|
Nazmi KAL
Doğum Tarihi -
TRT'nin 34 yıllık emekçisi Nazmi Kal, artık emekli...
Öğretmenlik yaparken 1970 yılında TRT'nin sınavlarına katılıyor Nazmi Kal. O
günlerde TRT'ye girmek kolay mı? 'Sınavlara 2400 kişi Ankara'dan, 400 kişi de
İstanbul'dan katılmış. 6 kez sınavdan geçmişler. Sonunda kazanan 40 kişiden biri
oluyor.
Ama tanıdığınız ünlü birisi daha var bu ekipte. Nazmi Kal, o günü hiç unutmamış:
'Kursun ikinci günü İstanbul'dan 3 kişi gelecek dediler. Gelenlerden biri Uğur
Dündar'dı. Uğur benim yedek subaylıkta takım komutanımdı. Hayatta her şeyi
ciddiye alan bu arkadaşım askerliği de çok ciddiye almıştı. Bizi sıkardı. Hatta
son günlerde bana da bir 'Marş marş' vermişti. 'Sivillikte rastlarsam sana
gösteririm' demiştim içimden. İşte sivildi ve karşımda idi. Beni görünce 'Vaaay'
deyip sarılmak istedi. 'Dur sana sarılmadan önce popona bir tekme atacağım,
hıncım daha dinmedi' dedim ve sarıldık. '1970 yılında TRT'de prodüktör olarak
göreve başlayan Kal, 'komik yasakları' hiç unutmamış.
İşte bir hatırası: '12 Mart dönemiydi. Genel müdürümüz General Musa Öğün'dü.
Paşa bir gün teftiş için odaları dolaşıyordu. Benim odama da girdi. Elimde Nutuk
vardı ve okuyordum. Girer girmez etrafındakilere 'Yazın bunun adını, mesaide
kitap okuyor' dedi. Ben 'Efendim İnönü Zaferleri adlı bir program hazırlıyorum.
Nutuk'ta Atatürk'ün İnönü'ye çektiği telgrafları ve sözlerini okuyorum' dedimse
de anlatamadım. 'Mesaide kitap okunmaz' dedi ve ben mesaide kitap okumaktan ceza
aldım.
Bu İnönü röportajı, başına dert olmuş çalışkan yapımcının. Çünkü denetim çok
sıkı, her kelime sansürden geçiyor. Üç kademeli denetimden gelen cevap
şaşırtmış, 'Bu program yayınlanmaz.' Nedeni raporda şöyle belirtilmiş: 'İsmet
İnönü Çerkez Ethem diyor, bu bölücülüktür. Ethem Bey desin öyle yayınlanabilir'.
Ve öyle yapmışlar, Çerkez Ethem sözü çıkarılarak program yayınlanmış.
Bir 'denetim hikayesi' daha... Yıl 1978 .Genel Müdür Şaban Karataş. Fahir
Armaoğlu ile 23 Nisan hakkında bir röportaja gidecekken sorular isteniyor. Nazmi
Kal veriyor. 'Atatürk'ün ulusal egemenlik anlayışı neydi?' sorusunu beğenmeyen
ekip, bunu 'Atatürk'ün milli hakimiyet anlayışı neydi?' diye değiştiriyor.
Direnmenin bir anlamı olamayacağı için soru bu haliyle soruluyor.
Nazmi Kal'dan bir ilginç denetim olayı daha: '1973 yılında Yarış 73' diye bir
yarışma programını sunuyordum. Cahit Külebi'nin Süt şiirini sormuştum. Şiirde
'meme' lafı geçiyordu. Müstehcen diye yayınlamadılar.'
Belki gençler, bu satırları okuduklarında , 'Nereden nereye gelmişiz' diyecek.
1980'li yılları yaşayanlar ise bugün bile, Aziz Nesin'in, Yaşar Kemal'in bazı
oyunlarından bazı sözlerin 'yetkililerce' çıkarıldığını bildikleri için 'Hiç
değişmemişiz' diyebilirler.
Çalışkan TRT emekçisi Nazmi Kal 2005 yılında emekli oldu. Bir kurumdan
ayrılmanın insanın iç dünyasında neler yarattığını çevrenizden bilirsiniz.
İnsanoğlunun en nazik dönemlerinden biridir. Biz de siyah beyazlı TRT'li
yıllardan tanıdığımız bir büyüğümüze, dostumuza hizmetleri için teşekkür ederek
ikinci baharını yaşamaya uğurluyoruz.
Peki şimdi Nazmi Kal ne mi yapacak? Türk kültürüne hizmet etmiş 40 kişinin
belgeselini ve arşivini hazırlayan Kal, sponsor bulursa bunları sürdürmeyi
planlıyor. Biraz dinlenmek istiyor ama, belli ki yaralı. Programına çıkardığı,
şimdi önemli mevkilerdeki insanlar artık onun telefonlarına çıkmıyormuş. Şöyle
diyor: 'İnsanların nankörlüklerinden çok çektim. Hayvanlar ve bitkiler hiç
olmazsa nankör değiller. Bundan sonra Akçakoca'daki arazimde hayvanlarla ve
bitkilerle uğraşacağım. Yazacağım. Okuyacağım. 'Güle güle Nazmi Ağabey, yolun
açık olsun...'
Kaynak
aksam.com.tr, 10 Temmuz 2005
Serap EZGÜ
YÖNETMENLİĞİNİ YAPTIĞI BELGESEL FİLMLER
Ressam Osman Zeki Oral'a Saygı Gecesi -
Nazmi Kal'ın Osman Zeki Oral'ın yaşamı üzerine hazırladığı belgeselin
gösterileceği etkinlikte, ressam Turan Erol ve Yalçın Gökçebağ, Osman Zeki
Oral'ın yaşamı ve sanatı üzerine birer konuşma yapacak ve sanatçının 35
röprodüksiyonu sergilenecek.
Fikret Mualla -
Fikret Mualla'nın Ara Güler tarafından çekilmiş fotoğraflarından oluşan bir foto
biyografisi ve bir belgeselin de yer aldığı ve 31 Temmuz'a kadar açık kalacak
sergi süresince, farklı eğitim ve ilgi düzeylerinde çocuk, genç ve yetişkinler
için Fikret Mualla ile ilgili çalışmalar yapılacak; sanatı, eserleri
tanıtılacak. İstanbul Modern gezici eğitim aracı, resimlerin röprodüksiyonlarını
liselere taşıyacak. Nazmi Kal'ın sergi için özel çektiği ve "Fikret Mualla"
adını taşıyan belgesel, sergi süresince müzenin video ve eğitim odalarında
izlenebilecek.
YAYINLANMIŞ KİTAPLARI
Atatürk'le Yaşadıklarını Anlattılar
Yayınevi : Bilgi Yayınevi
Yazarı : Nazmi KAL
Basım Yeri / Tarihi : İstanbul / 2001 - Kasım
TRT 1'de "Atatürk'ten Anılar" programını hazırlayıp sunan Nazmi Kal, hiçbir
yerde yayımlanmamış bu anıları, Atatürk'le Yaşadıklarını Anlattılar adıyla gün
ışığına çıkardı. Anlatıların içtenliği, okuru bir tarih yolculuğuna çağırıyor.
İsmet İnönü - Televizyona Anlattıklarım
Yayınevi : Bilgi Yayınevi
Dizisi : Anı-Anlatı Dizisi
Yazarı : Nazmi KAL
Basım Yeri / Tarihi : Ankara / 1993 - Aralık
İSMET İNÖNÜ'NÜN LOZAN ANTLAŞMASI KONUŞMASINDAN.
Başvekil oldum Lord Curzon'un sözünü hatırımdan çıkarmam. Lord Curzon ve
Amerikan murahhası üçümüz oturuyorduk. Lord Curzon "Müdahaleden memnun
ayrılmıyoruz" dedi. "Harap bir memleket alıyorsunuz. Bunu imar etmeyecek
misiniz, bunu neyle nasıl yapacaksınız? Para bir bunda var bir de bende,
geleceksiniz diz çökeceksiniz para isteyeceksiniz, reddettiklerinizin hepsini
cebimden çıkarıp size göstereceğim" dedi. Bunu devleti idare ettiğim sürece
aklımdan hiç çıkarmadım.
Ondan sonra büyük hata "İsmet Paşa Lozan kafası ile idare ediyor, halbuki dünya
değişti, bilmem ne oldu" diyerek gelişigüzel mali politika ile her türlü gedik
açılmıştır.
İSMET İNÖNÜ'NÜN CUMHURİYET'İN 50. YILI KONUŞMASINDAN:
...Ellinci seneyi o şartlar içinde idrak ediyoruz ki. Artık her fikri gerek yazı
ile gerek özle çok partili siyasi hayatta söylenebilecek devreye geldik. Burada
muhtelif cereyanlar zaman zaman söylenir mi, söylenme daha ileri teşebbüslere
varır mı, bu yüzden memleketin huzuru ve idaresi temellerinden sarsılır mı? Bu
endişeleri, idare edenler kafalarında bir ihtimal olarak bulundurmaları
lazımdır.
|