Yapım Tarihi - 1988
Süre - 00:25:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe, 16mm
Bölüm Sayısı - 7
Yayın Tarihi - 01.03.1989
Yönetmen - Kemal Demirer
Yapımcı - Kemal Demirer
Kamera - Bahtiyar Demirci, Yusuf Orhan, Sercan Yılmaz, Sabri SAVCI
Sesçi - Mehmet BAŞARAN, Adnan Atik, Yılmaz KARADOĞAN
Kurgu - Hatice Özdemir, Necati Noyan, Mehmet Öztan, Hayrettin İlgen, Yener TOMAÇ,
Ramazan Gökağaç, Yeşim OLCAY, Günsel TEMREN, Bilgi KALEBEK, Semiha Öztürk
Metin Yazarı - Cengiz TÜRKSOY, Dr. Nur Akın, Semra Ener
Seslendiren - Ahmet Aksoy, Süreyya Arın
Anadolu’da tarihsel ve kültürel geçmiş, iklim çeşitliliği, coğrafi konum,
bölgesel yapı malzemeleri ve yapı teknikleri anlatılmaktadır.
1. Bölüm- Doğu Anadolu bölgesindeki kerpiç evler ve bölge insanlarının yaşama
biçimleri konu edilmektedir.
2. Bölüm- Gerek boyut gerekse nüfus açısından en büyük ilçelerimizden biri olan
Beypazarı tanıtılmaktadır. Selçuklu döneminde İstanbul Bağdat yolu üzerinde bir
merkez olan ve Bizanslılardan, Kütahya Beyi Germiyanoğlu Yakup Şah’ın veziri
Dinar Hezar tarafından fethedildikten sonra Denar Pezar olarak anılan
Beypazarı’nın, geleneksel çarşısında bakırcılık gibi el sanatları, Alaaddin
Camii ve çevresi, tamamen ahşap kaplamalı bina cepheleri, kafesleri, cumbalı
pencereleri, dikdörtgen çıkmalarıyla ahşabın bütün sıcaklığını yansıtan
Beypazarı evleri ve yüksek taş zemin üzerinde büyük konakları tanıtılmaktadır.
Ayrıca, Cevizli sucuk, erişte, güveç yapımı ile geleneksel Beypazarı düğünü
görüntülerine yer verilmektedir.
3. Bölüm- İnsanın yaradılışından itibaren bir barınağa ihtiyaç duyma nedenleri;
tarımın başlamasıyla elde edilen ürünlerin saklanması, evcilleştirilen
hayvanların korunmak amacıyla sahiplenilmesi hakkında bilgiler verilerek
Anadolu’da ev anlayışı anlatılmaktadır. Ev örnekleri gösterilerek, sosyal ve
kültürel değişikliklerle Anadolu’da yapı çeşitliliği incelenmektedir.
4. Bölüm- Her köşesi güzelliklerle dolu Anadolu’nun güneybatı kesiminde, diğer
bölgelerimiz gibi kendine has özellikleriyle geleneksel konut mimarisinde
yapılan evler tanıtılmaktadır. Bu yöremizde günümüze kadar koruna gelmiş
yapılar; boyutları, renkleri, malzemeleri, yapım teknikleri, sosyal yaşantıları
ve hatta kokularıyla anlatılmaktadır. Programda, Güneybatı Anadolu’da bulunan;
Muğla, Denizli, Babadağ, Buldan ve Milas’ın evleri ele alınmaktadır.
5. Bölüm- Karadeniz Bölgesi’nde bulunan evler konu edilmektedir. Önceleri çay
bahçesi yanına yapılan, sonraları kazanılan paralarla Rize şehrine kayan ev
tipleri ve bölge insanının yaşamlarında serenderlerin yeri ele alınmaktadır.
Ayrıca, yazları daha yüksek yerlere, yaylalara çıkan yöre insanı ile balıyla
Ünlü Anzer yaylası tanıtılmakta ve burada yapılan evlerin mimari özellikleri
anlatılmaktadır.
6. Bölüm- Tarımın ilk kez yapıldığı Güneydoğu’nun Anadolu konut tarihinin de
başlangıç yeri olduğu ifade edilmekte ve 1964’de başlayan, günümüzden 9000 yıl
öncesine ait buluntular gösterilerek; Çayönü’nde yapılan kazı çalışmaları
hakkında bilgiler verilmektedir. Harran harabelerindeki antik mimari
kalıntılardan toplanan tuğlalarla, köylüler tarafından yapılan, kare bir alanın
üzerini örten, külah biçiminde bir kubbeden oluşan ve yan yana gelen tek
kubbelerin iç kısımda kemerlerle birbirine bağlandığı ve içeride geniş bir
oturma mekanı elde edildiği anlatılmakta ve bölgenin iklimine uyumlu olarak
yazın serin kışın ise sıcak olan, oluşturduğu ilginç mimari dokuyla dünyanın
hiçbir yerinde rastlanılmayan Harran evleri tanıtılmaktadır. Ayrıca, genellikle
haremlik ve “oda” denilen selamlık kısmı olmak üzere iki bölümden oluşan, bazen
bu iki bölümde aralarından bir duvarla ayrılan ve sokak üzerinde ayrı kapıları
olan müstakil iki ayrı ev görünümü verilen, bazen de tek kapıyla girilen
selamlık bölümünden sonra ikinci bir kapıyla haremlik bölümüne geçilen Urfa
evleri konu edilmektedir.
7. Bölüm- Trakya bölgesinde bulunan evler konu edilmektedir. Arnavut kaldırımlı
sokakları ve bu sokakların buram buram tarih kokan süsleri Osmanlı evleri ile
bir kültür müzesi görünümündeki Sakarya ilinin en güney ucunda yer alan, 19.
yüzyıldan kalma Osmanlı Dönemi evleri ve tarihi yapılarıyla Ünlü Taraklı ilçesi
ve 2 ya da 3 katlı, çıkmalı, alaturka kiremit kaplı Taraklı evleri
tanıtılmaktadır. Programda; el işi yapan kadınlar gösterilmekte, Göynük ilçesi
ve evleri ile Mudurnu evleri de anlatılmaktadır.
3. Ankara Film Festivali, Kısa Metraj Film Yarışması, 16-35mm Dalı, Finalist. 1990
Kaynak
3. Ankara Film Festivali Katalogu, Sayfa 56, 1989
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ
