Akdeniz'de Gezintiler




Yapım Tarihi - 1992 / 1993
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 19
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Orhan Tuncel
Yapımcı - Orhan Tuncel
Senaryo - Orhan Tuncel, Haluk Cecan, Müşfik Akarcan
Kameraman - Erdinç Tunç
Kamera Asistanı - Tevfik Öber, Halil İbrahim Özcan
Post-Production - Gülhan Hanbay, Hayri Küçükdeniz

Su Altı Kameramanı - Haluk Cecan
Su Altı Yardımcı Ekibi - Ege Üniversitesi Okyanus Bilimci Güngör Muhtaroğlu, Yalçın Uras, Tamer Çetin

Kıbrıs ile Fas, Tunus, Cezayir gibi bazı Akdeniz ülkelerini, bunların sualtı dünyalarını ve tarihi kültürel zenginliklerini tanıtma amacı ile belgesel üretilmiştir. Çekimleri yapılan ülkelerin Sualtı Arkeolojisi ve tarihi turistik zenginlikleri ve kültürlerinden bahsedilmektedir.

Dizi belgeselin 19. özet ve son bölümünün İngilizce versiyonu
24 Eylül - 1 Ekim tarihinde düzenlenen Berlin Prix d'Europe Festivaline katıldı.
7-11 Aralık 1994 tarihinde düzenlenen 16. Festival International du Film Maritime et d'exploration Festival (16. Uluslararası Denizcilik ve Keşif Filmleri Festivali) katıldı.



Kaynak
Orhan Tuncel







Akdeniz’de Gezintiler



Yapım Tarihi - 1992 / 1993
Süresi - 00:32:00
Bölüm Sayısı - 19
İlk Yayın Tarihi - 01.01.1995

Yönetmen - Orhan Tuncel, Müşfik Akarcan
Yapımcı - Orhan Tuncel, Müşfik Akarcan
Kameraman - Erdinç Tunç
Su Altı Kameraman - Haluk Cecan
Kurgu - Tufan Bilgen, Cahide Okur, Özlem BİRECİK, Havva KÖKTEN, Sevilay Bozdemir, Gülhan HANBAY, Nuray Soykan, Turgay BELEN, Şölen YERTUTAN
Danışman - Haluk Cecan
Metin Yazarı - Orhan Tuncel, Müşfik Akarcan, Haluk Cecan
Seslendiren - Semih Yalçın, Kerem Yılmazer

Türkiye’nin Akdeniz Bölgesi’ni; tarihi mekanları, coğrafi özellikleri, doğal güzellikleri, sualtı zenginlikleri ve kültürleri ile tanıtmayı amaçlayan bu belgesel on dokuz bölümden oluşmaktadır. Hatay -Samandağ, Adana-Yumurtalık, Mersin-Kozanlı, Mersin-Taşucu, Mersin-Anamur, Alanya İlçesi, Bodrum-Orak Adaları, Bodrum-Yalıkava, Gökova Körfezi-Sedir Adası, Marmaris-Bozburun ve Datça sualtı tabiat varlıkları ve burada yaşayan canlıların çekimi sualtı kameralarıyla yapılmıştır. Belgeselde, Akdeniz bölgesi sualtı çekimlerinin yanı sıra turizm açısından zengin ve dünyaca bilinen mekanları ile de işlenmektedir.

1. Bölüm- Rusya’dan kaçan balina Aydın’ın, Gerze’ye gelişi ve oradaki günleri anlatılmaktadır. Titus Tuneli, Kaya Mezarları, Korikos ve Kız Kalesi hakkında bilgi verilmektedir. Hatay’ın Samandağ İlçesi’nin kıyı kesimine yer verilmekte ve burada plastik atıkların oluşturduğu çevre kirliliği anlatılmaktadır. Belgeselde ayrıca denizaltı canlılarının görüntüleri de bulunmaktadır.

2. Bölüm- Hatay’ın Samandağ ilçesi yakınında Çevlik Limanı olarak bilinen bölgede bulunan, Roma Dönemi liman kalıntıları, Titus Tüneli, Kaya Mezarları, Beşikli Mağara ve Lahit Mezar anlatılmaktadır. Sualtı çekimlerinde karşılaşılan Kum Yılanı, Trompet Balığı ve deniz canlısı Aplisya hakkında bilgi verilmektedir.

3. Bölüm- Marco Polo’nun Asya topraklarına ilk kez ayak bastığı yer olan Yumurtalık İlçesi ve buradaki tarihi yapılarla, sualtı çekimlerine yer verilmektedir. Ayas Kalesi, deniz kenarındaki Açık Hava Müzesi, Kırk Mağaralar, tarihi gözetleme kulesi, Atlas Kalesi ve Çamlık Dalyanı hakkında bilgi verilmektedir. Sualtı çekimlerinde karşılaşılan Mavi Yengeç ve Domuz Balığı anlatılmaktadır.

4. Bölüm- Mersin Kazanlı sahillerinde yumurtlayan Yeşil deniz kaplumbağasına yer verilmektedir. Üreme mekanları Kazanlı Sahilleri olan Yeşil deniz kaplumbağalarının çevre kirliliğinden olumsuz etkilendiği anlatılmaktadır. Viranşehir (Soli şehri kalıntısı), Korikos Kalesi ve Kız Kalesi hakkında bilgi verilmektedir.

5. Bölüm- Akdeniz’de bir gemi batığı incelenmektedir. Taşucu yakınlarında bulunan Liman Kalesi ve tarihi anlatılmaktadır. Liman Kalesi açıklarında gerçekleştirilen sualtı çekimlerinde karşılaşılan Deniz Tavşanı, Cerianthus, Müren, Karides ve Deniz Minaresi hakkında bilgi verilmektedir.

6. Bölüm- Mersin Akkale ve Ovacık Yarımadası tanıtılmaktadır. Mersin yakınlarında ve Dana adası açıklarında gerçekleştirilen sualtı çekimlerinde karşılaşılan Süngerli Yengeç, Ahtapot, Akya Sürüsü ve Halkalı Solucan görüntülerine, Dana Adası açıklarında karşılaşılan gemi batığı ve amfora kalıntılarına yer verilmektedir.

7. Bölüm- Akdeniz’de bir deniz mağarasına yer verilmekte ve içerisindeki Deniz Tavşanı görüntülenmektedir. Dana Adası, Silifke yakınlarındaki Tokmar Kalesi ve Erdemli’deki Kanlı Divane hakkında bilgi verilmektedir.

8. Bölüm- Akdeniz sualtı çekimlerinde karşılaşılan Deniz Analarına, dalgıçların verdiği Sübyeyi yeme konusunda önceleri ürkek davranan fakat daha sonra yiyen Mürene ve dalgıcın elini bırakmak istemeyen Aplisyaya yer verilmektedir. Müren, Deniz anası ve Aplisya hakkında bilgi verilmekte ve Deniz analarının fiziki yapıları, üremeleri, diğer canlılarla ilişkileri, beslenmeleri ve türleri anlatılmaktadır. Bu bölümde; Kız Kalesi yakınlarında yer alan Adam Kayalar Kanyonu’na dik yamaçtan inerek ulaşan çekim ekibi ve kanyon hakkında bilgi de yer almaktadır.

9. Bölüm- Mersin’de bulunan Cennet Obruğu, Cehennem Obruğu ve Mozaik Müzesi hakkında bilgilere ve Kılıç balığı avlayan balıkçılara yer verilmektedir. Denizaltı çekimlerinde karşılaşılan Istakoz, Karides ve Mine balığı anlatılmaktadır.

10. Bölüm- Mersin’in Anamur İlçesinde deniz kıyısında bulunan ve Anadolu’nun en iyi korunmuş kalelerinden biri olan Mamure Kalesi’ne, içerisinde bulunan camiye ve Anemurium Antik Kenti’ne yer verilmektedir.

11. Bölüm- Antalya’nın Alanya İlçesi konu edilmektedir. Alanya Kalesi, Sultan Alaaddin Cami, Kızıl Kule, Eski Tersane, Yat Limanı ve Damlataş Mağarası anlatılmaktadır. Ayrıca, sepetçilikle avlanma yöntemine ve sualtı çekimlerinde karşılaşılan sarı parmak süngerine yer verilmektedir.

12. Bölüm- Bodrum’da Orak Adaları açıklarında yapılan sualtı çekimlerinde karşılaşılan Papaz, Gün, Güneş, Sarpa, Mığrı, Kemane, Barbunya, Kupez balıklarına, Sünger, Deniz Kestaneleri, Karides ve Ahtapota yer verilmektedir.

13. Bölüm- Bodrum Yalıkavak açıklarında yapılan sualtı çekiminde karşılaşılan Müren balığı, Gelincik balığı, Kabuklu Deniz canlıları, beyaz renkli düzensiz Deniz Kestaneleri, Istakoz, Triton ve Zurna balığı ve deniz canlıları hakkında bilgi verilmektedir.

14. Bölüm- Gökova Körfezi’nden Sedir Adası’na doğru yapılan yolculuk yer almaktadır. Çamlimanı’ndan Sedir adası kıyılarını süsleyen antik kalıntılar boyunca ilerleyerek adanın eşsiz güzellikleri görüntülenmekte ve sadece Sedir adasına özgü bir plaj olan “Kumlu Plajı” tanıtılmaktadır. Belgeselde sualtı ekibinin Gökova açıklarında yaptıkları dalışta çektikleri görüntülere ve Çamlimanı koyunda toplanan ve Gökova’ya kurulacak termik santralini protesto eden çevre gönüllülerine yer verilmektedir.

15. Bölüm- Bozburun açıklarında Çanak Süngerleri, Papaz balıkları, Deniz Kestaneleri, Güneş balıkları, Deniz Yıldızı gibi sualtında yaşayan canlılar tanıtılmaktadır. Ayrıca, deniz dibindeki kırık ve parçalanmış amforalar ve bunların oluşturduğu yığınların (toprak kap ve kapaklar) görüntülerine yer verilmektedir.

16. Bölüm- Sualtı ekibinin bir tür yılan balığı olan Mığrı balığını elleri ile beslemeleri ve derinliklerde birlikte yüzmeleri görüntülenmektedir. Bu görüntüler eşliğinde balığın fiziksel özellikleri, türleri, beslenme ve yaşam biçimleri de anlatılmaktadır. Belgeselde, Bozburun yakınlarında bir balık üretme çiftliğinden görüntüler yer almakta ve çiftlik balıklarından Levrek ile Çipura sualtından yapılan çekimlerle tanıtılmaktadır.

17. Bölüm- Doğal güzelliklerinin yanı sıra Gulet tipi ahşap gemilerin yapıldığı Bozburun’da, halkın en önemli geçim kaynaklarından biri olan gemi yapımı işi ele alınmaktadır. Ayrıca, Bozburun koyunda yapılan dalışta görüntülenen Müren balığı, Karavida ya da diğer adıyla “Büyük Ayı Istakozu” ve “Kardinal balıkları”nın görüntüleri bulunmaktadır. Bu balıkların fiziksel özellikleri, yaşam alanları, türleri, beslenme ve avlanma yöntemleri anlatılmaktadır.

18. Bölüm- Datça Limanı ve kent içi görüntülere yer verilmektedir. Datça açıklarında yapılan dalışta görüntülenen Ahtapot ve Deniz Kestaneleri tanıtılmaktadır. Eti çok lezzetli olan Deniz böceği anlatılmakta ve Hamal Yengeci ya da diğer adı ile Sünger Yengeci, Deniz Tavşanı, Deniz Çiyanı ve Halkalı Solucanlar, Deniz Yıldızları ve Mürekkep Balıkları anlatılmaktadır.

19. Bölüm- Ekip, Karadeniz Gerze’de Beyaz Balina Aydın’ı ve beslenmesini sualtı çekimleri ile görüntülemektedir. Ayrıca, Akdeniz turuna dönülerek Samandağ’daki Titüs su kanalının dramatik öyküsü anlatılmakta ve Beşikli Mağara adı verilen Kaya Mezarları tanıtılmaktadır. Yumurtalık koyundan görüntülere de yer verilen bu son bölümde Mersin Kazanlı sahillerindeki dev Yeşil kaplumbağaların yumurtlama alanları kaplumbağalardan görüntüler eşliğinde tanıtılmaktadır. Liman Kalesi koyunda yapılan dalış ve Deniz Tavşanı, Hammal Yengeç, Ahtapot, Kayış balığı görüntüleri ile batan gemi görüntüsü ve dalgıçların batıkta yaptıkları incelemeler de bu bölümde yer almaktadır.




Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ








Yaz aylarında ise TRT İstanbul Televizyonunca iki yeni belgeselin daha çekimleri tamamlandı. "Akdeniz'de Gezintiler" ve "Kaybolan Dünya" adlarını taşıyan bu belgeselleri de yeni yayın döneminde izleme imkanı bulacağız.

"Akdeniz'de Gezintiler" adını taşıyan ve 13 bölüm olarak planlanan dizi belgesel, özellikle sualtında elde edilen görüntü malzemesinin umulandan daha zengin ve ayrıntılı olması nedeniyle 19 bölüm olarak gerçekleştirildi. Deniz ve sualtı belgeselinin 19'uncu, özet ve son bölümünün İngilizce versiyonu 24 Eylül - 1 Ekim arasında Almanya Berlin'de düzenlenecek Prix d'Europe (Avrupa Ödülü) ile Fransa Toullon'da 7-11 Aralık 1994 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. XXVI. Festival International Du Film Maritime Et D'Eiploration (16'ncı Uluslararası Denizcilik ve Keşif Filmleri Festivali) katılacak.

Çekimleri ülkemizde gerçekleştirilen ilk sualtı belgeselinde çeşitli sualtı kameramanları ve balıkadamlan görev aldılar.
Dizi belgeseli gerçekleştiren ekip, daha önce de 1987 yılında, 5 bölümden oluşan "Denizlerimizin Bilinmeyen Hayatı", 1988de 10 bölümden oluşan "Seyir Günlüğü", 1989-90 yıllarında 13 bölümden oluşan "Marmara Adaları", 1991 yılında yine 13 bölümden oluşan "Sessiz Dünyada Gezintiler" (Bu dizi belgesel. Sedat Simavi Vakfı'nın Radyo-TV ödülü olmak üzere, yurtiçi ve dışında, 1992 yılında 5 ödül kazandı), adındaki belgeselleri gerçekleştirmişti. 1992 sonbaharında 4. Bodrum Ahşap Yat Yarışı'nı "Yelken Açan Guletler" adı altında 2 bölüm halinde belgeselleştiren ekip, 1993 yazında da 19 bölümden oluşan, "Akdeniz'de Gezintiler" adını taşıyan deniz ve sualtı dizi belgeselinin film çekimlerini tamamladı. Yönetmenliğini ve program sorumluluğunu Orhan Tuncel'in ve Müşfik Akarca'nın yaptığı belgeselin suüstü çekimlerini Erdinç Tunç, sualtı çekimlerini ise Haluk Cecan gerçekleştirdi.

Ülkemizde gerçekleştirilmiş olan bu ilk sualtı belgesel dizilerinde ayrıca Alman Rudolf E. Rahe, Erkan Ayral, Bayram Öztürk, Güngör Muhtaroğlu, Yalçın Uras, Yavuz Bedri Tuncel, İsmail Öksüzcan ve Tamer Çetin gibi çeşitli sualtı kameramanları ve balıkadamları görev aldılar. Televizyon ekibi, ileriki yıllarda Japonya'yı ziyareti sırasında Japon sularında günümüzden yaklaşık 105 yıl önce batan Ertuğrul fırkateynini, Kızıldenız'in sualtı dünyasını sualtında görüntülemeyi planlıyor.

29 Ağustos 1994
Cumhuriyet