Tarihsel Gelişimi

Ülkemizde sinema yıllığı ilk defa 1992 yılında Antrakt Dergisi tarafından yapılmış. 1992 yılında gösterime giren sinema filmleri derlenerek 1 Mart 1993 tarihinde basılarak, Derya Yayıncılık tarafından dağıtılmış. 160 sayfalık kitabın önsözünde Necati Sönmez imzası var. Antrakt Dergisi 1993 yılında Tamer Baran tarafından hazırlanan 207 sayfalık, 1994 yılında ise 150 sayfalık sinema yıllığı çalışmasını kitap halinde satışa sunmuş. Kitapta, ülkemizdeki sinemalarda  gösterime giren yabancı filmler hakkında bilgiler veriyor. Ancak sadece yabancı filmler derlendiği için bir sinema yıllığından çok uzak.

1993 yılında Cevat Çapan, Turgut Çeviker, Feride Çiçekoğlu, Oktay Kurtöke, Hüseyin Kuzu, Vecdi Sayar, Hüseyin Sönmez, Rekin Teksoy ve Hıfzı Topuz'dan oluşan TÜRSAK yönetim kurulu bir sinema yıllığı hazırlar. Antrakt Dergisinin çalışmasından da yararlanan 303 sayfalık sinema yıllığı Ali Hakan tarafından oluşturulan bir ekiple hazırlanır. İçerik olarak ülkemizdeki sinemalarda  Türk Sineması ve Dünya Sinemasından gösterime giren filmler, festival haberleri, görüşler, söyleşiler, gazete ve dergilerde yıl içinde yayınlanan film eleştirileri, yıl içinde yitirilen sinemacılar, yayınlar, yasalar, kurumlar ve ticari kurumların (yapım şirketlerinin) listesini hazırlamışlar. Gerçek bir sinema yıllığında olması gereken çoğu başlık yer aldığı için ülkemizde yapılan, özellikle Türk Sineması bilgileri veren ilk sinema yıllığı bu çalışma diyebiliriz.

1994 yılında TÜRSAK sinema yıllığını hazırlamaya devam eder. Ayşe Teksoy tarafından hazırlanan yıllık 355 sayfadır, aynı içerikleri barındırır, daha çok reklam alınır ve gelir elde edilir.

1995 yılında TÜRSAK yönetimi sinema yıllığını hazırlaması için Tamer Baran ile anlaşılır. 325 sayfalık yıllıkta ek olarak yurtdışı fonları yer alır. Yıllık 95/96 Sinema Yıllığı olarak iki yılı kapsayacak şekilde çıkar.

1997 yılında Belma Baş tarafından yayına hazırlanan kitap, Sinema Yıllığı 97/98 adıyla yayınlanır. 330 sayfa yapılan yıllığın içeriği daha öncekilerle aynıdır.



1995 yılında sinema araştırmalarına başlayan TRT Ankara Televizyonu Aktüel Kamera Servisinde kameraman olarak çalışan Hayri Çölaşan, aynı zamanda kamera arkası isimli web sitesinde festivaller ile, kısa film ve belgeselle ilgili haberler ve film yapımına ilişkin teknik bilgiler yayınlamakta iken, üniversitede aldığı eğitimden de yararlanarak, Ankara'da bir sinema yıllığı hazırlamaya başlar.

Daha önce yapılan sinema yıllıklarını önce milli kütüphaneden inceleyip, sonra sahaflardan toparlayarak karşılaştırır. Yabancı ülkelerde yapılan çalışmalara göz atar. Yapılan yıllıklardaki konu başlıklarını listeler, eksikleri tespit eder. Sadece vizyona giren ticari uzun metraj sinema filmleri üzerinden bir ülkenin sinema yıllığının yapılamayacağını düşünerek, kısa film, deneysel, canlandırma gibi türlerin film ve yönetmenlerinin de, senaryo, proje çalışmalarının yazarlarının da yer alması gerektiğini ve hazırlanması gereken sinema yıllığında hangi teknik konu başlıklarının olması gerektiğini belirler.

Bu kapsamlı çalışma gerçekten yapılabilir mi? diye düşünerek denemeye karar verir. Önce Türk Sineması veri tabanı hazırlanmalıdır. Bunun için 15 yıl çaba sarf ederek, diğer sinema yazarları veya kurumların sadece uzun metraj sinema filmi ele alarak değil, kısa film ve sinemanın diğer türlerinin de veritabanını hazırlayarak, 2010 yılında ilkini pdf formatında ücretsiz olarak yayına başlar. Ülkemiz sineması artık geniş kapsamlı, akademik bir sinema yıllığı çalışmasına bu sayede ulaşabilmiştir.

2025 yılında 466 sayfa olarak hazırlanan sinema yıllığı bir çok ülkede bulunmayan akademik, sektörel, sosyolojik bir çalışma olarak, sinema araştırmacılarına, yazarlarına kaynak olarak devam etmektedir. Sinema veritabanından yararlanarak geçmiş yılların da sinema yıllıkları hazırlanmaktadır. 1990 yılı sinema yıllığı da hazır. Vakit buldukça olmayan yıllar da hazırlanacak.

Her yıl yeni konu başlıkları eklenerek, ihtiyaç duyulan istatistikler belirlenip düzenlenerek, kapsamı genişletilerek halen sinema yıllığı çalışması yapılmakta ve ücretsiz olarak yayınlanmaktadır.