Vedat AR



Doğum tarihi: 1907, İstanbul
Ölüm Tarihi: 2001, İstanbul

Seramik sanatçısı, dekoratör, film yönetmeni, belgesel yapımcısı ve reklamcı Vedat Ar 1907'de İstanbul'da doğdu. Güzel Sanatlar Akademisi Afiş bölümünü bitirdi. Paris'te Ecole Municipale des Arts Appliques a l'Industrie'de öğrenim gördü. İstanbul'a dönünce Güzel Sanatlar Akademisi Seramik bölümünde öğretim üyeliğine başladı. Bir yandan da İpek Film Stüdyosu'nda ve Şehir Tiyatroları'nda dekoratörlük yaptı. 1936-1944 yılları arasında İzmir Fuarı'ndaki pek çok pavyonun dekorasyonunu gerçekleştirdi.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Basın Yayın Umum Müdürü Selim Sarper'in isteği üzerine, halkı tifüs salgınına karşı uyarıcı bir film de hazırlayan Vedat Ar, bu film için balmumundan bitler yaptırmıştı.

1950'li yıllara doğru bazı iş adamları ve kuruluşlar (Cemil Akar, Rıdvan Umay, Güven Sigorta, Krem Pertev...) sinema reklamcılığının önemini fark ettiler ve film prodüksiyon kuruluşlarına basit de olsa reklam filmleri yaptırarak sinema mecrasına girdiler. Bu işin öncülüğünü, o günlerde ilk canlandırma Türk filmi olan "Zeybek Oyunu"nu çeken Prof. Vedat Ar üstlendi ve kurduğu Filmar adlı şirket aracılığıyla, 1948-1970 yılları arasında üç yüzü aşkın reklam filmi çekti.

Vedat Ar o günleri Alpay Kabacalı'ya şöyle anlatmıştı:
"Zevk aldığım için, sevgiyle yapıyordum. Ticari tarafı ikinci plandaydı. Bir ara film yarışmaları açıldı. Reklam filmleri için de yarışma açalım, demişler. Karşı çıkanlar olmuş. 'Yalnız Filmar yapıyor, o da Avrupa'dan, Amerika'dan alıp burada seslendiriyor' demişler. Bunu işitince, aman öyle bilsinler, dedim; daha iyisini yapmaya çalıştım. Televizyon yayına başlayıp da reklam filmleri kabulü için bir sürü şart öne sürünce firmayı kapadım." (Alpay Kabacalı, Kültürümüzden İnsan Adaları, Yapı Kredi Yayınları)

Prof. Vedat Ar'ın Filmar adına hazırladığı esprili sinema reklamlarıyla, halka reklam filmlerini sevdirip kabul ettirmekte önemli bir rol oynadığını söyleyebiliriz. Ayrıca, Yüksel Ünsal ile birlikte 1960 yılında Vog-Bali firması için hazırladıkları bir seri film, animasyonun reklam alanına girmesini sağlamıştır.

Birçok başarılı seramikçi yetiştirmenin yanı sıra çok sayıda belgesel filme de imza atan ve 1982'de DGSA'nın 100. kuruluş yıldönümünde Onur Ödülü'ne layık görülen Prof. Vedat Ar 11 Mart 2001'de İstanbul'da öldü.

Bülent Şentay
2 Ocak 2009
reklamaemekverenler.blogspot.com



M.S.G.S.Ü. Seramik Bölümü; Cumhuriyetin ilk yıllarında, seramik eğitimi için yurtdışına gönderilen ve daha sonra Paris’ten yurda davet edilen seramik sanatçısı İsmail Hakkı Oygar tarafından, Tezyînât (Süsleme) Bölümü’ne bağlı olarak 1930 yılında kurulmuştur. Onu bir yıl sonra, seramik bursu ile yurt dışında eğitim görmüş olan Vedat Ar izlemiştir.

msgsu.edu.tr


1948-1949'da İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde düzenlenen çizgi film kurslarında, ilk çizgi film denemeleri gerçekleştirilmiştir. Üstün Alsaç, "Türkiye'de Karikatür, Çizgi Roman ve Çizgi Film" isimli eserinde, bu kursu öğretim üyesi Vedat Ar'ın yönettiğini, ve Ar'ın daha sonra Uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu'nda da bu kursu devam ettirdiğini ve onun kurduğu Filmar şirketinde, 1973'deki kapanışına kadar kısa metrajlı çizgi filmler yapıldığını yazıyor. Ar tarafından yönetilen Akademi kursundaki denemelere ilişkin şu ana kadar bilinen tek belge, Vatan Gazetesi'nde, 4 Nisan 1947 tarihinde yayınlanmış şu haberdir:

Canlı Resimlerden İlk Türk Filmi
Haber aldığımıza göre Güzel Sanatlar Akademisi talebelerinden Ali Ferruh Durukan, Adnan Çoker ve Orhan Dağ, Walt Disney’in Miki Fare filmleri gibi resimlerin hareketleri ile bir film çevirmeğe muvaffak olmuşlardır. Üç dakikalık ilk tecrübe filmi bugünlerde hususi olarak gösterilecektir. Genç talebelere hocaları Prof. Vedat Ar yardım etmektedir. İlk büyük film fabrikatör Eflatun Nuri’nin yardımı ile bugünlerde hazırlanmaya başlanacaktır."

gorselsanatlar.org

YÖNETMEN FİLMOGRAFİSİ
Üçüncü Selim'in Gözdesi - 1950
Lale Devri - 1951

YÖNETMENLİĞİNİ YAPTIĞI KISA FİLMLER
Zeybek Oyunu - 1947 .... Canlandırma

DİĞER FİLMOGRAFİSİ
Lale Devri - 1951 .... Dekor Tasarım
Üçüncü Selim'ın Gözdesi - 1950 .... Dekor Tasarım
Milyon Avcıları - 1934 .... Dekor Tasarım
Cici Berber - 1933 .... Dekor Tasarım
Bir Millet Uyanıyor - 1932 .... Dekor Tasarım
İstanbul Sokaklarında - 1931 .... Dekor Tasarım
Cici Berber - 1933 .... Kostüm Tasarım
Barbaros Hayrettin Paşa - 1951 .... Dekor Ekibi





Kaynak
Türk Sineması Veri Tabanı
Internet Movie Database