Yapım Tarihi - 2010
Süre - 00:35:00
Bölüm Sayısı- 6
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Melda Yılmaz
Yapımcı - Melda Yılmaz
Kameraman - ALİ İHSAN AÇIKGÖZOĞLU, HALUK Ertuğrul
KURGU - YUSUF Şen
DANIŞMAN - DOÇ. DR. MÜCAHİT TAHA Özkaya
Metin YAZARI - ALİCAN Özinanır, EVRİM TUĞBA Karakoç
Özgün MÜZİK - MURAT GEDİKLİ
MÜZİK - EZGİNİN GÜNLÜĞÜ
ANİMASYON - DENİZ Mutlu
JIMMY JIB - Cengiz Can
SESLENDİRENLER - BERNA KONUR, AHMET Aksoy
SESLENDİRME YÖNETMENİ - NEVİN Korkut KANICI
SES KAYIT - ADNAN Atik, Özgür KARAAĞAÇ, MEHMET Nazlı
ULAŞIM - CELAL Çetinkaya, HALİL İBRAHİM DÖKMECİ, MURAT ÜLKER
Melda Yılmaz’ın hazırladığı “Anadolu Mucizesi- Zeytin” programı 7 Kasım 2010
Pazar gününden itibaren 35 dakikalık bölümleriyle 6 hafta süresince her Pazar,
15:00 haberlerinden sonra, saat 15:15’de TRT Haber kanalında gösterilecek.
1. Bölüm- Güvercinin Bir Bildiği Var
Dünyanın en eski barış simgesi olan "zeytin ağacının" ve onun yoldaşı
"güvercin"in başlattığı yolculuğa başlıyoruz. Bu bölümde Adem ile Havva’dan
başlayarak günümüze kadar gelmiş olan çeşitli mitolojik anlatımlarda zeytin
ağacına tanıklık ediyoruz. Tek Tanrılı dinlerde zeytinin önemini Ankara
Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Beyza Bilgin ve
Metropolit Vekili Raban Gabriel Akkurt anlatıyor.
Zeytin tarımının başlangıcı, ilk zeytinyağı sıkma atölyeleri, Anadolu’da zeytin
ağacının tarihi ve morfolojik yapısı bu bölümde ele alınıyor.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü’nden Doç. Dr.
Mücahit Taha Özkaya, Arkeolog Ertan İplikçi, Mersin Üniversitesi Arkeoloji
Bölümünden Yrd. Doç. Dr. Ümit Aydınoğlu bu bölümün konukları arasında yer
alıyor.
2. Bölüm- Fakir Toprakların Zengin Ağacı
Zeytin. Fakir toprakların zengin ağacı. Mucize ağaç diyorlar ona... Bin yıldan
fazla yaşıyor. Gövdesi bir nedenle ölürse küçücük bir kök parçası veya sürgünle
yeniden canlanabiliyor.
Bu bölümde zeytin ağacının bir yıllık gelişim süreci anlatılıyor. Ağacın
çiçeklenmesi, tomurcuklanması ve meyve oluşum evreleri aylara göre takip
ediliyor. Fidandan hasada kadar olan sürecin anlatıldığı bölümde; toprağın
sürülmesi, aşılama, budama, fidan üretimi, sulama gibi işlemler de ele alınıyor.
Bu aşamalarda değişik bölgelerden Çiftçi, üretici ve yerel halkla yapılan
röportajlarla birlikte, programın konukları arasında Ziraat Yüksek Mühendisi
Ülker Dikmelik Torbalı / İzmir, Doğu Akdeniz Zeytin Birliği Başkanı Dr. Mehmet
Güler / Adana, Fidan Üreticisi Oktay Çancı– Orhangazi / Bursa, Fidan Üreticisi
Ayhan Akbek - Nizip / Gaziantep, Ziraat Mühendisi Arif Can Berköz- Mersin, Adnan
Menderes Üniversitesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü’nden. Yrd. Doç. Dr.
Ersel Yılmaz / Aydın, Uludağ Üniversitesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü’nden
Prof. Dr. Semih Yazgan - Bursa yer alıyor.
3. Bölüm- Yapraklarıyla Barış, Altın Sarısıyla Mutluluk
Zeytin binlerce yıldır bu toprakların özü belirleyen ürünü... İşte bu nedenle,
üreyen, dişi unsurları da üzerinde taşıyan bir kraliçe... Pek çok meyvenin
aksine acı olmasından dolayı zeytin tanesi dalından kopartılıp yenmez. İnatçı
insanoğlu araştırdı, denedi ve sonunda zeytinin acılığını ortadan kaldıracak
yöntemler geliştirdi.
Bu bölümde hasat sonrası fabrikaya gelen Yeşil ve siyah zeytinin sofralık ve
yağlık olarak hangi yöntemlerle işlendiğini görüyoruz. Zeytinyağının geleneksel
olarak nasıl sıkıldığına en eski zeytinyağı işliği olan ve İzmir’de bulunan
Klazomenai Zeytinyağı İşliği’nden yola çıkarak Arkeolog Ertan İplikçi’nin
anlatımı ile Tanık olurken, günümüzün modern sistemlerinde teknolojide ne kadar
önemli bir noktaya geldiğimizi bu alanda ciddi yatırımlarıyla lider konuma
gelmiş olan sanayici İbrahim Polat’tan dinliyoruz. Sofralarımıza renk katan
zeytinyağı çeşitleri ise bu bölümün diğer bir konusu.
4. Bölüm- Ne Varsa Zeytinde Var
Zeytin meyvesi doğasından gelen özellikleri nedeniyle doğrudan tüketilememekte.
Bu nedenle öncelikle sofralık ve yağlık olarak işlenir. Bu işlemlerden geriye
prina ve Karasu kalır. Bu bölümde zeytin işleme süreçleri sonrasında geriye
kalan artıklardan elde edilen yararlı ürünleri ve bu konuda yapılan çeşitli
bilimsel çalışmaları Bilim İnsanı Faruk Durukan, Ege Üniversitesi
Biyomühendislik Bölümü’nden Doç. Dr. Erdinç İkizoğlu, Balıkesir Üniversitesi Fen
Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr.Gülendam Tümen’den
dinliyoruz.
Zeytinyağına hile amaçlı başka yağların karıştırılması olarak tanımlanan ve
sadece ülkemizin değil zeytincilikle uğraşan hemen hemen bütün ülkelerin büyük
bir sorunu olan tahşişi Gıda Mühendisi Ülkü Ülken’den dinlerken, alanında dünya
çapında bir ün yapmış olan Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Yönetim Kurulu
Üyesi Ümmühan Tibet ve Akdeniz Mutfakları Konservatuarı Dünya Başkanı Hasan
Açanal’dan zeytinyağında tadımın önemini dinliyoruz. Zeytinyağının korunması ve
saklanması, tarihsel konumu içerisinde kullanım alanlarına göz atarken
geleneksel ve modern yöntemlerle üretilen zeytinyağı sabunu bölümün önemli
duraklarından birisi. Zeytinden elde edilen ürünler hakkında Kimya Mühendisi
Mehmet Emin Güle, Prof. Dr. Gülendam Tümen, Bilim İnsanı Faruk Durukan’dan bilgi
alıyoruz.
