Cumhuriyete Kanat Gerenler




Yapım Tarihi - 1995
Süresi - 00:32:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 70 x 32’
Alt Tür - Biyografi

Yayın Tarihi
07.11.1993
06.08.1995

Yönetmen - Hüsamettin Ünlüoğlu
Yapımcı - Hüsamettin Ünlüoğlu
Yapım Yardımcısı - Arzu Danış, Elif Beşli, Baran Tunca, Nuriye Öner, Ayşe Anafartalar, Işıl Şahinöz, Mehmet Şener
Yönetmen Yardımcısı - Mehmet Şener, Sedat Yıldız, Nuriye Öner
Kamera - Tevfik Öber, Sedat Yalçın, Yekta Dalgıç, Orhan Okuroğlu, Tevfik Rüzgar, Hacı Kılıç, Tevfik Rüzgar, Erdinç Tunç, Zafer Sevener, Sedat Yıldız, Atilla Temizkan, İsmail Velioğlu, Yasemin Mirahmetoğlu, Ahmet Veysel Baban, Semih Yazıcıoğlu
Sesçi - Cemal Ensari, Medine Borazan, Ahmet Koç, Mehmet Çınar, Bekir Yıldızcı, Kenan Güleşçe, Atilla Temizkan, Nuh Mehmet Deniz, Erdal Küçüker, Oğuz Oğuzman, Mustafa Özkurt, Berkant Çolak, Mustafa Albayrak, Halil İbrahim Özcan, Uğur Hoşafçı, Mehmet Ali Yılmaz, Mehmet Özer Erdem
Kurgu - Nuray Soykan, Sevilay Bozdemir, Tufan Bilgen, Cahide Okur, Oğuz Oğuzman, E. Gülhan Hanbay, Hasan Çolakoğlu, Sevilay Özdemir, Turgay Belen, Hakan Özbek, E. Gülhan Hanbay, Cüneyt Güngör, Şölen Yertutan, Özlem Birecik, Ahmet Koç, Havva Kökten, Turhan Özkan, Erdal Ergen, Ahmet Fisünoğlu, Arzu Danış
Danışman - Ali Saydam, Gülçin Saydam, Şahin Artan
Metin Yazarı - Ülkü Karaosmanoğlu, Piraye Şengel, Bülent Haşim Yanar, Canan Dila, Ali Saydam, Şebnem Yaman, Arın Dörtok, Emel Koç, Ceyla Tanrıöver, Hakan Demirbağ, Şafak Yaşar, Gündoğan Akın, Nilgün Uysal
Seslendiren - Mübeccel Vardar, Şafak Yaşar
Özgün Müzik - Oğuz Abadan, Nilgün Uysal

Toplam yüzsekseniki (182) bölüm olan bu programda “Cumhuriyet’e Kanat Gerenler” anlatılmaktadır.

1. Bölüm: Kandilli Rasathanesi kurucusu Prof. Dr. Mehmet Fadin GÖKMEN,Türkiye’de kağıt üretiminin öncülerinden olan Kimya öğretmeni Mehmet Ali KAĞITÇI, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Kurucusu Mazhar OSMAN ve Türkiye’nin ilk yüksek atlayıcılarından ve spor adamlarından biri olan Bülent Jerfi FIRATLI’nın hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Ayrıca programda, Prof. Dr. Mehmet Fadin GÖKMEN hakkında Prof. Dr. Ahmet IŞIKARA, Mehmet Ali KAĞITÇI hakkında Kuzeni Kamile OKER, aile dostu Sevgi ÖZGEN ve Avukat Altan ÖZGEN, Mazhar OSMAN hakkında Prof. Dr. Faruk BAYÜLKEN, Prof. Dr. Ayhan SONGAR, Prof. Dr. Halil TOPLAMOĞLU ve Bülent Jerfi FIRATLI’nın da kendisi ile yapılan söyleşiler yer almaktadır.

2. Bölüm: İstanbul Teknik Üniversitesi rektörlerinden Prof. Dr. Mustafa İNAN ve Türkiye’nin ilk işadamlarından olan Dr. Cengiz YURDOĞLU’nun hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Programda ayrıca, Prof. Dr. Mustafa İNAN hakkında eşi Prof. Dr. Jale İNAN, Prof. Dr. Sacit TAMEROĞLU, Prof. Dr. İlhan KAYAN, Prof. Dr. Vural CİNEMRE ve oğlu Hüseyin İNAN, Dr. Cengiz YURDOĞLU hakkında Eski Dışişleri Bakanı İlter TÜRKMEN, Emekli Başsavcı Orhan Bekir GÜNSAV ve Emekli Büyükelçi Osman BAŞMAN ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

3. Bölüm: Türkiye’nin ilk toplum bilimcilerinden Prof. Dr. Macit GÖKBERK, Türkiye’nin ilk kadın avukatı, kadın hakları savunucularından Süreyya AĞAOĞLU ile yazar ve düşünce adamlarımızdan Refik Ahmet SEVENGİL’in hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Ayrıca belgeselde; Prof. Dr. Macit GÖKBERK hakkında torunu Defne SUNAR, eşi Zahide GÖKBERK kızı Doç. Dr. Nilüfer TAPAN ve damadı Mete TAPAN, Avukat Süreyya AĞAOĞLU hakkında kardeşi Dr. Gültekin AĞAOĞLU, yeğeni Suna GÜLER ve fotoğraf sanatçısı Ara Güler, Refik Ahmet SEVENGİL hakkında kızı Fatuş SEVENGİL ve torunu Nesteren DAVUTOĞLU ile yapılan görüşmelere yer verilmektedir.

4. Bölümde: Türkiye’nin ilaç sanayisinin ilklerinden Süleyman Ferit ECZACIBAŞI, Türkiye’nin ilk fotoğraf sanatı dergisi yayıncısı Şinasi Barutçu, Araştırmacı yazar Seyit Ali AK ve Ankara’nın 2. Belediye Başkanı olan Asaf İLBAY’ın hayatları fotoğraf ve belgelerle anlatılmakta ve Süleyman Ferit ECZACIBAŞI hakkında oğlu Şakir ECZACIBAŞI ile, Şinasi Barutçu hakkında oğlu Ergun Barutçu, ressam Süleyman Saim TEKCAN ile Seyit Ali AK hakkında fotoğraf sanatçısı Gültekin ÇİZGEN ve Asaf İLBAY hakkında oğlu Nihat İLBAY ve kızı Sevim BÖKE ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

5. Bölümde: Türkiye’nin müzik üstatlarından Ahmet Adnan SAYGUN, Türkiye’nin ilk ziraat mühendislerinden Asım ZİHNİOĞLU, İstanbul’un ilk Belediye Başkanı olan Dr. Cemil TOPUZLU’nun hayatları fotoğraf ve belgelerle anlatılmakta ve Ahmet Adnan SAYGUN hakkında eşi Nilüfer SAYGUN, öğrencisi Hasan UÇARSU ve öğretim üyesi Gülper REFİĞ ile Asım ZİHNİOĞLU hakkında kızı Gülseli İNAL ile ve Dr. Cemil TOPUZLU hakkında da oğlu Dr. Cemalettin TOPUZLU’yla yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

6. Bölüm: Türkiye’nin ilk çağdaş mimarlarından Sedat Hakkı ELDEM, Türkiye’nin müzik üstatlarından ve tarihçilerinden Cevat Memduh ALTAR ve seramik sanatçısı Füreyya KORAL’ın hayatları fotoğraf ve belgelerle anlatılmakta ve Sedat Hakkı ELDEM hakkında Prof. Dr. Gündüz Gökçe, Mimar Prof. Dr. Hamdi ŞENSOY, Mimar Dr. Turgut CANSEVER, Mimar Doç. Dr. Cengiz ERUZUN ile, Cevat Memduh ALTAR hakkında kendisi ve kızı Ayşe ALTAR ile, Füreyya KORAL hakkında da kendisi, Seramik Sanatçısı Candeğer FÜRTUN ve mimar Utarit İZGÜ ile yapılan görüşmelere yer verilmektedir.

7. Bölüm: Ressam Ali Avni ÇELEBİ , şehircilik uzmanı Mimar Prof. Dr. Kemal Ahmet ARÛ, Türkiye’nin ilk filmcilerinden yönetmen Faruk KENÇ’in hayatları fotoğraf ve belgelerle anlatılmaktadır. Ayrıca programda Ali Avni ÇELEBİ hakkında Doç. Dr. Gönül GÜLTEKİN, Besi GECAN ile, Prof. Dr. Kemal Ahmet ARU hakkında kendisi ve oğlu Emre ARÛ ile, Faruk KENÇ hakkında da kendisi ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

8. Bölüm: Radyo’nun ilk kadın spikeri Emel Gazi MİHAL, masal ve âşık edebiyatı derlemecisi Eflatun Cem GÜNEY ve TBMM’nin ilk dış temsilcisi ve yazar Memduh Şevket ESENDAL’ın hayatları fotoğraf ve belgelerle anlatılmaktadır. Ayrıca belgeselde Emel Gazi MİHAL’le, Eflatun Cem GÜNEY hakkında gazeteci yazar Tahir Kutsi MAKAL, Prof. Dr. Baki SÜBÜTAY ile, Memduh Şevket ESENDAL hakkında gazeteci yazar Muzaffer UYGUNER ve yazar Salim ŞENGİL ile yapılan görüşmelere yer verilmektedir.

9. Bölüm: Öğretmen Salim KIRKPINAR, Türkiye’nin yetiştirdiği en büyük matematikçilerden Prof. Dr. Cahit ARF ve Türkiye’nin ilk Ziraat mühendislerinden Ali Numan KIRAÇ’ın hayatları anlatılmakta ve Salim KIRKPINAR hakkında kendisi, tiyatro sanatçısı Erol KESKİN, Prof. Dr. Alaettin YAVAŞÇA, eşi Nuriye KIRKPINAR ve aile dostu mimar Cengiz BEKTAŞ ile, Prof. Dr. Cahit ARF hakkında kendisi, Prof. Dr. Mithat İDEMEN, Prof. Dr. Hilmi DEMİRAY, Japon asıllı arkadaşı Prof. Dr. Gündüz İKEDA ile, Ali Numan KIRAÇ hakkında da oğlu Can KIRAÇ ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

10. Bölüm: Türkiye’de eğitim alanında çalışan Hıfzı Rahman Raşit ÖYMEN, Eczacı Dr. İbrahim Ethem ULAGAY ve Ord. Prof. Veteriner Doktor Süreyya AYGÜN’ün hayatları anlatılmaktadır. Programda ayrıca; Hıfzı Rahman Raşit ÖYMEN hakkında kardeşi Münir Raşit ÖYMEN, oğlu Altan ÖYMEN ve gazeteci Abbas Güçlü ile, Dr. İbrahim Ethem ULAGAY hakkında oğlu Suat ULAGAY ve Prof. Dr. Turhan BAYTOP, Süreyya AYGÜN hakkında öğrencisi Mustafa Orhan ERSER, Prof. Dr. Muzaffer BEŞE ve eşi Bedia AYGÜN ile yapılan görüşmelere yer verilmektedir.


11. Bölüm: Felsefe ve düşünce adamı Prof. Dr. Halil Vehbi ERALP, İzmir’in ilk Belediye Başkanlarından Behçet Uz, Cumhuriyet’in ilk Diyanet Bakanı Mustafa Fehmi GERÇEKER’in hayatları fotoğraf ve belgelerle anlatılmakta ve Prof. Dr. Halil Vehbi ERALP hakkında kendisi ve eşi Emine ERALP ile, Behçet Uz hakkında oğlu Ethem Uz, kızı Ödel KAPTANOĞLU ve aile dostu Sancan MARUFLU ile, Mustafa Fehmi GERÇEKER hakkında torunu Mustafa Kamil GERÇEKER ve kızı Meliha ÇETİNKAYA ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

12. Bölüm: Türk basınının önderlerinden Ahmet Remzi YÜREĞİR, Ceza Hukukçusu Prof. Dr. Tahir TANER, Pedagog ve Türkiye’deki Çocuk Evlerinin kurucularından Prof. Dr. Refia ŞEMİN ve Türkiye Şeker Sanayi’nin kurucularından ve ilk bankacılardan Kazım Taşkent’in hayatları fotoğraf ve belgelerle anlatılmaktadır. Ayrıca, Ahmet Remzi YÜREĞİR hakkında oğulları Yalçın Remzi YÜREĞİR ve Çetin Remzi YÜREĞİR ile, Prof. Dr. Tahir TANER hakkında asistanı ve öğrencisi Prof. Dr. Sahir ERMAN, yeğeni Sinan KURANER ile, Prof. Dr. Refia ŞEMİN’in kendisi ile ve Kazım Taşkent hakkında da oğlu Karaca Taşkent ve aile dostu Muzaffer ERSOY ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

13. Bölüm: Pedagog Mithat ENÇ, Uşak Şeker Fabrikası kurucularından Nuri ŞEKER ve Türkiye’nin önemli arkeologlarından Prof. Dr. Halet ÇAMBEL’in hayatları anlatılmakta ve Mithat ENÇ hakkında oğlu Sinan ENÇ, kızı Zeynep SİNKİL ve damadı Oral SİNKİL ile, Nuri ŞEKER hakkında oğlu Celal ŞEKER, torunu Halil ŞEKER ve Hikmet Önder YALÇIN ile ve Prof. Dr. Halet ÇAMBEL’in de kendisiyle yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

14. Bölüm: Zirai mücadele dalında Türk tarımına üstün hizmetler yapmış olan Ziraat Mühendisi Mesude İLERİ, Eski UNESCO Türkiye Milli Komisyonu başkanı ve Milli Eğitim eski Bakanı Prof. Dr. Bedrettin TUNCEL ve tarih bilimcisi Prof. Dr. Mazhar Şevket İPŞİROĞLU’nun hayatları anlatılmakta ve Mesude İLERİ’nin kendisiyle, Prof. Dr. Bedrettin TUNCEL hakkında asistanı Prof. Dr. Hasan ANAMUR ve İlhan TUNCEL ile Prof. Dr. Mazhar Şevket İPŞİROĞLU hakkında da eşi Nazan İPŞİROĞLU ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

15. Bölüm: Gazeteci, yazar ve yayıncı Rakım ÇALAPALA, ilk kadın mimarlarımızdan Mualla EYÜBOĞLU, siyaset bilimcisi ve Anayasa Hukuku Profesörü Prof. Dr. Tarık Zafer TUNAYA’nın hayatları fotoğraf ve belgelerle anlatılmaktadır. Ayrıca belgeselde, Rakım ÇALAPALA hakkında kendisi, kızı İpek EVRENOL, yazar Tarık DURSUN K. ile, Mualla EYÜPOĞLU’nun kendisiyle ve Prof. Dr. Tarık TUNAYA hakkında öğrencisi Prof. Dr. Zafer TOPRAK, aile dostu Prof. Dr. Bahri SAVCI, eşi Melahat TUNAYA, yeğeni Ayça GÜLSOY ve aile dostu Tarhan ERDEM ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

16. Bölüm: Türkiye’de Behçet Hastalığı üzerine çalışan doktorlardan Prof. Dr. Necdet SEZER, ülkemizde çevre bilincinin oluşturulmasına emek harcayan Mehmet Ali GÖKBERK ve toplum bilimcilerimizden Prof. Dr. Mübeccel Kıray’ın hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmakta ve Prof. Dr. Necdet SEZER hakkında öğrencisi Prof. Dr. Çolpan MİRZATAŞ ve Uzm. Dr. Lale ALTAY, oğlu Prof. Dr. Baykan SEZER ile, Mehmet Ali GÖKBERK ve Prof. Dr. Mübeccel Kıray’ın da kendisiyle yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

17. Bölüm: Türkiye’de Tatbiki Güzel Sanatlar Okulu kurucularından Cevdet Ziya KOÇAK, ilk yerli Türk uçağının girişimcilerinden Nuri DEMİRAĞ ve Türk Dili üzerine çalışmalar yapan Agop DİLAÇAR’ın hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Ayrıca belgeselde, Cevdet Ziya KOÇAK hakkında oğlu Mehmet KOÇAK ile, Nuri DEMİRAĞ hakkında torunu Adnan BAYKAL ve oğlu Kaya DEMİRAĞ ile, Agop DİLAÇAR hakkında da aile dostu Robert HADDELER ve oğlu Vahan DİLAÇAR ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

18. Bölüm: “Varlık” dergisi kurucusu Yaşar Nabi NAYIR, “Akşam” ve “Dünya” gazeteleri kurucularından yazar Falih Rıfkı ATAY’ın hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmakta ve Yaşar Nabi NAYIR hakkında yazar Oktay AKBAL, Enver ERCAN, kızları Filiz NAYIR ve Ekin NAYIR ile, Falih Rıfkı ATAY hakkında kızı Hale TÜREMEN, Yazar Şükran KURDAKUL, Heykeltıraş Yavuz GÖREY ve torunu Toca TÜREMEN ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

19. Bölüm: İlk Türk kadın opera sanatçısı ve ressam Semiha BERKSOY ile Modern Türk İdari Hukuku’nun kurucularından Ord. Prof. Dr. Sıddık Sami ONAR’ın hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Ayrıca belgeselde Semiha BERKSOY hakkında kızı Zeliha BERKSOY ve yazar Ferit EDGÜ ile, Ord. Prof. Dr. Sıddık Sami ONAR hakkında öğrencileri Prof. Dr. Sait GÜRAN, Prof. Dr. Tayfun AKGÜNER, Prof. Dr. Yıldızhan Yayla, Prof. Dr. Vakur VERSAN ve Prof. Dr. Ülkü AZRAK ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

20. Bölüm: 30’lu yılların İstanbul Belediye Başkanı Muhittin ÜSTÜNDAĞ, ilk kadın dekanımız, astronomi profesörü Prof. Dr. Nüzhet GÖKDOĞAN ve tiyatro sanatçısı Avni Dilligil’in hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Ayrıca belgeselde, Muhittin ÜSTÜNDAĞ hakkında oğulları Üstün ÜSTÜNDAĞ ve Metin ÜSTÜNDAĞ ile, Prof. Dr. Nüzhet GÖKDOĞAN hakkında Prof. Dr. Dursun KOÇER ve Prof. Dr. Çetin BALCAL ile, Avni Dilligil hakkında ise tiyatro sanatçısı Nedret GÜVENÇ, eşi Belkıs Dilligil yazar Necati CUMALI ve sanatçı Müjdat Gezen ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

21. Bölüm: Gazeteci-yazar Yunus Nadi ABALIOĞLU ile Çağdaş Türk Tiyatrosu’nun öncülerinden Muhsin ERTUĞRUL’un hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Bu bölümde, Yunus Nadi ABALIOĞLU hakkında gelini Berrin NADİ, gazeteci-yazar Sami KARAÖREN, kızı Leyla UŞAKLIGİL, emekli mürettip Hüsnü TURCAN ile, Muhsin ERTUĞRUL hakkında ise sanatçı Ayla ALGAN, gazeteci yazar Refik ERDURAN, işadamı Şakir ECZACIBAŞI ve tiyatro sanatçısı Ümit Denizer ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

22. Bölüm: Eleştiri ve deneme yazarı Vedat GÜNYOL, şair Behçet Kemal ÇAĞLAR ve Türkiye’nin ilk jeologlarından Prof. Dr. İhsan KETİN’in hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Ayrıca, Vedat GÜNYOL hakkında arkadaşı Prof. Dr. Türkan SAYLAN ve tiyatro sanatçısı Ferhan ŞENSOY ile, Behçet Kemal ÇAĞLAR hakkında kız kardeşi Türkan BARUTÇUOĞLU, arkadaşı Prof. Dr. Derviş MANİZADE ve tiyatro sanatçısı Göksel KORTAY ile Prof. Dr. İhsan KETİN’in de kendisi ve öğrencileri Yrd. Doç. Dr. Remzi AKKÖK ve Prof. Dr. Naci GÖRÜR ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

23. Bölüm: Remzi Kitapevi kurucusu, yayıncı Remzi BENGİ, Çevre Bilimci Ord. Prof. Dr. Asaf IRMAK ve Türk Halk Müziği sanatçısı Muzaffer SARIÖZEN’in hayatları anlatılmakta ve Remzi BENGİ hakkında gazeteci yazar Nurer UĞURLU, gazeteci Oktay VEREL ve Erol ERDURAN ile, Ord. Prof. Dr. Asaf IRMAK’ın kendisi ve öğrencisi Prof. Dr. Doğan KANTARCI ile, Muzaffer SARIÖZEN hakkında da halk müziği sanatçıları Saniye CAN, Tuncer İNAN, Zekai BEŞGÜL, Ömer AKPINAR, Güven YAPAR ve Yücel BAŞPARMAKÇI ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

24. Bölüm: Şair Ahmet Kutsi TECER, Cumhuriyet Tiyatrosu’nun kurucularından, sinemacı İsmail Galip ARCAN, Türkiye’nin ilk kadın profesörü Prof. Dr. Müfide KÜLEY’ın hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Programda, Ahmet Kutsi TECER hakkında Meliha TECER ve arkadaşı Prof. Dr. Hüseyin GEZER ile, İsmail Galip ARCAN hakkında eşi Neriman ARCAN, tiyatro sanatçıları Mücap OFLUOĞLU ve N. Mahfi AYRAL ile, Prof. Dr. Müfide KÜLEY hakkında da öğrencileri Prof. Dr. Korkmaz ALTUĞ, Prof. Dr. Necdet KOÇUK, Prof. Dr. Nüvit TEKÜL ve yeğeni Gönül İZGÜ ile yapılan söyleşilere yer verilmektedir.

25. Bölüm: Ülkemizde ortopedinin kurucularından Ord. Prof. Dr. Akif Şakir ŞAKAR ile roman ve hikaye yazarımız Reşat Nuri GÜNTEKİN’in hayatları belge ve fotoğraflarla anlatılmaktadır. Belgeselde; Ord. Prof. Dr. Akif Şakir ŞAKAR hakkında kızı Ayten BERKOL ve öğrencisi Op. Dr. Hayri TANAÇAR ile, Reşat Nuri GÜNTEKİN hakkında da eleştirmen Fethi NACİ, kızı Hadiye GÜNTEKİN ve Prof. Dr. Birol EMİL ile yapılan söyleşilere da yer verilmektedir.



Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ