de
İngiltere’de Oxford Üniversitesi Yeni Çağlar Tarihi Bölümü’nde tamamlamış,
1913’te evlendiği İtalyan eşiyle İtalya’da yaşamıştır. 1914’te Afyon’da
tabancasından çıkan bir kurşunla babası Mehmet Şakir Paşa’nın ölümü üzerine
hapis cezasına çarptırılmış ve cezasının yedi yılını çektikten sonra yakalandığı
verem hastalığından ötürü affedilip tahliye edilmiştir. 1910 - 1925 arasında
“Resimli Ay” ve “İnci” gibi dergilere yazılar yazan, kapak resimleri,
süslemeler, karikatürler çizen Cevat Şakir; Zekeriya Sertel’in çıkardığı
“Resimli Hafta”da Hüseyin Kenan takma adıyla yazdığı “Hapishane İdama Mahkum
Olanlar Bile Bile Asılmağa Nasıl Giderler” adlı öyküsü yüzünden Ankara İstiklal
Mahkemesi’nde yargılanmış, 1925’te Bodrum’da 3 yıl sürgün cezasına çarptırılmış
ama 1,5 yıl sonra cezası affa uğrayınca İstanbul’a dönmeyip, çok sevdiği
Bodrum’da kalmıştır. Cevat Şakir bütün hayatını Batı uygarlığını ve bilimsel
düşünceyi Klasik Yunan uygarlığıyla başlatanlara karşı Anadolu uygarlığını
savunmakla geçirmiştir. Programda, romancılığı ve şairliğinin yanısıra bir
arkeoloji uzmanı gibi çalışması ve Yunan uygarlığının kökeninin Anadolu
toprağında olduğunu savunmasının gerekçeleri ele alınmaktadır. Ayrıca Halikarnas
Balıkçısı’nın dostu Azra ERHAT ile Şakir’in sanatını en doğru biçimde anlamaya
çalışmış bir eleştirmen olan Mehmet DOĞAN, edebiyatımızda yeterince tanınmamış,
hakettiği yere oturtulmamış yazarlarından biri olan Cevat Şakir hakkında
görüşlerini aktarmaktadır.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ