Bizim Zamanımız




Yapım Tarihi - 2001
Süresi - 00:25:00
Bölüm Sayısı - 10
Yayın Tarihi - 06.10.2001
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Ömer Faruk Kutlu
Yapımcı - Ömer Faruk Kutlu
Yapım Yardımcısı - Ebru Savrın
Yönetmen Yardımcısı - Ebru Savrın
Kamera - Serhat Karaca, Mevlüt Döner, Mazlum Demirbağ, Hüseyin İmancı, Yavuz Türkeri, Kamil Kayalı, İlhan Garip, Turgut Atasoy, Bestami Yakıcı, Kazım Atakan, Sezai Zabun
Sesçi - Okan Gözüpek
Kurgu - Yener Paker, Semih Üçer
Sanat Yönetmeni - Uğur Kır
Danışman - Ayla Kutlu, Kayhan Orbay
Metin Yazarı - Canan Türker
Seslendiren - Cem Kırçak
Özgün Müzik - Kemal Günüç

Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarından 1990’lı yılların sonuna kadar Türkiye’nin geçirdiği değişimler ve bu değişimlerin gençliğe yansımalarının ele alındığı on bölümden oluşan belgesel.

1. Bölüm: Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarından, 1919 yılına kadar ülkenin içinde bulunduğu durum ve buna bağlı olarak ülke gençliğinin gelişimi anlatılmaktadır. Ülkenin yönünü batıya dönmesi ile eğitim sisteminin ve gençlerin çağdaşlaşması anlatılmakta ve sosyal yaşamda, eğlence yaşamında ve edebiyat dünyasında meydana gelen değişimler işlenmektedir. Programda; 1900’lü yıllarda İstanbul’da günlük yaşam ve o yıllarda Avrupa’da eğitim alan beş padişah dönemi görmüş olan, 1904 Diyarbakır doğumlu ve yurtdışında eğitim alıp Türkiye’ye dönen Esat CEMİLOĞLU ile dönem, değişim ve gençlik anıları üzerine yapılan görüşmeye yer verilmektedir. Batı tarzı kültür, edebiyat, tiyatro, üniversite eğitimi, müzik ve icraatların ilk örneklerinin başlaması ile gençliğin düşünme biçiminin değişmesi, batının yaşam biçimine uyma çabalarına değinilmekte ve 1. Dünya Savaşı’nın Osmanlı gençliği üzerindeki etkileri anlatılmaktadır.

2. Bölüm: ATATÜRK’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığı dönemde ülkenin genel durumu, Türk gençliğinin Kurtuluş Savaşı’ndan sonra spor, eğitim, sinema, tiyatro, müzik gibi alanlarda ve yaşam tarzında yaşadığı değişimler ile batı tarzı eğlence anlayışının yerleşmesi anlatılmaktadır. Ayrıca Cumhuriyet döneminde okuma yazma seferberliğinin başlatılması ve Gazi Eğitim Enstitüsü’nün kuruluşu siyah beyaz görüntüler eşliğinde ele alınmaktadır. Programda; Cumhuriyet dönemi öğretmenlerinden Saadet BERNA, Rafet ANGIN ve tarihçi Cemal KUTAY Cumhuriyetin ilk yıllarındaki eğitim sistemi ve Şapka Devrimi ile ilgili anılarını aktarmaktadır.

3. Bölüm: 1930-1940 yılları genç Türkiye Cumhuriyeti ve bu dönem gençliğinin durumu ele alınmaktadır. Canlanma yılları olan 1930’lu yıllar, Türk Tarih Kurumu’nun kuruluşu, gençlerin tarihe yönlendirilmeleri, dilde yenilenme girişimleri, Türkçe’nin yabancı sözcüklerden temizlenmesi, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nin (DTCF) kurulması, yurt dışına öğrenci gönderme çalışmaları, Dar- ül Fünun yerine İstanbul Üniversitesi’nin kurulması, Halkevleri ve Halkevleri’nin gençliğin eğitimine katkıları, Keriman HALİS’in dünya güzeli seçilmesi, Harf Devrimi, dergi ve gazete basını, Yedi Meşaleciler ve Garip Edebiyat Topluluğu ile edebiyat akımları, tiyatrolar, çocuk tiyatroları, gramafonun gündelik yaşama girmesi, müzikteki değişimler, Ankara’nın yapılanma hareketleri, 1938’de 19 Mayıs’ın, Gençlik ve Spor Bayramı olarak ilk kez kutlanması ile meydana gelen değişimler anlatılmaktadır. Programa; Ara GÜLER, Nüvit OSMAY, Ekrem AKURGAL, Cemal KUTAY ve Semiha BERKSOY katılmakta ve dönemle ilgili anılarını aktarmaktadır.

4. Bölüm: 1940-1950 yıllarında meydana gelen değişimler ele alınmaktadır. 2. Dünya Savaşı’nın Türkiye’deki etkileri, yaşanan ekonomik sıkıntılar, radyo ve sinemanın Türk halkı tarafından benimsenmesi, Harika Çocuklar Yasası kapsamında Suna KAN ve İdil BİRET’in eğitim için yurt dışına gönderilmesi, Köy Enstitüleri’nin kurulması, Dünya Klasikleri’nin Türkçeye çevrilmesi, savaşın mizaha yansımaları, çok partili döneme geçiş, Missuouri Zırhlısı’nın İstanbul’a gelişi ile birlikte Türk Amerikan dostluğunun ilk adımlarının atılması ve bu durumda değişen ve dönüşen toplum yaşamı ile tüm bunların gençlere nasıl yansıdığı anlatılmaktadır. Programda; Suna KAN, Hasan PULUR ve Prof. Dr. Emin ÖZDEMİR’le yapılan görüşmelere de yer verilmektedir. Programda ayrıca ATATÜRK’ün ölümü, İsmet İNÖNÜ’nün Cumhurbaşkanı oluşu ve gıda karnesi günleri görüntüleri de yer almaktadır.

5. Bölüm: 1950-1960 döneminde ATATÜRK gençliği ele alınmaktadır. Çok partili dönem ve seçimler sonrası Adnan MENDERES’in başbakanlık dönemi, Celal BAYAR’ın Cumhurbaşkanı seçilmesi, batılılaşma sürecine geçişin hızlanması ve bu geçişin daha çok biçimsel düzeyde kalması, köyden kente göç olgusu, Kore’ye asker gönderilmesi, Türkiye’nin NATO’ya katılması, Türkiye ve dünyada Amerikan modasının etkisi, caz müziği, rock müziği, yeni müzik ve yeni yerler, Zeki MÜREN’in sanatta doğuşu, gazino kültürü, popüler olan sinema ve film yıldızları, Genç Oyuncular tiyatro topluluğu, tiyatrolar, mizah dergileri, yazısız karikatür, köy edebiyatı, şiirde öne çıkanlar, Halkevleri’nin kapatılışı, yeni üniversitelerin açılması, ekonomide canlanmanın durması, enflasyonun artması, 1960 yılı üniversite olayları, 27 Mayıs 1960 askeri darbesi ve Milli Birlik Komitesi’nin yönetime el koyması gelişmeleri ile toplumsal yaşamda meydana gelen değişim anlatılmaktadır. Programa Erol BÜYÜKBURÇ, Atila ALPÖGE ile Semih BALCIOĞLU katılmakta ve dönemle ilgili görüşlerini aktarmaktadır.

6. Bölüm: 1960-1970 yılları gençliği, gençliğin içinde bulunduğu ortam ve değişimler ele alınmaktadır. 25 Ekim 1960’da askeri darbe sonrası Meclis’in yeniden açılması, en özgürlükçü anayasa olarak bilinen 1961 Anayasası, hızlı sanayileşme, köyden kente göçün hızlanması, gecekondu kavramı, Almanya’ya göç olgusu, iki kültürlülük, sinemanın önem kazanması, Yeşilçam’ın kendi karakterlerini yaratması, çocuk oyuncular dönemi, “Susuz Yaz” filminin yurtdışındaki başarısı, 1968 ilk Altın Portakal film yarışması, özel tiyatrolar dönemi, sporda, özellikle futbolda canlanma, Türkiye Ligi’nin kurulması, üniversiteye girişte merkezi sınav sistemi, yeni üniversiteler, 68 kuşağı ve çiçek çocukları dönemi, dünyada ve Türkiye’de popüler olan müzik türleri ve yıldızları, 1968 öğrenci eylemleri ile 12 Mart 1971 ordunun yönetime el koyması anlatılmaktadır. Programa Atıf YILMAZ ile Cem KARACA katılmakta ve dönemle ilgili görüşlerini aktarmaktadır.

7. Bölüm: 1970-1980 yılları ele alınmaktadır. Bu yılların kendine özgü giyim tarzı, televizyonun yaygınlık kazanması, televizyonla birlikte komşuluk ilişkilerindeki değişim, diziler ve topluma etkisi, sporun yaygınlaşması, 1974 Dünya Kupası’nın yayınlanması, gençlerin futbola ilgisinin artması, sinemada Çirkin Kral Yılmaz GÜNEY dönemi, televizyon - sinema rekabeti, müzikte çeşitlemeler, 1975 Eurovision Şarkı Yarışması’na katılım, Orhan GENCEBAY ile arabesk müzik akımı, gençliğin gözde mekanları, foto ve çizgi romanlar, karikatürdeki değişim, Kıbrıs Barış Harekatı, bu yıllardaki siyasal sıkıntılar ve öğrenci olayları, kavgaların liselere kadar inmesi, eğitime ara verilmesi, 12 Eylül 1980’de ordunun bir kez daha yönetime el koyması ile toplum ve gençliğin durumu anlatılmaktadır. Programa Semiha YANKI, Orhan ERTANHAN ve Bülent ÖZVEREN katılmakta ve dönemle ilgili görüşlerini aktarmaktadır.

8. Bölüm: 1980-1990 yılları ele alınmaktadır. 1980 askeri darbesi, 1982 Anayasası, yönetim değişikliği, seçimler, geçmişin acı izlerinin silinmesi, sözcüklere yasakların gelmesi, gençlerin siyasetten uzak tutulmaları, yeni gençlik modeli, popüler kültürün takip edilmesi, kuşaklar arası çatışma, yeni kavramlar, dünya gençliğine benzeme, Yüksek Öğretim Kurumu’nun (YÖK) kurulması, sinemanın salonlardan çok videolarda izlenmesi, sinema festivalleri, serbest iktisadi ekonomi politikası ve toplumdaki etkisi, geneksel yemek alışkanlıklarının yerini “fast food”un alması, TRT’nin renkli yayına geçmesi, iletişim ve pek çok alandaki değişim ve dönüşüm, popüler müzikte yaşanan patlama, tüketim toplumuna dönüşüm, tiyatrocuların televizyon macerası, tiyatro yapanların artması, izleyenlerin azalması, atari salonları, spordaki başarı ve başarısızlıklar ile bu geçiş dönemi gençliği anlatılmaktadır. Programa Suat SONGUR ve M. Nuri ATALAY görüşleri ile katılmaktadır.

9. Bölüm: 1990-2000 yılları ele alınmaktadır. Her şeyin değiştiği, her alanda çeşitliliğin olduğu, özgürlüğün ve her türlü tüketimin kendileri için olduğu gençlik dönemi anlatılmaktadır. Programda; tüketim alışkanlıklarının değişmesi, büyük kentlerde kurulan alışveriş merkezleri ve hizmetleri, büyük kentlerde artan kalabalıkla oluşan sıkıntılar, toplu yaşam ve toplu konutlar, ilk özel kanal ve televizyonlar, teknolojik yenilikler ve gençlerin ilgisi, cep telefonu olgusu, iletişim çağı, internet, edebiyatın parlayan isimleri, dergiler, mizah yayınları, stand-up yıldızları, tiyatro, sinema filmleri, popüler müzik, sporda futbol ve basketbolda başarılar, 1999 depremi, kurtarma çalışmalarında gençler, ülkelerarası farklılıkların yok olduğu, sınırların kalktığı, küreselleşmenin ve hızlı tüketimin içinde bocalayan gençliğe yer verilmektedir. Programda Orhan ERTANHAN, M. Zühtü KIVÇAK, Necati AKPINAR ve Tunç FINDIK’ın görüşlerine de yer verilmektedir.

10. Bölüm: Son bölüm, Cumhuriyet gençliğinin ilk dokuz bölümde anlatılan değişim ve dönüşümünün geniş bir özeti olarak hazırlanmıştır. Cumhuriyet’in ilk dönem gençliği, acıları, ülkenin hızlı imar çalışmaları, gençlerin üzerine düşen görevler, ATATÜRK’ün gençlere güveni ve öğütleri, çağdaşlık hedefi, devrimlere tanıklık eden gençlik, uyumları ve uygulamanın içinde yer alışları, Cumhuriyet kurumlarının temellerinin atılması, 2. Dünya Savaşı, 68 öğrenci olayları, 70’li yıllar ve günümüzdeki Türkiye gençliğinin değişimi, günümüz gençliğinin sorunları, günümüz gençlerinin dünya insanı olma yolunda yapması gerekenler, günümüz gençlerinin çağdaşlaşmada üzerine düşen görevler, eğitimin önemi, Cumhuriyet ilk dönemi gençliği ile günümüz gençliğinin farkları anlatılmaktadır. Programda Rafet ANGIN, Saadet BERNA, Tahsin YÜCEL ve Çetin ALTAN’la yapılan görüşmelere de yer verilmektedir.






Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ