Denizlerin Sesi




Yapım Tarihi - 1990
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 11
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, DV
Yayın Tarihi - 27.09.1991

TRT'nin İlk sualtı belgesellerinden biri.

Yönetmen - Osman Sınayuç
Yapımcı - Dr. Bayram Öztürk
Yapım Yardımcısı - Ümit Kül, Adem Çolak
Kamera - Alaattin Arda, Hikmet Koç, Tuğer Saygılı, Murat Öztürk, Murat Saygılı
Sesçi - Hayati Aydın, Harun Kabasakal, Uğur Demet, Hakan Kundurayapan
Kurgu - Semih Etiz, İsmail Ülker
Danışman - Prof. Dr. İsmet Baran
Seslendiren - Sacit Onan
Yapım - TRT ve Su Ürünleri Yüksek Okulu ortak yapımı.

Yirmi kişilik bir ekiple Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’de 80 günde gerçekleştirilen ve ülkemizi çevreleyen denizlerdeki ekolojik sistemin incelenmesi amacıyla hazırlanmış olan, on bir bölümlük bu belgesel dizide; denizin insanlara ekonomik bir değer olarak sunduğu bitki ve canlılar ile kıyılarda yaşayan ve geçimini denizden sağlayan insanlarımızın yaşamından kesitlere yer verilmektedir.

1. Bölüm: “Denizlerde Yaşam” Deniz yosunları ve deniz çayırlarının denizlerimizdeki dağılımı ve önemi, deniz çayırlarının tahrip edilmesi ve çeşitli nedenlerle ölmesi sonucunda meydana gelen ekolojik yıkımların sonuçları hakkında bilgi verilmektedir.

2. Bölüm: “Deniz Salyangozunun Öyküsü” 1970’li yıllarda kıyılarımızda ilk defa görülen ve bugün ekonomik bir değer olan deniz salyangozu, salyangoz avcılığı ve salyangoz toplayan dalgıçlar anlatılmaktadır.

3. Bölüm: “Esrarengiz Göç” Yılan balıklarının 5000 millik bir yolculuk yaparak, Meksika’dan Türkiye dalyanlarına ve nehirlerine gelişi anlatılmakta, Ege ve Akdeniz’de gırgır, trol ve trata yöntemiyle yapılan balık avcılığı, sualtı ve su üstü görüntüleriyle ekrana getirilmektedir. Programda ayrıca, trol teknesi kaptanlarının trol alanları konusundaki görüşleri, zıpkınla ve uzatma ağlarla yapılan avcılık konuları da işlenmektedir.

4. Bölüm: “Koruyalım, Üretelim, Kazanalım” Nüfus artışına paralel olarak artan gıda ihtiyacımızın denizden karşılanabileceği, protein deposu olarak kullanabileceğimiz denizlerimiz, denizlerde su ürünleri yetiştiriciliği, dalyanlarda kurulu çipura, levrek, midye çiftlikleri, iç sularda yapılan alabalık, sazan ve pekin ördeği yetiştiriciliği sualtı ve su üstü görüntüleriyle anlatılmaktadır.

5. Bölüm: “Güney’in Doğa Harikaları” başlığı ile Köyceğiz havzasının tarihi, turistik zenginlikleri ve ekonomik yapısı irdelenmekte ve İztuzu kumsalına yumurtlayan caretta caretta adlı deniz kaplumbağaları, dalyanda yapılan kefal balığı ve mavi yengeç avcılığı, sazlık alandaki hayat, Kaunos harabeleri, sığla ağaçları, leylek kampı tanıtılmakta ve turistler için bir eğlence olan çamur banyosuna değinilmektedir.

6. Bölüm: “Bir Zamanlar Foklar Vardı” Monachus-Monachus adlı Akdeniz Fokları, nesli gün geçtikçe azalan fokların su altı ve su üstü görüntülerini çekebilmek için yapılan çalışmalar anlatılmakta, fokları ve yaşadıkları mağaraları görebilmek için yurdumuza gelen turistlere, sarkıt ve dikitlere, deniz altındaki mağaralara ve yunus görüntülerine yer verilmektedir.

7. Bölüm: “Denizin Derinliklerinde” Özel olarak yurtdışından getirilen robotun deniz diplerinde tespit ettiği görüntülere yer verilmekte, mercan avcılığı ve mercan işlemeciliği ve yumurtalarını mercanlara bağlayan köpek balıkları anlatılmaktadır.

8. Bölüm: “Balıkların Dansı” Belgeselin 80 gün süren çekimleri sırasında Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’de çekimi yapılan çok değişik balık türlerine yer verilmektedir.

9. Bölüm: “Süngerciliğin Dramı” Dünyanın en eski mesleklerinden biri olan sünger avcılığı anlatılmakta, vurgun yiyen sünger avcıları ile yapılan röportajlara, sünger hastalıklarına, sünger üretimi ve karşılaşılan sorunlara yer verilmektedir.

10. Bölüm: “Büyük Mavi Çöp Kutuları” Dünya denizlerini tehdit eden tehlike; kirlenme konusu işlenmekte, bizim denizlerimizin de bu tehlikeden yeteri kadar nasibini aldığı vurgulanmakta, protein deposu ve verimli bir alan olarak kullanılabilecek olan denizlerimizle gelecekte yaşanabilecek besin açığının kapatılabileceği konusu işlenmekte ve denizlerimizdeki kirlenmenin boyutları gözler önüne serilmektedir.

11. Bölüm: “Ortak Geleceğimiz” başlığı ile Karadeniz’deki zehirli hidrojen sülfür gazının oluşumu, Marmara Denizi’nin bugünkü durumu, Çeşme Ilıca’da çıkan sıcak su kaynakları anlatılmakta ve turizm merkezlerimizden Kekova ve Kaleköy görüntülerine yer verilmektedir.





Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ








TRT için o günkü adıyla Su Ürünleri Yüksek Okulu olan akademisyenlerle birlikte tüm denizlerimizi kapsayan 13 bölümlük bir Denizlerin Sesi adlı sualtı belgeseli çekmiştik.

Kameraman
Alaattin Arda











Ortak Gelecek Kaygısı
TV2 BELGESEL 21.35

Türkiye denizleri üzerine yine Türkiye'nin ilk uzun sualtı belgeseli olma özelliğini taşıyan "Denizlerin Sesi" 11 bölümden oluşuyor. Program danışmanlığını Prof. Dr. İsmet Baran'ın, yönetmenliğini Osman Sınayuç'un, sualtı kameramanlığını da Yrd. Doç. Dr. Bayram Öztürk'ün yaptığı belgesel, "ortak gelecek" üzerine duyulan kaygıları dile getiriyor.

Çekimleri Ege, Akdeniz, Karadeniz ve Marmara'da gerçekleştirilen belgesel programda, "Denizlerin Sesi" ekrana geliyor. Türkiye'nin ilk uzun sualtı belgeseli olma özelliğini de taşıyan program, 11 bölümden oluşuyor. 22 kişilik bir ekiple gerçekleştirilen "Denizlerin Sesi", İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Yüksekokulu ve TRT İstanbul Televizyonu'nun işbirliğiyle çekildi. Belgeselin yönetmeni TRT'den Osman Sınayuç, yapımcısı ve sualtı kameramanı ise İ.Ü. Su Ürünleri Yüksekokulu öğretim görevlilerinden Yrd. Doç. Dr. Bayram Öztürk.

Türkiye'de sualtı konusunda gerçekleştirilen en kapsamlı program olma özelliğini taşıyan "Denizlerin Sesi", her bölümü konunun bir başka yönüne eğilen 11 bölümü kapsıyor: "Denizlerde Yaşam", "Balıkların Dansı", "Denizin Derinliklerinde", "Konıyalım Üreyelim Kazanalım", "Güneyin Doğa Harikaları", "Bir Zamanlar Foklar Vardı", "Deniz Salyangozunun Öyküsü", "Süngerciliğin Dramı". "Esrarengiz Göç", "Büyük Mavi Çöp Kutuları" ve "Ortak Geleceğimiz".

Bu bölüm başlıkları altında, Türkiye'nin denizlerindeki besin zinciri, bitki ve hayvan yapısı, Türkiye'deki dalyanlarda balık ve midye yetiştirilmesi, denizkaplumbağaları, denizlerimizde 20 tane bulunduğu tahmin edilen Akdeniz fokları, deniz salyangozları, derin su dalgıçlığı, vurgun, yılanbalıklarının göçü, denizlerdeki kirlenme olayı, Karadeniz'de hamsilerin azalması konulan ayrıntılı olarak inceleniyor.

Cumhuriyet
22 Mart 1990