Yapım Tarihi - 2010
Süresi - 01:12:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Kürtçe, HD
Yönetmen - Bülent Gündüz
Senaryo - Bülent Gündüz
Görüntü Yönetmeni - Ercan Özkan
Ses - Fatih Aydogdu (İncus)
Oyuncular - Abdulgani Şahin, Halim Gündüz, Zahir Koçu, Haydar Gündüz
Yapım - Cinepotamya
Ünlü Kürt Dengbêji Evdalê Zeynikê, annesi tarafından fakirlik içinde büyütülür.
Otuz yaşında gördüğü bir rüya hayatını tamamen değiştirir. Evdal dağa, taşa,
zozanlara kılam okumaya başlar. Atıştığı her dengbêji yanık sesi ve şairane
yorumuyla alt eder. Kısa bir zamanda Serhad’ın en ücra köşesinde namı duyulur.
Kundakta bulduğu terk edilmiş bir çocuğa babalık yapar. Evlatlığı Temo 8
yaşlarına gelince Evdal kör olur ve hayata küser.Bu dönemde kanadı kırık bir
turnaya da dost olan Evdalê Zeynikê, artık dengbejliğinin en verimli kılamlarını
üretmeye başlar. Trajedisini ve aşkını lirik bir dille haykıran dengbêje, kanadı
kırık turnası ve evlatlığı Temo birer sığınak olurlar.
Evdalê Zeynikê'ye Altın Portakal yasağı
Yönetmenliğini Bülent Gündüz'ün yaptığı ve dengbêjlerin şahı Evdalê Zeynikê'nin
hayatını konu edinen belgesel, dünya çapında katıldığı hemen tüm festivallerden
prestijli ödüllerle dönüyor. Ancak Türkiye'de, Altın Koza'dan sonra Altın
Portakal da belgeseli programa bile almadı. Herhangi bir Türk filminin
uluslararası platformlarda küçük bir ödül aldığında manşetlere taşındığını ancak
kendi filmlerine uygulanan sansürün, Kürt halkının değer yargılarına olan
tahammülsüzlükten kaynaklandığını belirten yönetmen Gündüz, durumu Türkiye
sinema piyasasının vicdanına bıraktığını söyledi. Film daha önce katıldığı New
York International Independet Film Festivali'nde 'Jüri Özel Ödülü' ile 'En İyi
İlk Film' ödülleri, Sri Lanka'da en iyi yabancı belgesel film ödülü ve İrlanda
Uluslararası Film Festivali'nde ise en iyi Uluslararası Belgesel ödülüne layık
görülmüştü.
İSTANBUL ANF
gunlukgazetesi.net
Evdalê Zeynikê'ye Sri Lanka'dan ödül
18 ile 22 Haziran tarihleri arasında yapılan Sri Lanka Vesak Buddhiste Film
Festivaline 13 farklı ülkeden birçok kategoride uzun metraj, kısa metraj,
belgesel ve animasyon alanlarında filmler yarıştı. Yarışmada, Bülent Gündüz'ün
yönetmenliğini yaptığı 'Evdalê Zeynikê' adlı belgesel, en iyi yabancı belgesel
film ödülüne layık görüldü. Muson yağmurları yüzünden bir kere ertelenen
festival Sri Lanka Parlamentosu'nda Cumhurbaşkanı Mahinda Rajapaksa'nın
katılımıyla gerçekleşti.
Ödüller Cumhurbaşkanı tarafından dağıtılırken, töreninin ardından Sri Lanka
Cumhurbaşkanı Mahinda Rajapaksa, Evdalê Zeynikê film ekibine bir yemek verdi.
Sri Lanka Cumhurbaşkanı Mahinda Rajapaksa yemekte yaptığı konuşmada filmin
vermek istediği barış mesajının kendisini çok etkilediğini söyledi. Festivalde
ayrıca kısa film dalında '6 Dakikalık Seminer' adlı filmiyle bir diğer Kürt
yönetmen Awat Osman Ali de kısa metraj kategorisinde ödüle layık görüldü.
Sözlü edebiyatı ve özellikle Kürtlerde kaybolmaya yüz tutmuş dengbêjlik
geleneğini Evdalê Zeynikê'nin yaşamından kesitler sunarak anlatan film, aynı
zamanda tamamı Kürtçe çekilen canlandırmalı ilk Kürtçe belgesel film olma
özelliğini de taşıyor. 15 kişilik bir ekiple Erzurum, Van, Doğubayazıt, Iğdır,
Ağrı, Toprakkale, Tutak, Hamur, Hınıs, Tekman, Karayazı'da Evdalê Zeynikê'nin
gezip dolaştığı yerlerde yapılan çekimler bir ay sürdü. 72 dakikalık belgesel
filmde, özellikle kadın dengbêjleri ön planda tutulurken, belgesel teknik ve
içeri olarak birçok yanıyla da dikkat çekiyor.
Anlamlı Ödül
Buddhist Film Festivali'nde ödül almanın çok anlamlı olduğunu belirten
belgeselin yönetmeni Bülent Gündüz. 'Hayatını insanlığa, kılamlara ve doğaya
adayan Evdal'ı Buddhist Film Festivali'nde kültürlerarası diyalogun bir elçisi
gibi temsil etmeye gidiyoruz. Filmin onbinlerce kilometre uzaklıktaki Sri
Lanka'da ilgi görmesi, Evdalê Zeynikê'nin evrensel felsefesiyle birebir
örtüşüyor. Biz Sri Lanka Cumhurbaşkanı'yla görüşürken Tamil gerillaları
konusunda da bir mesaj verdik ve dünyadaki tüm sorunların barışçıl yollar ve
diyalogla çözülmesi gerektiğini söyledik' dedi.
Bülent Gündüz kimdir?
Bülent Gündüz 1976 yılında Erzurum'un Karayazı İlçesi'nde doğdu. 1998 yılında
Sütçü İmam Üniversitesi Gazetecilik Bölümü'nü bitiren Gündüz, 2007 yılında Radyo
16 ve Turvak Sinema Okulu'nda profesyonel gazetecilik yaptı. 2007 yılında
yazdığı 'Generallerin Mikrofonlu Erleri' ve 'Kürtler' adlı kitapları Aram
Yayınları'ndan çıktı. 'Evdalê Zeynikê' Gündüz'ün ilk belgesel film çalışması.
Oktay CANDEMİR
VAN DİHA
gundem-online.net
Evdalê Zeynikê, New York International Independent’de
Bülent Gündüz’ün yönetmenliğini yaptığı, dengbêjler piri Evdalê Zeynikê’nin
yaşamını anlatan belgesel film, Srilanka’da önemli bir ödül aldı.
Bundan dolayı dünyanın en önemli festivali sayılan New York Uluslararası
Bağımsız Film Festivali'ne davet edildi. Festival komitesi belgeseli överek,
belgesel için özel bir gala yapacaklarını duyurdu.
Dünyada sinema ve filmle uğraşan her kesin katılmak istediği New York
International Independet Festivali, ilk kez konusu bir Kürt ozanı olan bir Kürt
filmine ev sahipliği yapacak.
ANF'de yer alan habere göre, Hollywood yıldızlarının boy gösterdiği ve 22 - 29
Temmuz tarihleri arasında düzenlenecek olan New York Uluslararası Bağımsız Film
Festivali'nde sözlü edebiyat alanından ötürü Evdalê Zeynikê filminin düzenleme
komitesi tarafından çok önemsendiği belirtildi. Filmin gösterimi için 28
Temmuz'da özel bir galanın yapılacağı belirtildi.
Filmin yönetmeni Bülent Gündüz, Buddhist Film Festivali'nde aldığı ödülün,
yaşamının en anlamlı anı olduğunu belirterek, “Yaşamını doğa, insanlık ve
klamlarla yoğurmuş Evdalê Zeynikê, Buddhist Film Festivali'nde, kültürler arası
diyalog elçisi olarak karşılandı” diye konuştu.
Fransa ve Türkiye'de de gösterilecek
Kürtçe olarak çekilen belgesel film, Türkiye'de “Evdal im Ez, Evdalê Zeynikê”
adıyla, Fransa'da da “Evdalê Zeynikê” adı ile gösterilecek.
AKnews
22 Temmuz 2010
haberdiyarbakir.com
Paris'ten Evdalê Zeynikê geçti
Yönetmen arkadaşım Bülent Gündüz'ün Evdalê Zeynikê filminin galasına katılmak
üzere
Sevgili Delil Dilanar'la birlikte Köln’den Paris’e doğru yola çıktık.
Dengbejlerin şahı, sözcüklerin üstadı, Gule’nin hayat arkadaşı , yaralı
turnaların yoldaşı , Güler yüzlü, tatlı sözlü Evdalê Zeynikê nihayet görücüye
çıkıyordu.
İkimiz de heyecanlıydık.
Zira, hem epeydir yolunu gözlediğimiz Evdalê ağırlayacak, onu özlemlerle dolup
Taşan sürgün yüreklerimize bastıracak hem de bir yıldır sürekli koşturup Duran
Sevgili Bülent‘in mutluluğunu paylaşacaktık.
Hava soğuk, yol uzundu ancak heyecandan içimiz içimize de sığmıyordu.
Kaldı ki filmin müziklerini Delil yapmıştı. Ben de –karınca kadarınca- destek
olmaya çalışmıştım.
Gala Paris’in Ünlü Champs Elysées (Şanzelize)caddesine bitişik Club de l’Etoil
de yapıldı.
Paris’te yaşayan Ünlü-ünsüz birçok Kürdün yanı sıra çeşitli meslek gruplarından
çok sayıda Fransız’ın da katıldığı galanın açılışını yönetmen Bülent Gündüz
yaptı.
Fransız konukları için önce kısaca‚ dengbej’in tanımını yapan Gündüz, ardından
filminde Zahıro yê Muşê, Xeniyê Qereyazîyê, Apê Bekır , Maruf, Gazin ve Şemdin
gibi günümüzün Ünlü dengbejlerini biraraya getirdiği bilgisini aktardı.
Gündüz konuşmasını ‘kendinizi Evdalê Zeynikê’nin yaşadığı dönemde
hissedeceksiniz’ sözleriyle tamamladı.
Tam da öyle oldu...
Filmle birlikte biz de yüz elli yıl kadar öncesinin Serhad Bölgesi’ne; Erzurum
ili Karayazı ilçesi Qanciya köyüne doğru yola çıktık.
Film Evdal’ın kim olduğu sorusuyla başlıyor?
Evdal’ın çalkantılı hayatının anlatıldığı film, bir kız çocuğunun, bir bilge
kişiye (Haydar Gündüz) Evdalê Zeynikê’yi kastederek ‚ev keye?‘ diye sormasıyla
start alıyor.
30 yaşına gelinceye kadar kendi halinde yaşayan ve herhangi bir özelliğiyle
dikkat çekmeyen Evdal’a ne oluyorsa 30 yaşındayken oluyor.
Bir gece garip bir rüya görüyor.
Rüyasında karnının üzerinde değirmen taşı döndüğünü görüyor. Taş durmadan
dönüyor ve döndükçe etrafına buğday saçıyor.
Evdal ertesi sabah rüyasını yorumlaması için köyün imamına gidiyor.
İmam ona, ‘ büyük bir ozan ve dengbej olacaksın, ayrıca etrafa saçılan buğday
taneleri kadar da kılam söyleyeceksin ‘diyor.
Evdal’ın öyküsü böyle başlıyor.
Evdal yatağından doğruluyor ve elini kulağına götürüp söylemeye başlıyor.
Sonra da elinde asası sırtında abası, eza ve cefasıyla köy köy, kasaba kasaba
dolaşıyor.
Dolaşıyor ve hüzünlü avazını gittiği her yere; herkese ulaştırıyor. Sözcüklerin
ustası hiç susmuyor, söylüyor da söylüyor.
Kılamlarında sürekli olarak dağlara, taşlara, ağaçlara, kuşlara, akan sulara
seslenen, doğadan, insandan ve hayvandan esinlenen Evdal’ın mucizevi bir sesi
vardır.
Sesi gizemlidir, ahenklidir ve içtendir. Bu yüzden etkilidir.
Evdal sesine sonsuz güvenmektedir.
Gittiği her yerde rakibini ses düellosuna davet etmektedir. Önüne çıkan her
dengbeji de kısa sürede altetme başarısı göstermektedir.
Bülen‘tin filmi hüzünlü bir yol hikayesidir aslında. Önce Serhad bölgesi,
ardından Acem ülkesi derken Evdal‘ın uzun sanat yürüyüşünde başına gelendir.
Gule’sine söz yetiştirmesinin, Şex Sılo’yla ses döğüştürmesinin, Sürmeli Memed
Paşa’ya ölünceye kadar vefa göstermesinin hikayesidir,
Filmi burada anlatmayacağım, en iyisi yakında seyircinin huzuruna çıkacak olan
Evdalê Zeynikê’yi izlemenizdir.
Ben beğendim. Bülent iyi iş çıkarmış.
Evdal'ın çalkantılı hayat hikayesinin yanısıra mey ustası Egidê Cımo’nun
sistemlerinden, bir de Vanlı hemşerim Gazin adındaki bayan dengbejin sesinden ve
yüzündeki hüzün gölgesinden çok etkilendim.
Övünmek gibi olmasın ama Van insanı bir başka oluyor. Ve, galiba hüzün en çok
Vanlı’ya yakışıyor.
Neyse, doğrusu sevgili arkadaşım Bülent bütün zorluklarına rağmen iyi bir
çıkarmış. Evdal’ın mirasını başarıyla bugüne taşımış.
Eksikler yok mu? Var elbette. Ancak önemli olan bu sorumluluğu yüklenmek,
Evdal’ı yattığı derin sessizliğin içinden çekip çıkarmak ve günümüze taşımaktı.
Bülent bunu başarmış..
İyi bir ekiple de çalışmış.
Görüntü çekimlerini Adana Atın Koza Film Festivalinde en iyi görüntü yönetmeni
ödülüne layık görülen Bahoz (Fırtına) filminin görüntü yönetmeni Ercan Özkan
yapmış.
Çekimler Serhad’dan Brüksel’e uzanan geniş bir alana yayılmış.
Filmin müziğini ise dediğim gibi Ünlü sanatçımız Sevgili Delil Dilanar yapmış.
Evet, Evdalê Zeynikê‘nin yüz yıllardır Sipane Xelat’enin doruklarında yankılanan
sesi bundan böyle sinema solanlarında yankılanacak…
Onun gizemli sesi gittiği her şehirde sizi bekliyor olacak…
28.01.10
gunayaslan@hotmail.de
Günay Aslan
aktuelbakis.org
International Buddhist Film Festival, Sri Lanka, Best Documantary Foreign.
Uluslararası Buddhist Film Festival, Sri Lanka, En İyi Yabancı Belgesel Film Ödülü. 2010
International Film Festival, Ireland, Best Documentary.
İrlanda Uluslararası Film Festivali, En İyi Belgesel Film Ödülü. 2010
New York International Independent Film and Video Festival,
Audience Awards (International)
Best Director Awards (International)
New York Independent Film ve Video Festivali, Uluslararası Bölüm, Halk Özel Ödülü. 2010
New York Independent Film ve Video Festivali, Uluslararası Bölüm, En İyi Yönetmen. 2010
Roma 3. Heviya Azadiye Kürt Sinema Festivali, Gösterim Seçkisi. 2010
Diyarbakır Belgesel Film Günleri, Yarışma Dışı Gösterim Bölümü. 2011
2. Yılmaz Güney Film Festivali, Belgesel Film Kategorisi, Halk Özel Ödülü. 2011
İtalya Caglari Babel Film Festivali Resmi Seçkisi (azınlık dillerini temsilen)
Roma Kürt Film Festivali
Köln Film Festivali
Paris Kürt Film Festivali
International Film Festival of Mind, Body, Spirit & Ecology
International Youth Film Festival
Swansea Bay Film Festival
