Atatürk Belgeseli



Yapım Tarihi : 1999
Süresi : 81'
BSB Arşiv No : 287
Formatı : Orijinali İngilizce

Yönetmen - Tolga ÖRNEK
Yapımcı - Tolga ÖRNEK
Senaryo - Tolga ÖRNEK
Müzik - Can ATİLLA
Teknik Ekip - Ekip Film
Sponsorlar - Fenerbahçe Spor Kulübü, T.C İş Bankası

Film, Atatürk’ü bir insan, bir komutan ve bir lider olarak ele almaktadır. Özellikle yabancılara sunulacağı düşüncesi ve tarafsızlığın sağlanması amacı ile eserin içindeki tüm uzmanlar, yabancılar arasından seçilmiştir. Eserin pek çok yerinde bu yabancı uzmanlar, gerek kendi ilgi alanları, gerek tarihi olaylar, gerekse de Atatürk’ün kişiliği doğrultusunda yorumlar yapmışlardır. Bu görüşler doğrultusunda kimi zaman da, Atatürk’ü bizzat sağlığında tanımış Türk ve yabancı konuşmacılara da yer verilmiş ve kendi anılarını anlatmışlardır.

TRT ve Kanal D’de yayınladı. Amerika’da 40 üniversitede gösterildi.
US International Film ve Video Festival Üçüncüsü ve San Diego Film Festivali Finalisti.















Belgeselin Fotografları - Haber Türk / Meriç & Meriç isimli programdan. 10 Kasım 2003

Dağıtım
Tel : 0212 272 10 58
ekipfilm.com






Henüz ikisinin de yaşı genç... Yüzlerine bakınca onların Amerika'yı fethetmiş yapımcı olduklarını anlamak da güç.

Yeninin uzun saçlı entel yönetmenlerine inat, modern kesimli saçları, 'ben ödüllü yönetmenim' tavrından uzak, hayli cana yakınlar. Bir yandan da yoğun bir şekilde son projeleri 'Nemrut Dağı'na kilitlenmiş durumdalar. Biz, Amerika'yı fethettikleri Atatürk Belgeseli'yle başlıyoruz sohbetimize.

- Nereden çıktı bu Atatürk Belgeseli'ni Amerika'ya götürmek?
Tolga Örnek : İki yıl önce başlandı Atatürk Belgeseli'ne... Amerika'da master yaparken tez konumdu. Mühendislik ve sinema dalında master yaptım Amerika'da... Filmi çekmek için Türkiye'ye geldiğimde Kemal Gökakın'la tanıştım ve birlikte çalışmaya karar verdik. Kağıt üzerindeki projeden, iş tamamlanana kadar 26 ay boyunca beraberdik. Çok iyi bir ekip oluşturduk. Bu belgesel sırasında kurumsallaşmaya da karar verdik. Ekip Film'i kurduk.

- Belgeseli hazırlarken hedef neydi?
Kemal Gökakın : Hedef yurt dışıydı. Özellikle de Amerika... Çünkü Atatürk'ü ve Türkiye'yi yurt dışında çok da fazla tanımıyorlar. Filmin konusu da, İngilizce oluşu da yurt dışı hedeflerine göre ayarlandı. Anlatan uzmanlar yabancıydı.

- Sarı Zeybek'ten farkı nedir?
Tolga Örnek : İkisi çok ayrı açılardan bakıyor. Sarı Zeybek daha çok yerli piyasaya yönelik.
Bizimki ise Atatürk'ü hiç tanımayan yabancılara Ata'yı anlatmak.Toplam 81 dakikalık bir portre film. 850'lerden başlıyor. 19'uncu yüzyılın ikinci yarısında değişen dengeleri, Tanzimat dönemini, Mustafa Kemal'in gençliği, değişen insan kimliklerini harmanlıyor. Atatürk'ü lider ya da asker olarak değil insan olarak aktarıyor.

- Ama yabancı uzmanların ağzından anlatıyorsunuz. Yerlisi yetersiz mi kaldı?
Kemal Gökakın : Dediğimiz gibi hedef yurt dışıydı.
Bunun dışında, görüştüğümüz kişiler Atatürk'le ilgili çeşitli anılara sahip olan ya da tez vermiş insanlardı. Onların görüşleri bizim önümüzü açtı. Örneğin ABD eski Genelkurmay Başkanı (84-88) askeriyedeyken Atatürk'le ilgili bir tez vermiş. Atatürk için söylediği '20. yüzyılın askeri dehası Atatürk'tür' sözleri yabana atılır cinsten değil. Böyle bir kimliği gözardı edemezdik. Belgeselin seslendirmesini Yaşayan Shekaspeare Tiyatrosu aktörlerinden Sir Donald Sinden yaptı. Müthiş bir sesti ve bu belgeseli seslendirmekten büyük keyif aldı.

- Atatürk'ü insan olarak değerlendirken, yanlış bir tahlilde bulunma şansınız olmadı mı? Riskli bir durum çünkü... 
Kemal Gökakın : 'Immortel Atatürk' kitabının yazarı Prof. Norman Itzkovitz ve Kıbrıslı Türk Dr. Vamik Volkan, film boyunca Ata'nın psikolojik değerlendirmesini yaptı. Atatürk'ü tanıyan insanlarla görüşüp, bilimsel verilere dayalı, datalardan oluşan bir belgesel hazırlandı. Atatürk'ün kadınlara bakışına kadar bütün detayları burada aktardık. Kısacası insan Atatürk'ü bulup çıkardık.

- Sonraki süreç nasıl gelişti?
Tolga Örnek : Film bittikten sonra ABD'ye gitti. Chicago Film ve Video Festivali'nde üçüncülük ödülü aldı.
Bu festivale 1600 eser katılmıştı. Ardından San Diago Film Festivali'nde finalde 4 kez gösterim hakkı elde etti. 40 özel gösterim yaptı üniversitelerde, ayrıca büyükelçilik himayesinde de galası oldu. TRT'de istek üzerine 4 kez yayımlandı.

- Film, yalnızca Amerika'yla mı sınırlı kalacak? 
Kemal Gökakın : Tüm dünyaya açılıyor Atatürk Belgeseli... 1,5 yıllık bir uğraş sonucu Tapestry International şirketi filmin dünya çapında dağıtımı için anlaşma yaptı. Bu şirket Oscar ödülü alan bir firma. 

- Anlaşma sonrası herhangi bir gelişme oldu mu?
Tolga Örnek : Evet. şirket Cannes'da yapılan fuarda 24 dünya televizyonuna Atatürk Belgeseli'ni vermiş.
Bunlardan 22'si kabul etmiş. Belçika, Fransa, İsviçre, Japonya, Hollanda, Avusturalya, Almanya (2 kanal), Hırvatistan, İsrail, Kanada, İsveç, İrlanda, Güney Kore, Ortadoğu ülkelerini kapsayan bir kanalda da yayınlanacak. 

-Filmi kendiniz mi finanse ettiniz yoksa sponsorunuz var mıydı?
Kemal Gökakın : Sponsorsuz film çekmek biraz zor. Ana sponsorumuz T.C İş Bankası ve Fenerbahçe Spor Kulübüydü. Bunun dışında da pek çok firma sponsor oldu. 

- Belgesel için toplam kaç insanla bağlantı kurdunuz?
Tolga Örnek : 200'ün üstünde insanla görüştük. 

-İnsanlar arşivlerini ve anılarını size sunarken istekli davrandılar mı?
Kemal Gökakın : Evet. Çünkü bu Atatürk'ün büyüleyici kimliğinden kaynaklanıyordu. Kimse bize zorluk çıkarmadı. İnsanlar ticari davranmayıp bizimle anılarını paylaştılar. Biz de onların güvenini sarsmamak için titiz davrandık. Saniyesine 50 dolar ödeyip, film restorasyonu yaptırdık. Pekçok insan ellerindeki koleksiyonu bize karşılıksız sundu. 

-Belgesel sanki dolaylı yoldan bir Türkiye tanıtımı söz konusu gibi...
Kemal Gökakın : Evet, çok doğru. Bir dönem filmi gibi. Yabancılara Atatürk'ü anlatmanın ötesinde Türkiye'yi de anlatıyor. 

- Turizm Bakanlığı, ülkemizi tanıtmak için neden böyle bir yöntem denemiyor?
Kemal Gökakın : Tanıtım, politikadan çok ayrıdır. İstikrarlı bir tanıtım gerekir. Vizyon önemlidir, yolunu bilmek gerek. 

- Devlet size destek oldu mu?
Tolga Örnek : Hayır, maddi anlamda destek görmedik. Manevi desteği ise çok oldu.

-Toplam ne kadara mal oldu?
Kemal Gökakın : 140 bin dolar harcandı. Maliyetin çoğunu arşiv ve seslendirme aldı. Bunun devamı da olacak. Film olma özelliğini bozmadan devam edeceğiz. Filmlerin multi medyasını, CD ROM'unu yapalım dedik. Merak edenler için fotoğraf albümü olacaktı. Filmde yer alan insanların hepsi CD ROM'da olacaktı. İlk CD ROM'u Atatürk üzerine yaptık. 

- Neden belgesel?
Kemal Gökakın : Belgeselcilik Türkiye'de çok keyifli. Konu zenginliği bol. Enine ve derinliğine bir zenginlik var. Kültür, tarih, Ortadoğu, Uzakdoğu, Avrupa ile ilgili sürekli bir etkileşimi olan bir faydasınız. Bunlar artı özelliklerken yapımcı olarak belgesel çalışmak oldukça zor. Bir belgeselcinin sağlayabileceği standart parasal akışı yok. Tv'lerde yerli belgesel çalışmak zor. Herkese yetecek sponsor da yok. Türkiye genç bir ülke ve çok proje var. İkinci bir çalışma yapılamıyor. Film akılla yapılır. Geleceğinizi düşünmeniz gereken bir yol vardır ve bunu önceden düşünmek zorundasınız. Bir takım kararlar almak gerek. Şirketleşmek, ekibi bir arada tutmak gerek. Kaliteli malzemeyle çalışmalısınız. Eseri de, belgeseli de pazarı olan ülkelere satmalısınız. Standartlara uyarak film çekmek de oldukça önem taşıyor. Çünkü belgeselin dünya standartları var. O standartlara uymadınız mı baştan savma bir iş yapmış olursunuz. Hedefiniz ayakta kalmak için film çekmek olmalı. Biz dünya standardında film yapmayı hedef edindik. 

- Drama çekecek misiniz?
Tolga Örnek : Uzun vadede evet. Ama dramadaki heyecanımızı paylaşmadan, belgeseli paylaşmak istediğimiz 3 bin oyunculuk bir projemiz var. Onları çekmek de zaten yeterince mücadele ve azim istiyor.

- Atatürk Belgeseli, FB Spor Kulübü Belgeseli için de bir referans oldu.
Kemal Gökakın : Evet. FB'nin kuruluş yılının biraz öncesinden başlattık belgeseli. Türkiye'de futbol tarihine kısa bir bakış ve dönemi anlatıyor. Türkiye'ye futbolun gelişi, Meşrutiyet, ilk futbol takımının maçı, canlandırmalar var. Ardından FB'nin kuruluşu, I.Dünya Savaşı'yla futbol gelişiminin kesilmesi, GS'ye değinme, Kurtuluş Savaşı ve 1923'te film sona eriyor.

- Dramatizasyona yer verdiniz mi?
Kemal Gökakın : Filmde 3 dramatizasyon var. Mesela İngiliz işgal kuvvetlerinin Fenerbahçe ile kupa maçı var.
Bu kupa Harrington Kupası. O maçı canlandırdık.

- Neden hep yurtdışı? Türkiye'deki sinemacılığı beğenmiyor musunuz?
Kemal Gökakın : Türkiye'de sinemacılığın durumu, cüzam olmayan bir dönemde cüzam hastalığından kıvranmaya benziyor. Filmciler cenazeden cenazeye bir araya gelirse bizce filmcilik bitmiştir.

-Bundan sonra sırada ne var?
Tolga Örnek : Şimdi Nemrut Dağı Belgeseli için ön anlaşma imzaladık.
45 dakikalık İngilizce bir belgesel olacak. Yine aynı şirketle dağıtım için anlaştık.

- Nemrut'un içeriği nasıl olacak?
Tolga Örnek : Komagene krallığından başlayacak, krallığın tarihi anlatılacak. Heykellerin bulunması, arkeolojik kazılar, heykellerin sanatsal, tarihsel içerikleri ve nasıl oluştukları, kralın kişiliği, öyküsü, biraz da gizemli yönleriyle anlatılacak. 

- Sponsorları var mı?
Tolga Örnek : T.C İş Bankası ve İMKB sponsor olacak. Ulusoy Travel Center da yabancı konukların masraflarını üstlenecek.

- Bütçesi ne kadar?
Kemal Gökakın : 200 bin dolar.

-Yetecek mi?
Kemal Gökakın : Umarız.

- Sizin bir de Topkapı Sarayı projeniz vardı. O da bayağı kendinden söz ettirdi. Biraz bu projeden bahsedelim mi?
Kemal Gökakın : Tabii... FB Belgeseli'ni çekerken Topkapı Sarayı CD ROM projesine başladık. Hedef yine yabancılardı. Sarayı tanıtan, hem hareketli bir konsept yapalım dedik hem de tarihini aktardık. İnce ince, araştırmaya dayalı, danışmanlardan süzülerek hazırlandı bu çalışma. CD'de yer alan 40 küçük film var. Toplam 50 dakika sürüyor. Üç boyutlu modellendi Topkapı Sarayı... 50'ye yakın fotoğrafını çektik. Fotoğrafları Ali Dereli çekti, müzikleri Can Atilla yaptı. 5 kişinin 6 aylık bir çalışmasına maloldu. 3,5 ayda da tamamladık. Ortaya, yabancıları sıkmayan, Topkapı Sarayı'nı tanıtan, hiperaktif bir CD ROM çıktı. İngilizce, Fransızca, Almanca ve Türkçe hazırlandı. 

- Bunun için de sponsor kullandınız mı?
Kemal Gökakın : Hayır. Bunu kendimiz finanse ettik. İskelet hazır olduktan sonra 4 farklı dildeki CD'ler sponsor firmalardan destek gördü. İngilizce'ye TEB sponsor oldu. Türkçe CD'yi bitirmek üzereyiz. 

- Buradaki amaç neydi? Sanırım yine dolaylı yoldan bir Türkiye tanıtımı var.
Kemal Gökakın : İngilizce konuşulan ülkelerde insanlar görüp, bilip, anlayıp, inceleyerek Topkapı Sarayı'na gelsinler istedik. Tabii doğal olarak Topkapı Sarayı'nı görmeye gelen Türkiye'yi de görecek, gezecek, başka güzelliklerini de keşfedecek. 

-Yurt dışına bunu pazarlamayı nasıl başardınız?
Kemal Gökakın : Bir dağıtım şirketi bu işi üstlendi.
CD'ler Kültür Bakanlığı Dösim Satış Noktaları'nda, Topkapı Sarayı'nda ve D&R'larda, Robinson Crouse ve Dünya Gençlik Merkezi'nde satılıyorlar. Yurt dışında da dev müzik marketlerde satılıyor. Dünya çapında bir ürün olmasını istiyoruz. Herkes film çekiyor ama biz yaptığımızı dışarıya pazarlayabilmeyi istiyoruz. Hedefimiz yurt dışı. Bizi ayakta tutacak şey de bu zaten.



Kaynak
Gecikmiş bir röportaj
Güzide Yülek





Atatürk
Yönetmen; Tolga Örnek
DVD, VCD

Süre / Yapım Yılı; 82 dakika / 1999
İngilizce-Türkçe menü seçeneği; 5.1 Türkçe, 5.1 İngilizce.
1999 San Diego Film Festivali Finalisti,
1999 Chicago Uluslararası Film Festivali Üçüncülüğü.
Başarılı bir asker, devrimci bir devlet adamı. Kendi kaderini ulusuyla birleştiren bir adam. 1915'te Çanakkale'de İngilizlere tarihlerinin en büyük yenilgilerinden birini yaşattı. 1918 yılında 1. Dünya savaşından yenilgi yüzü görmeden çıkan tek Osmanlı komutanıydı. Dört yıl sonra halkını etrafında toplayarak emperyalist güçlerin desteklediği işgalci Yunan güçlerini yendi ve ulusal bağımsızlık yolunu açtı. 1923 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkıntıları üzerine Türkiye Cumhuriyeti'ni kurdu ve ilk Cumhurbaşkanı oldu. Altı ay sonra şeriata karşı mücadele başlatıp kazanan ilk lider oldu. Ektiği demokrasi tohumları sayesinde Türk ulusu içeride ve dışarıda birçok zorluğa göğüs gerdi. Stalin O'nu faşist addetti. Hitler ve Mussolini Komünist olarak gördü. Bazıları da diktatör dedi. Halkıysa O'na "Atatürk" dedi.




Belgesel 1998 yılında yapıldıktan sonra Türkiye'de gösterildi. Daha sonra ABD'de bir çok üniversitede, Avustralya, Fransa, Kanada gibi bir çok ülkede gösterildi. Chicago Film ve Video Festivalinde Üçüncülük Ödülü aldı.

Kaynak
Hürriyet, 3 Mayıs 2003




Müzik - Can ATİLLA

"ATATÜRK" belgeseli özellikle yurt dışında yayınlanmaya yönelik olarak hazırlandı. 44 müzik sahnesi için hazırlandı.
Müziklerin beste ve orkestrasyonunu Can ATİLLA yaptı.

Kaynak
Can ATİLLA web sitesi.