Yapım Tarihi - 2014
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 2
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Zekiye Ergün
Yapım - Zekiye Ergün, Gaye Nuran Atamtürk
Yazar, Senaryo - Yrd. Doç. Dr. Selda Ergün
Danışmanlar - Prof. Dr. Cengiz Metin, Uz.Dr. Teoman İplikçi
Drama Yönetmeni - Yrd. Doç. Dr. Selda Ergün
Fotoğraf - Grafik Tasarım - Caner Kılıç
Kamera - Mehmet Ali Uzuncular, Erol Yazıcı
Kurgu - Satı Ataoğlu
Oyuncular
Mina Yorulmaz
Yarkın Ünsal
Sehat Barış Açıkgöz
Çökertme dalyancılığını anlatan belgesel.
TRT Belgesel'de yayınlanan ekranların beğenilen dizisi Dalgaya Direnmek, 3 Mart
2014 Pazartesi günü ekrana geliyor. Dalgaya Direnmek programını saat 02:30'da
TRT Belgesel'de izleyebilirsiniz.
Dalgaya Direnmek, TRT Belgesel'de yayınlanan ve 3 Mart 2014 Pazartesi günü saat
02:00'da başlayan Anadolu Mavisi isimli programdan sonra saat 02:30'da
başlayacak.
Dalgaya Direnmek programının yayını, saat 03:00'da başlayacak olan Çıkış Zamanı
isimli programa kadar devam edecek.
1. Bölüm
Dalgaya Direnmek
Kimi dalgaya bırakır kendini, kimi balık - dalyancı örneğinde olduğu gibi zamana
ve doğa şartlarına rağmen direnir, hayatta kalma mücadelesi verir.
Rüzgarlı bir yer dediğimizde aklımıza gelen birkaç yerden biri de Karaburun
Yarımadası. Nitekim İzmirli ozan Homeros'un Ünlü eseri Oddysea'da Rüzgarlı Mimas
olarak adı geçiyor.
Poyraz ve Dalyan
Rüzgarın hayata nasıl yön verdiğini en iyi Karaburun'da hissediyorsunuz.
Dalyancıların beklediği hava poyraz. O da 7-8 şiddetinde olursa. Tam balığı
getiren hava.
'Balık dalgalı ve puslu havayı sever' diyor dalyancı Hüseyin.'Poyrazda biz de
balıklar da Dinç oluruz' diye tamamlıyor yaşlı başka dalyancı.
Kuzeydoğudan esen rüzgarın adı poyraz. Güneyden esen lodosta ise çoğu dalyan
çalışamıyor.
Dalyancılık yüzyıllardır hemen hemen hiç bir değişime uğramadan ediyor burada.
Daha önce İstanbul boğazı, Marmara, Karadeniz ve Bodrum civarında çökertme
dalyanları kurulurken bu gün çok az dalyan varlığını sürdürüyor. Foça'da iki
tane, Urla'da bir tane, Karaburun yarımadasında ise 40 civarında dalyan var. Ama
yaz kış çalışan dalyan sayısı bir elin parmağını geçmiyor. O nedenle 'Biz de
balık da rüzgara, hayata dalgaya direniyoruz, yaşam mücadelesi veriyoruz'
diyorlar. Gerçekten de senenin 50 günü çalışabilen bu dalyanlarda balık da,
dalyancı da hayata tutunabilmek için yaşam savaşı veriyor.
Çökertme Dalyanı
Denizin içinde iki büyük direk ile iki ucu denizdeki direklere, iki ucu karada
olan büyük bir ağdan oluşuyor dalyan. Hava şartları uygun olduğunda balığı gözle
görerek takip ediyor dalyancı. Su bulanık değilse yağmur yok ise, yansıma yok
ise, poyraz esiyorsa ilerden geçen balığı bile çıplak gözle görebiliyorlar.
Balığın geliş yönüne kesmek için denize taş atıp şaşırttıktan sonra ağı
kaldırıyorlar. Ağın içinde kalan balığı, ahşap bir kayığa binerek tek tek elle
topluyorlar.
Neden balığın yerini saptayan radarlar, otomatik kalkan ağlar değil de insan
gücüne dayalı bu avcılığı tercih ettiklerini sorduğumuzda; buranın balığı geçit
yapan balık her an gelebilir, bütün gün doğada olmanız lazım ''Doğanın
şartlarını yerine getirmemiz lazım, balığa da şans vermek lazım' diyor dalyancı
Cüneyt.
Gerçekten de güçlü balıklar bir metre yüksekliğindeki ağın üzerinden atlayıp
kaçabiliyor. Kimi kefaller ise yeterince güçlüyse ağzıyla ağı delebiliyor.
Yeterince büyük olmayan balığın ise hem ekonomik değeri olmadığından, hem de
ağın çeperi uygun olmadığı için geçip gitmesine izin veriliyor. 'Küçük balık
olmadan büyük balık zaten olmaz, onun için bırak yaşasın, türü devam etsin'
diyor Cüneyt.
Dalgaya Direnmek Belgeseli
Karaburun ve çevresinde, yüzyıllardır devam eden çökertme dalyancılığını
sürdürmek için zamana, doğa şartlarına direnen sınırlı sayıda insanın öyküsünü
ele alıyor "Dalgaya Direnmek" belgeseli.
Belgeselde her türlü zorluğuna rağmen dalyancılık ile geçimini sağlayan
balıkçıların yaşam öyküleri ile doğa insan ilişkisi en Yalın şekilde gözler
önüne seriliyor.
Yapımcılığını Zekiye Ergün ve Gaye Nuran Atamtürk'ün gerçekleştirdiği" Dalgaya
Direnmek" belgeseline Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi araştırma ekibi
destek verdi. Sualtı görüntülerini Prof. Dr. Cengiz Metin, Uz. Dr. Teoman İplikçi ve
TRT kameramanı Mehmet Ali Uzunculardan oluşan bir ekip çekti.
Canlandırma bölümlerini Dokuz Eylül Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencileri ve Yrd. Doç. Dr. Selda
Ergün gerçekleştirdi.
Çekimleri doğada yaklaşık bir yıllık bir çalışma ile gerçekleştirildi.
Denize Tava Kurulmaz
Karanfilin Hikayesi Kalamar Avcısı Cem Liman Mordoğan ve Dalyan Balıkçılığı
Mordoğan'da üç kuşaktır dalyancılıkla geçimini sağlayan Karanfil ailesinin
gizemli öyküsü ve dalyancılığın püf noktaları bu bölümde ele alınıyor.
Karanfil ailesinden Cenk "Biz özgür ve cesur balıkların peşindeki özgür
adamlarız " diyor.
Kardeşi Cem "diğer balıkçılardan farkımız biz balığı görerek tutuyoruz" derken,
abisi Cüneyt ise "10 km ötedeki balığı gören radarlar var ama doğanın şartlarını
yerine getirmek lazım, balığa da şans vermek lazım" diyor.
Karanfil kardeşlerin doğayla mücadelesi, yaşam öyküleri sualtı çekimleri ve
canlandırma bölümleriyle yayında.