Yapım Tarihi - 1999
Süresi - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 11
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yayın Tarihi - 19.11.1999
Yönetmen - Tuhfe Tezel
Yapımcı - Nilay Günden
Yapım Yardımcısı - Meltem Özdural
Yönetmen Yardımcısı - Lale BAŞATLI
Kamera - Berkant Çolak, Ömer Erdem, Tevfik ÖBER
Sesçi - Medine BORAZAN, Şahin Sarıoğlu
Kurgu - Özlem BİRECİK, Nilay Yüksel, Turgay BELEN, Serap Fırat Mutlu, Cahide
OĞULTÜRK, Deniz Çankaya, Berrin AYKÖSE, Öykü DOĞANTÜRK
Danışman - Uğur BAYDU, Fersa Acar
Metin Yazarı - Aydın Hatipoğlu
Seslendiren - Mümtaz Sevinç
İstanbul’un fethinden sonra Asmalımescit mahallesi ve Asmalımescit ‘te
yaşananların anlatıldığı, sunuculuğunu Ressam Tayfur SANLIMAN’ın, danışmanlığını
Çelik GÜLERSOY ile Giovanni SCOGNAMILLO’nun yaptığı on bir bölümden oluşan
yapım.
1. Bölüm- Beyoğlu’nun 19. yüzyılın ikinci yarısına kadar uzanan tarihi, Beyoğlu,
Pera, Galata bağları, fetihten sonra Türklerin İstanbul’a yerleşimi, Pera’nın
yabancılar tarafından tercih edilmesi, 1740’da Asmalımescit adını alan bölgenin
bu adı nasıl aldığı, burada yaşayan halkın yaptığı işler, Levanten sözcüğü ve
Levantenlerin yaşam biçimleri görüntüler eşliğinde anlatılmaktadır.
2. Bölüm- Asmalımescit mahallesinin binaları ve yaşantısı ele alınmaktadır. 16.
yüzyıldan itibaren nüfusu ve nüfus yapısı, 1699’dan itibaren Osmanlı’nın gücünü
yitirmesi ile Avrupa kültürünün Pera’daki etkisi, burada yaşayan halklar ve
yerleştikleri yerler, kültürlerini yaşatma biçimleri, Beyoğlu’nun kozmopolit,
çok kültürlü yapısı, yerleşilen yerlerdeki mimari özellikler, Narmanlı Yurdu ve
burada yaşamış önemli kişiler anlatılmaktadır. Programda Cengiz Bektaş, Feridun
KESİL ve Ömer Uluç ile yapılan röportajlara yer verilmektedir.
3. Bölüm- Asmalımescit Türkleri ve uğraşıları, Yahudi ve Ermenilerin para
piyasasını ellerinde tutmaları ve bunun ekonomiye etkisi, 1850’li yıllarda
Osmanlı Devleti’nin bankerlere borçlanması, yabancıların ekonomik rahatlıkları,
bu bölgede yabancılara hizmet veren oteller, 1870 yangını, yangın sonrası
bugünkü çizgilerini alan semt, 1800 ve 1900’lü yıllarda halkın durumu ve yapısı,
dönemin Tüneli, Aznavur Pasajı ve diğer işyerleri anlatılmaktadır. Programa
Ressam Muzaffer Akyol ile Yazar Demir Özlü konuk olarak katılmaktadır.
4. Bölüm- Pera Palas anlatılmaktadır. Otelin yeri, 108 yıllık tarihi,
Asmalımescit’e komşuluğu, anılar, kartpostallar, Orient Ekspress’in Ünlü
yolcuları, otelde konaklayan ünlüler ve verilen hizmetler, otelin mimarisi, el
değiştirmesi, kuruluşundan günümüze otel günlüğü görüntüler ve Cevat Bayındır’ın
aktardığı bilgilerle anlatılmaktadır.
5. Bölüm- Türkiye’nin ilk güzellik yarışmasından, sessiz film dönemine, Şehir
Tiyatrosu Dram bölümünden, bandolu mızıkalı Tepebaşı günlerine, Asmalımescit
penceresi ve dış pencereden Asmalımescit; sadece Levantenler ve yabancı
azınlıklar değil, burada yaşamış Türkler ve onların yaşantıları ile ele
alınmaktadır. Programa Fethi NACİ ve Atıf Yılmaz konuk olarak katılmaktadır.
6. Bölüm- Cumhuriyet’in ilanından sonra adı İstiklal Caddesi olan eski adı ile
Cadde-i Kebir’de, Beyoğlu’nda ve Asmalımescit’te bulunan Müslüman olmayan
nüfusun azalması, eğlence yerleri, lokantalar, barlar ve sanat dünyasından
önemli insanlar ve bu insanların buluştukları yerler ile sözü edilen mekanların
bugünkü durumları ele alınmaktadır.
7. Bölüm- Mekanlar, buraya devam edenler, kendine özgü Usul ve terbiye anlayışı
ile ele alınmaktadır. 1950’lerden sonra köyden kente göç olgusunun hızlı bir
şekilde artması ve Asmalımescit’in kendi kaderine terk edilmesi, Elit
pastanesinin, Nil lokantasının kapanışı, kapanan yerlerin yerine pek çok farklı
işyerinin (oto tamircisi gibi) açılması sonucu Asmalımescit mozaiğinin bozulması
anlatılmaktadır. Programa Yakup Aslan, Recep Gürgen, Niyazi AVCI ve Şaban
SAHARYILDIZI konuk olarak katılmaktadır.
8. Bölüm- Beyoğlu’nda yaşayan Ressam Muzaffer Akyol’un Şehbender sokağında
yaptığı çalışmalar, Narmanlı Yurdu’nda çalışan Ressam YURDUN ve Heykeltıraş
Namık Denizhan çiftinin atölyeleri ve çalışmaları, Heykeltıraş Müfide Aksoy’un
Asmalımescit sokağını eski günlerine döndürme çalışmaları ele alınmaktadır.
9. Bölüm- Asmalımescit hakkında basında çıkan yazılar, yaşamlarını burada
sürdüren sanatçıların özellikle ressamların çalışma ortamları ve geçmişe duyulan
Özlem ele alınmaktadır.
10. Bölüm- Tünel ve Tünel pasajı ile yaşamlarını burada sürdüren ve
çalışmalarını burada yapan sanatçılara yer verilmektedir.
11. Bölüm- Pera’nın oluşumundan başlayıp, Tünelin oluşumuna kadar sol taraf yani
Asmalımescit mahallesinin tanıtıldığı programın son bölümünde bu mahalleye gönül
vermiş, yaşadıkları ve çalıştıkları mekanları burada güzelleştirmiş sanatçıların
atölye ve yaşam mekanları kendileri ile yapılan röportajlarla ele alınmaktadır.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ