Rembrandt Işığı

Bu gün kullanılan modern ışık tekniklerinde sıkça adı geçen Rembrandt tekniğini ışığı kontrol eden ve yapan meslek grupları haricinde yönetmenlerin de bilmesi gerekir. Rembrandt ışığında oluşan o mükemmel görüntü kolay uygulanabilir ışık yapımı sayesinde bugün bir çok ünlü filmde ve ödüllü fotografta kullanılmaktadır.

Rembrandt 1606 - 1692 yılları arasında yaşayan Hollandalı ressamdır. Genelde portre ve dahili mekanlar çalışmıştır. Yaşadığı dönemleri ve tarihsel olayları resimlerinde tasvir etmiştir. Din ile ilgili bir çok olayı resimlemiştir. Rembrandt'ın kullandığı teknik ve yorumu eserlerini paha biçilemez duruma getirmiştir.

Rembrandt'ın bu tablolarından çıkaracağımız sonuç ise tek ışık kaynağı kullanılarak eserlerinin yapıldığı gerçeğidir. Hemen bütün eserlerinde düşük bir renk ısısı kullanılmıştır. Bu çok normaldir. Çünkü Rembrandt'ın yaşadığı dünyada gece ve gündüz karanlık yerlerin aydınlatılmasında kullanılan ışık kaynağı düşük bir renk ısısı veriyordu. Bu nedenle insanlar kızıla yakın bir turuncu renge alışmışlardı. Hatta sanatçıların düşük renk ısılarında çalıştıkları da söylenebilir. Gerçeğe en yakın renk tonlamaları Rembrandt tarafından çalışılmıştı.

Özellikle portre çalışmalarında tek ışık kaynağının kullanılması insan yüzüne ayrı bir anlam kazandırıyordu. Yüzün bir yanının loş bırakılması derinlik sağlıyor ve ifade kazandırıyor. Bu loşluk sanatçının tercihi doğrultusunda açık veya daha karanlık tonlarda olabiliyor.
İnsan anotomisinden kaynaklanan kafa yapısının küreye yakın olması bir küreyi nasıl üç boyutlu olarak ortaya çıkarırız? sorusunu sanatçıların sormasına neden olur. Tablo, grafik, fotoğraf ve kamera çalışmalarında oluşturulan görüntünün iki boyutlu olmasının dayanılmaz hafifliği her zaman sorgulanmıştır. Derinlik ve üç boyut ise sadece ışık ile oluşturulabilir.

Rembrandt ışığı bu gün ışık öğretilen eğitim merkezlerinde ders olarak okutulmaktadır. Benim bu konuda BBC'den aldığım bir kursta Rembrandt ışığı konusu işlenmiş ve Rembrandt'ın bazı eserlerindeki insan portresi baz alınıp bir model kullanılarak kamera ile çalışılıp, monitörden kontrol edilerek bire bir yapmamız istenmişti.

Özellikle Rembrandt tekniği, arşiv değeri olan röportajlarda, belgesel çalışmalarındaki portrelerde, stüdyo çalışmalarında spikerlere, sunuculara, fotograf çalışmalarında ve sinema filmlerinde kullanıldığında çalışmayı ödüllü bir esere dönüştürecek ve karakter kazandıracaktır.

Işık yönetmeni ve görüntü yönetmeni bu konuda ısrar etmeli ve özellikle acemi yönetmenler ile konuşarak, gerekirse bir gösteri yaparak onları cesaretlendirmelidirler. Düz gölgesiz bir aydınlatma ile Rembrandt ışığı arasındaki fark anlaşılmalı ve uygulanmalıdır.