Yapım Tarihi - 1990
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 11
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, DV
Yayın Tarihi - 27.09.1991
TRT'nin İlk sualtı belgesellerinden biri.
Yönetmen - Osman Sınayuç
Yapımcı - Dr. Bayram Öztürk
Yapım Yardımcısı - Ümit Kül, Adem Çolak
Kamera - Alaattin Arda, Hikmet Koç, Tuğer Saygılı, Murat Öztürk, Murat Saygılı
Sesçi - Hayati Aydın, Harun Kabasakal, Uğur Demet, Hakan Kundurayapan
Kurgu - Semih Etiz, İsmail Ülker
Danışman - Prof. Dr. İsmet Baran
Seslendiren - Sacit Onan
Yapım - TRT ve Su Ürünleri Yüksek Okulu ortak yapımı.
Yirmi kişilik bir ekiple Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’de 80 günde
gerçekleştirilen ve ülkemizi çevreleyen denizlerdeki ekolojik sistemin
incelenmesi amacıyla hazırlanmış olan, on bir bölümlük bu belgesel dizide;
denizin insanlara ekonomik bir değer olarak sunduğu bitki ve canlılar ile
kıyılarda yaşayan ve geçimini denizden sağlayan insanlarımızın yaşamından
kesitlere yer verilmektedir.
1. Bölüm: “Denizlerde Yaşam” Deniz yosunları ve deniz çayırlarının
denizlerimizdeki dağılımı ve önemi, deniz çayırlarının tahrip edilmesi ve
çeşitli nedenlerle ölmesi sonucunda meydana gelen ekolojik yıkımların sonuçları
hakkında bilgi verilmektedir.
2. Bölüm: “Deniz Salyangozunun Öyküsü” 1970’li yıllarda kıyılarımızda ilk defa
görülen ve bugün ekonomik bir değer olan deniz salyangozu, salyangoz avcılığı ve
salyangoz toplayan dalgıçlar anlatılmaktadır.
3. Bölüm: “Esrarengiz Göç” Yılan balıklarının 5000 millik bir yolculuk yaparak,
Meksika’dan Türkiye dalyanlarına ve nehirlerine gelişi anlatılmakta, Ege ve
Akdeniz’de gırgır, trol ve trata yöntemiyle yapılan balık avcılığı, sualtı ve su
üstü görüntüleriyle ekrana getirilmektedir. Programda ayrıca, trol teknesi
kaptanlarının trol alanları konusundaki görüşleri, zıpkınla ve uzatma ağlarla
yapılan avcılık konuları da işlenmektedir.
4. Bölüm: “Koruyalım, Üretelim, Kazanalım” Nüfus artışına paralel olarak artan
gıda ihtiyacımızın denizden karşılanabileceği, protein deposu olarak
kullanabileceğimiz denizlerimiz, denizlerde su ürünleri yetiştiriciliği,
dalyanlarda kurulu çipura, levrek, midye çiftlikleri, iç sularda yapılan
alabalık, sazan ve pekin ördeği yetiştiriciliği sualtı ve su üstü görüntüleriyle
anlatılmaktadır.
5. Bölüm: “Güney’in Doğa Harikaları” başlığı ile Köyceğiz havzasının tarihi,
turistik zenginlikleri ve ekonomik yapısı irdelenmekte ve İztuzu kumsalına
yumurtlayan caretta caretta adlı deniz kaplumbağaları, dalyanda yapılan kefal
balığı ve mavi yengeç avcılığı, sazlık alandaki hayat, Kaunos harabeleri, sığla
ağaçları, leylek kampı tanıtılmakta ve turistler için bir eğlence olan çamur
banyosuna değinilmektedir.
6. Bölüm: “Bir Zamanlar Foklar Vardı” Monachus-Monachus adlı Akdeniz Fokları,
nesli gün geçtikçe azalan fokların su altı ve su üstü görüntülerini çekebilmek
için yapılan çalışmalar anlatılmakta, fokları ve yaşadıkları mağaraları
görebilmek için yurdumuza gelen turistlere, sarkıt ve dikitlere, deniz altındaki
mağaralara ve yunus görüntülerine yer verilmektedir.
7. Bölüm: “Denizin Derinliklerinde” Özel olarak yurtdışından getirilen robotun
deniz diplerinde tespit ettiği görüntülere yer verilmekte, mercan avcılığı ve
mercan işlemeciliği ve yumurtalarını mercanlara bağlayan köpek balıkları
anlatılmaktadır.
8. Bölüm: “Balıkların Dansı” Belgeselin 80 gün süren çekimleri sırasında
Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’de çekimi yapılan çok değişik balık türlerine
yer verilmektedir.
9. Bölüm: “Süngerciliğin Dramı” Dünyanın en eski mesleklerinden biri olan sünger
avcılığı anlatılmakta, vurgun yiyen sünger avcıları ile yapılan röportajlara,
sünger hastalıklarına, sünger üretimi ve karşılaşılan sorunlara yer
verilmektedir.
10. Bölüm: “Büyük Mavi Çöp Kutuları” Dünya denizlerini tehdit eden tehlike;
kirlenme konusu işlenmekte, bizim denizlerimizin de bu tehlikeden yeteri kadar
nasibini aldığı vurgulanmakta, protein deposu ve verimli bir alan olarak
kullanılabilecek olan denizlerimizle gelecekte yaşanabilecek besin açığının
kapatılabileceği konusu işlenmekte ve denizlerimizdeki kirlenmenin boyutları
gözler önüne serilmektedir.
11. Bölüm: “Ortak Geleceğimiz” başlığı ile Karadeniz’deki zehirli hidrojen
sülfür gazının oluşumu, Marmara Denizi’nin bugünkü durumu, Çeşme Ilıca’da çıkan
sıcak su kaynakları anlatılmakta ve turizm merkezlerimizden Kekova ve Kaleköy
görüntülerine yer verilmektedir.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ
TRT için o günkü adıyla Su Ürünleri Yüksek Okulu olan akademisyenlerle birlikte
tüm denizlerimizi kapsayan 13 bölümlük bir Denizlerin Sesi adlı sualtı belgeseli
çekmiştik.
Kameraman
Alaattin Arda
Ortak Gelecek Kaygısı
TV2 BELGESEL 21.35
Türkiye denizleri üzerine yine Türkiye'nin ilk uzun sualtı belgeseli olma
özelliğini taşıyan "Denizlerin Sesi" 11 bölümden oluşuyor. Program
danışmanlığını Prof. Dr. İsmet Baran'ın, yönetmenliğini Osman Sınayuç'un, sualtı
kameramanlığını da Yrd. Doç. Dr. Bayram Öztürk'ün yaptığı belgesel, "ortak
gelecek" üzerine duyulan kaygıları dile getiriyor.
Çekimleri Ege, Akdeniz, Karadeniz ve Marmara'da gerçekleştirilen belgesel
programda, "Denizlerin Sesi" ekrana geliyor. Türkiye'nin ilk uzun sualtı
belgeseli olma özelliğini de taşıyan program, 11 bölümden oluşuyor. 22 kişilik
bir ekiple gerçekleştirilen "Denizlerin Sesi", İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri
Yüksekokulu ve TRT İstanbul Televizyonu'nun işbirliğiyle çekildi. Belgeselin
yönetmeni TRT'den Osman Sınayuç, yapımcısı ve sualtı kameramanı ise İ.Ü. Su
Ürünleri Yüksekokulu öğretim görevlilerinden Yrd. Doç. Dr. Bayram Öztürk.
Türkiye'de sualtı konusunda gerçekleştirilen en kapsamlı program olma özelliğini
taşıyan "Denizlerin Sesi", her bölümü konunun bir başka yönüne eğilen 11 bölümü
kapsıyor: "Denizlerde Yaşam", "Balıkların Dansı", "Denizin Derinliklerinde", "Konıyalım
Üreyelim Kazanalım", "Güneyin Doğa Harikaları", "Bir Zamanlar Foklar Vardı",
"Deniz Salyangozunun Öyküsü", "Süngerciliğin Dramı". "Esrarengiz Göç", "Büyük
Mavi Çöp Kutuları" ve "Ortak Geleceğimiz".
Bu bölüm başlıkları altında, Türkiye'nin denizlerindeki besin zinciri, bitki ve
hayvan yapısı, Türkiye'deki dalyanlarda balık ve midye yetiştirilmesi,
denizkaplumbağaları, denizlerimizde 20 tane bulunduğu tahmin edilen Akdeniz
fokları, deniz salyangozları, derin su dalgıçlığı, vurgun, yılanbalıklarının
göçü, denizlerdeki kirlenme olayı, Karadeniz'de hamsilerin azalması konulan
ayrıntılı olarak inceleniyor.