Yapım Tarihi - 1986
Süresi - 00:30:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı - 2
Yayın Tarihi - 21.11.1986
Yönetmen - Zeynel Elçioğlu
Yapımcı - Orhan Tuncel
Kameraman - Ali HALDENBİLEN, Kemal Eraslan, İhsan BAŞLICAN
Kurgu - M. Halik Sözer, Cengiz ARLI
Metin Yazarı - Avniye TANSUĞ, Zeynel Elçioğlu
Seslendiren - Cüneyt TÜREL
Suyun tarihi, suya ulaşma yolunda insanlığın yaptığı araçlar, yollar, nehirler,
ırmak kenarları, su kemerleri, çeşmeler ve sarnıçlar ile insanlığın suyla
serüveninin anlatıldığı iki bölümlük belgesel.
1. Bölüm- Osmanlı mimarisinde iç ve dış mekanlarda çeşmeler, Avrupa ve Osmanlı
şehirlerinde suya, dolayısıyla çeşmeye bakış ve ona yüklenen anlamlar,
çeşmelerin mimari özellikleri, İstanbul’un fethinde şehirde yaygın olan
sarnıçların, İslam dininde durgun su kullanılması uygun görülmediğinden,
kullanılmaması ve su ihtiyacının giderilmesi amacıyla ırmakların
bağlantılandırılarak şehre su getirilmesi çalışmaları, Fatih ve sonraki
dönemlerde yapılan kemer ve bentler, Kırk Çeşmeler projesinin yapımı,
İstanbul’un su yolları zaman zaman farklı yorumlar ve görüntülerle
anlatılmaktadır. Ayrıca, İstanbul ve çevresinde bulunan Büyük Bent, Ayvaz Bendi,
Kirazlı Bent, Valide Bendi, Sultan Mahmut ve Topuzlu Bentleri ile Paşa Kemeri,
Kovuk Kemer, Kurt Kemeri, Uzun Kemer, Mavlova Kemeri ve Güzelce Kemeri
gösterilmekte, teknik özellikleri ile mimari yapısı hakkında bilgi
verilmektedir.
2. Bölüm- Bu bölümde çeşmeler ele alınmaktadır. Çeşmelerde kullanılan
malzemeler, süsleme özellikleri ve mimarileri anlatılmaktadır. 18. yüzyıl Barok
sanatı özelliği taşıyan Maçka Bezmi Alim Valide Sultan, Yedikule Fevziye Küçük
Efendi, Eyüp Pertevniyal Kadın Efendi çeşmeleri, 19. yüzyıl Neo Klasizm
örnekleri olan ve Sultan Abdülhamit döneminde çok yapılan döküm çeşmeler ve
sokak çeşmeleri ile İtalyan bir mimar tarafından yapılan Maçka Parkı’ndaki 2.
Abdülhamit Çeşmesi örneği ile yabancı mimarlar tarafından yapılan çeşmeler
hakkında bilgi verilmektedir. On Çeşmeler olarak da bilinen Beykoz İshakağa
Çeşmesi ve Yalıköy Çeşmesi’nin tanıtımının yanı sıra su işleri, su yollarının
kontrolü ve işletmesi, günümüzde yıkılmış, tarihi eser niteliği korunamamış
çeşmeler ve bunlardan bazılarına uygulanan restorasyon çalışmaları
anlatılmaktadır. Programda ayrıca, Çelik GÜLERSOY ile çeşmeler ve bugünkü
durumları hakkında görüşmeye de yer verilmektedir.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ
