74 Susuz Dağ Şengal
(74 Çiyayê Bê Av Şengal)
(74 Dehydrated Mountain Sengal)
Yapım Tarihi - 2014
Süresi - 00:53:00
Format - Uzun Belgesel, Renkli, Kürtçe
Yönetmen - Selamo Ari
Kurgu - Hazal Peker
Müzik - Hekîm Sefkan
3 Ağustos 2014 tarihinde DAİŞ’in Ezidilerin yerleşim yerleri olan
Şengal ve çevresine saldırısını konu alan belgeselde, Mardin ve
çevresine yerleştirilen Ezidilerin dramlarına yer veriliyor. Yaşadıkları
dramı kendi ağızlarıyla anlatan Ezidilerin birçoğunun kardeşi, çocuğu
ya da aile fertleri ya kaçırıldı ya da katledildi. Ezidiler, 74. kez katliam
yaşadıklarını anlatıyor.
The Tragedies of Yezidis who were quartered in Mardin and its
neighborhood are told in the documentary that is about the attack of
ISIS on the 3rd of August in 2014 against Sengal and its neighborhood
which are Yezidis settlements.Siblings, children or family members of
many of Yezidis who themselves told the tragedies they experienced
were kidnaped or massacred.Yezidis tell that they experienced the
massacre 74th times.
3. Zeugma Film Festivali, Belgesel Film Gösterim Seçkisi. 2015
7. Hangi İnsan Hakları? Film Festivali, Direniş Öyküleri Bölümü, Gösterim Seçkisi. 2015
Kaynak
Zeugma Film Festivali
Hangi İnsan Hakları? Film Festivali
İletişim - selamo1 @ hotmail.com
“74 Çiyayê bê av Şengal” belgeseli Zeugma Film Festivali’nde en iyi belgeseller
arasında yerini aldı.
Yönetmenliğini Selamo'nun yaptığı, DAİŞ’in 3 Ağustos 2014 tarihinde Şengal’de
yaptığı katliamı konu alan Êzîdîlerin 74’üncü katliamı olarak tarihe geçen
fermanı konu alan “74 Çiyayê bê av Şengal” belgeseli Gaziantep Uluslararası
Zeugma Film Festivali’nde en iyi belgeseller arasında yerini aldı.
22 Aralık’ta başlayıp 27 Aralık’a kadar devam edecek olan Uluslararası Zeugma
Film Festivali bu yıl da son bir yılın en nitelikli yerli ve yabancı filmlerini
Gaziantep’te sanatseverlerle buluşturdu. Programındaki filmlerin niteliği ve
çeşitliliğiyle öne çıkan festival, bu yıl sinemaseverlere 100’e yakın filmin
yanı sıra usta sinemacıların katılımıyla gerçekleşiyor.
Festivalin “Belgesel filmler” bölümünde ise Yönetmenliğini Selamo'nun yaptığı,
DAİŞ’in 3 Ağustos 2014 tarihinde Şengal’de yaptığı katliamı konu alan Êzîdîlerin
74’üncü katliamı olarak tarihe geçen fermanı konu alan “74 Çiyayê bê av Şengal”
belgeseli yer aldı. Farklı temalarda en iyi 16 belgesel film arasında yerini
alan “74 Çiyayê bê av Şengal” belgeseli, DAİŞ’in katliamından kurtulmak için
Mardin’e gelen Êzîdîleri anlatıyor. 74’nücü Êzîdî soykırımını anlatan
belgeselde, göç yolculuğu, Şengal Dağı’nda günlerce susuzluktan bitkin düşen
Êzîdîlerin dramlarını ve ailelerini kaybeden Êzîdîlerin trajedilerine yer
veriyor.
Usta oyuncu ve yönetmen Selamo tarafından çekilen “74 Çiyayê bê av Şengal”
belgesel, daha öncede 5-9 Aralık 2015’te 7’inci Hangi İnsan Hakları? Film
Festivali’nde gösterime girmişti.
Mardin Arena / Haşim Abak
mardinarena.com
23 Aralık 2015
‘74 Çiyayê bê av Şengal’ belgeselinin galası yapıldı
Mardin Büyükşehir ve Artuklu belediyelerinin destek verdiği Êzîdîlerin 74.
katliamını trajik hikayelerle konu alan “74 Çiyayê bê av Şengal” belgeselinin
galası katliamın birinci yıldönümünde yapıldı.
DAİŞ’in 3 Ağustos 2014 tarihinde Şengal’de yaptığı katliamın yıldönümünde,
Êzîdîlerin 74’üncü katliamı olarak tarihe geçen fermanı konu alan “74 Çiyayê bê
av Şengal” belgeselinin galası yapıldı. Mardin Büyükşehir ve Artuklu
belediyelerinin destek verdiği ve Mardin Artuklu Üniversitesi (MAÜ) AKM
salonunda yapılan galaya, Yönetmen Selamo, Mardin Barış Anneleri, Avrupa
Êzîdîler Federasyonu Eş Başkanı Leyla Ferman, HDP ve DBP’li yöneticiler, Mardin
Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Februniye Akyol Akay, Artuklu Belediyesi Eş
Başkanı Emin Irmak, Mardin Büyükşehir Belediyesi Kültür Turizm ve Sosyal İşler
Daire Başkanı Seyfettin Yavuz’un yanı sıra çok sayıda kişi katıldı. Katliamın
yıldönümünde gösterimi yapılan belgesel sırasında, katliamdan sağ kurtulan
tanıkların yaşadıkları dramı izleyen yurttaşlar, göz yaşlarına hakim olamadı.
Belgeselden etkilenen izleyiciler, belgeselin sonuna kadar duygulu anlar yaşadı.
Gösterimden sonra kısa bir konuşma yapan Avrupa Êzîdîler Federasyonu Eş Başkanı
Leyla Ferman, belgeselden çok etkilendiğini ve yaşan trajediye tekrar
döndüklerini ifade ederek, Şengal’in önemine vurgu yaptı. Ferman, katliamın
boyutuna da dikkat çekerek, “Bugüne kadar 400 bini aşkın Êzîdî göç etti. 10
binlerce Êzîdî Şengal Dağı’nda sıkışmış durumda. 5 bine yakın kadınlarımız ise
çetelerin elinde tutuluyor. Ve bunlar pazarlarda satılıyor. Derin bir yaradır
bu. 74’üncü fermandan sonra ilk kez Şengal Dağlarında Êzîdîlerin Meclisi
kuruldu. Şengal’i yeniden kurmamız gerekiyor” dedi.
Daha sonra konuşan Artuklu Belediye Eş Başkanı Emin Irmak ise, Kürdistan ve
Ortadoğu halklarının zaman zaman bu tür katliamlarla yüz yüze kaldıklarını ifade
etti. Irmak, Şengal’de Êzîdîlerin ihanete uğradığına da dikkat çekerek,
belgeselin kendisini derinden etkilediğini söyledi.
‘Şengal’de yeni bir yaşam inşa edilebilir’
Mardin Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Februniye Akyol Akay da, Êzîdî
soykırımının bir yılı geride bıraktığını ve soykırımın hala devam ettiğine
işaret ederek, “Geçen sene bugün gibi soykırımdan geçirilen, katliama uğrayan
Êzîdîleri burada karşıladık. Birbirini anlayan iki halk derseniz Süryaniler ve
Êzîdîler diyebilirim. Êzîdîlerin bugün yaşadıkları soykırımı,100 yıl önce bunu
görebiliyoruz. Bu şehir Süryani, Êzîdî şehriydi. Şu an bakıyoruz birkaç hane
kalmışlar. Bu mudur?” dedi. Akyol Akay, Şengal’de yeni bir yaşamın inşa
edilebileceğini ve bunun imkanlarının da olduğunu söyledi.
Yönetmen Selamo ise, sadece azıcık da olsa Êzîdîlerin yaşadıkları acı ve
duygularını göstermeye çalıştıklarını söyleyerek, “Biz onların yanında oturduk,
onlar konuştu, bizlerde kayıt altına aldık. Bir belge gibi, bir arşiv gibi
elimizde olması için. Çünkü bizler bu tür günleri unutuyoruz” dedi. Yapılan
konuşmaların ardından “74 Çiyayê bê av Şengal” belgeselinin galası sona erdi.
Yönetmenliğini Selamo’nun yaptığı “74 Çiyayê bê av Şengal (74 susuz dağ Şengal)”
belgeselin çekimleri DAİŞ’in katliamından kurtulmak için Mardin’e gelen
Êzîdîleri anlatıyor. 74’nücü Êzîdî soykırımını anlatan belgeselde, göç
yolculuğu, Şengal Dağı’nda günlerce susuzluktan bitkin düşen Êzîdîlerin dramları
ve ailelerini kaybeden Êzîdîlerin trajedilerine yer veriliyor.
Êzîdîlerin son katliamı olan 74. fermanı trajik hikayeleri ile konu alan “74
Çiyayê bê av Şengal” belgeseli, adeta tarihe tanıklık ediyor. Yönetmenliğini
Selamo’nun yaptığı belgeselde, katliamdan sağ kurtulan Êzîdîlerin hikayeleri
anlatılıyor.
Selamo’nun yönetmenliğini yaptığı “74 Çiyayê bê av Şengal (74 susuz dağ Şengal)”,
Mardin’de seyirci karşısına çıkıyor. Çekimleri, Êzîdî katliamının yaşandığı 3
Ağustos 2014 tarihinden sonra başlayan belgesel, Şengal’de katliamdan geçirilen
ve Mardin’deki kamplarda kalan Êzîdîlerin göç yolculuğunu anlatıyor. 74’üncü
katliama tanıklık eden Êzîdîlerle yapılan görüşmeleri kapsayan belgeselde, sonu
gelmeyen yürüyüşler, Şengal Dağı’nda günlerce susuzluktan bitkin düşen
Êzîdîlerin dramlarına yer veriliyor. Belgeselin en çarpıcı noktalarından biri
de, hikayelerini anlatan Êzîdîlerin tümünün yakınları, akrabaları ve
ailelerinden birçoğu ya kaçırıldı ya da katledildi. Mardin Büyükşehir ve Artuklu
belediyelerinin de destek verdiği belgeselin gösterimi 3 Ağustos günü saat
20.30’da Mardin Artuklu Üniversitesi AKM salonunda yapılacak.
Belgesel gösteriminden önce Yönetmen Selamo, ile yapilan bir röportajda, “74
Çiyayê bê av Şengal” belgeselinin konusunun Êzîdîlerin 3 Ağustos 2014 tarihinde
yaşadıkları katliam ve sonrasında başlayan göç olduğu ifade edilerek, Mardin
kamplarına yerleştirilen ve katliamdan kurtulan Êzîdîlerin hikayelerini konu
aldıkları belirtildi. Selamo, belgeselde katliamdan kurtulanların yanı sıra,
akademisyen ve siyasetçilere de yer verdiklerini belirterek, “Bu son katliam
nasıl oldu? Saldırı nasıl gerçekleşti? İlk başta durumlar nasıldı? Neden
Şengal’e saldırdılar? Yani tüm boyutlarıyla hem buna şahit olanlar hem göç
edenler hem oraya ilk gidenler hem de siyasi durumunu ele aldık. Yani konumuz
Êzîdîlerin yaşadıkları katliamdır” dedi.
Selamo, ilk önce belgesel olarak düşünmediklerini, bir arşiv oluşturmak için
yola çıktıklarını dile getirerek, şöyle devam etti- “Bu halkın üzerindeki
trajediyi, eziyeti arşiv olarak tutmak istedik. Bir belge olarak elimizde
kalması için. Hikayelerini direk ilk ağızdan dinledik anı anına. Çünkü bir
süreden sonra o duygu bazen olmayabiliyor. Yani yıllardır Kürt halkı üzerin
özellikle de Êzîdiler üzerinde her gün katliam, ölüm ve trajedi yaşanıyor.
Bunların unutulmaması için ve anı anına yaşanan duyguyu dinleyerek, o dönemde bu
halkın başına neler geldiğini arşiv olarak görüntülerini çektik. Sonra düşündük
ki, bunu neden belgesel yapmıyoruz? Zaten bu bir belge olarak bizlerde
kalacaktı. Bizde bu çalışmamızı belgesel olarak yapmaya karar verdik.”
‘Trajedilerinin etkisinde kaldım’
Yaklaşık bir ay boyunca tüm kampları gezdiğini ve Êzîdîleri dinlediğini söyleyen
Selamo, “Yaşadıklarından çok etkilendim, bu trajedinin etkisinde kaldım.
Belgeselde en çok beni derinden üzen olay ise, bir aile vardı. Bu ailenin iki
çocukları vardı. Bunlar yaşadıklarını anlatırken, Şengal Dağı’ndan geldikleri
sırada susuzluktan ve yorgunluktan iki çocuklarını geride bırakmak istemişler.
Anneleri, babalarına ‘Bunları bırak, bırak artık yürüyemiyoruz, kendimizi
kurtaralım’ demeleri beni en çok etkileyen hikayelerden biri oldu. Bunun gibi
bir sürü hikaye daha var. Şengal Dağı’nda su olmadığı için yüzlerce insan
susuzluktan öldü, ancak 4’üncü gün kendilerin Rojava’dan su geldi. Bu şekilde
kurtuldular” diye konuştu.
‘Şengal Dağı’nda su olmadığı için böyle bir isim koydum’
Selamo, belgesel çekmek için imkanların çok az olduğunu ve ani bir karar
olduğunu sözlerine ekleyerek, “Ben ve kameraman arkadaşım Serkan Kurt kameramızı
aldık, Mardin’deki kamplara gittik. Mardin’in tüm ilçelerindeki kamplara
yerleşen tüm Êzidileri dinledik. Mardin’deki Êzîdîlerle görüşmelerimizi yaptık.
Belgeselimizin adını ‘74 Çiyayê bê av Şengal’ koyduk. Doğrusu önce öyle bir isim
düşünmemiştim. Daha sonra defalarca hikayelerini dinledikten sonra hemen hemen
tüm konuşmalarda Şengal Dağı’nın susuz olduğu anlatıldı. Susuzluktan bir çok
insan öldü. Eğer su olsaydı belki de bu kadar insan ölmezdi. Hepsi bunu
anlatıyor. Zaten 74 sayısı yaşadıkları katliam sayısını anlatıyor. Şengal
Dağı’nda su olmamasından dolayı yüzlerce insanın yaşamını yitirmesine neden
olduğu için böyle bir isim koydum” dedi.
Selamo, konuşmasını şöyle devam ettirdi- “Bir ay boyunca çekimlerimizi yaptık,
tüm kampları dolaştık. Hemen belgesel yapmak istemedik. Acılar daha tazeydi, bu
acı üzerinden ajitasyon yapmak istemedik. Katliamın yıldönümü olan 3 Ağustos’ta
belgeselin galasını Mardin’de yapacağız. Belgeselimiz Kürtçe olacak. Alt yazı
olarak Türkçe ve İngilizce hazırladık. Mardin Büyükşehir ve Artuklu belediyeleri
birlikte destek sundular. Her iki belediyemize de desteklerinden ötürü teşekkür
ediyoruz.”
