Halfeti'den Hasankeyf'e Sudaki Umut



Yapım Tarihi : 2007
Süresi : 00:30:00
Formatı : Dijital Betacam, Renkli, Türkçe

Yönetmen - Kerime SENYÜCEL
Yapımcı - Kerime SENYÜCEL
Yapım, Yönetim Yardımcısı - Burcu YÜKSEL
Danışman ve Metin Yazarı - Filiz DOĞANAY
Müzik - Derya KÖROĞLU
Kameraman - Görkem ÖZOK
Sesçi - Muharrem ARMAN


Belgeselin Set Fotografları



'Su' ile değişen hayatların öyküsü
Halfeti'den Hasankeyf'e: Sudaki Umut.

Kerime Şenyücel, 'Halfeti Suya Dönüşen Topraklar' ve 'Zeugma; Dün Bugün' adlı belgesellerine bir yenisini ekledi: 'Halfeti'den Hasankeyf'e: Sudaki Umut'.

6 Bin Yıllık Tarih
Sonbaharda TRT'de yayınlanacak belgeselde, Batman'a bağlı Hasankeyf başta olmak üzere, Diyarbakır, Mardin, Şırnak ve Siirt'e bağlı 80 civarında yerleşimi etkileyecek olan 'Ilısu Barajı'nın çalışmaları ele alınıyor. Proje kapsamında baraj su tutmadan önce 6 bin yıllık geçmişi olan Hasankeyf'in tarihi anıtlarının restore edilmesi, taşınabilir olanlarının ise bir kültür adasına taşınması hedefleniyor.




Basın Bülteni

HALFETİ’DEN HASANKEYF’E: SUDAKİ UMUT
TRT
Yapım Yönetim: Kerime Senyücel
30’x7 Bölüm


TRT 2008’de Ilısu Barajı yapımının başlangıç aşamasını belgeleyecek.

Daha önceki yıllarda Kerime Senyücel’in yönetiminde çekilen “Halfeti Suya Dönüşen Topraklar” ve “Zeugma; Dün Bugün” Belgeselleriyle 1998-2001 yılları arasında Birecik Barajı’nın yapım süreci, suyun adım adım yükselişi ve Zeugma Antik Kenti’nde yapılan kurtarma çalışmaları izlenmişti.Yayınlanan belgeseller dışında bir de 200 saatlik bir arşiv oluşturulmuştu.

Bu bölgelerde kadınlar erkekler çocuklardan 7-8 kişi hayatlarına gelecek büyük değişim çerçevesinde çekim sürecinde adım adım izlenmişti. Halfeti’de tek manolyalı evin sahibi Emine; Savaşan’ın ünlü arıcısı Orhan, Fırat'ın üst kotlarında kurulacak Dorucak Köyünde “Kendin Kes ,Kendin Pişir Kendin Ye” özelliğinde bir turistik tesis açmaya çalışan Yasin Sağır acaba 2001 den bugüne kadar geçen sürede ne yaptılar? Belgesel bütün bu kişileri yeni hayatlarını yaşarken buldu..ve “Su gelmeden önceki yaşamları”nın yanına “Su geldikten sonraki yaşamlarını” da koydu.

Birecik Barajı altında kısmen kalan Zeugma Antik Kenti’nin Gaziantep Müzesi’ne götürülen ve çağdaş bir müzede sergilenen 1500 metre karelik, Roma Dönemi imparatorluk mozaikleri ekrana gelecek. Bugün için yeniden gündemde olan Zeugma Açık Hava Müzesi hazırlıkları ekrana gelecek.
Belgeselde Birecik Barajı’nın olumlu ve olumsuz sonuçları ele alınacak, daha sonra bu verilerin ışığında, Batman iline bağlı Hasankeyf başta olmak üzere, Diyarbakır, Mardin, Şırnak ve Siirt’e bağlı 80 civarında yerleşimi etkileyecek olan “Ilısu Barajı”ı çalışmaları kültür,çevre ve yeniden iskan boyutlarıyla ele alınacak.
Dicle Nehri üzerinde yapımına başlanan Ilısu Barajı’nın yapımında ,Almanya, Avusturya ve İsviçre bankalarından kredi olarak 1,2 milyar € alınıyor. Baraj yılda 3833 milyar KW saat enerji üretecek. Bölgeye su ve elektrikle gelecek yaşam standardı yanında; değişimin istihdam alanı da yaratacağı kesin.

İnşaatını NUROL ve Cengiz Firmalarının üstlendiği Ilısu Barajı’nın şantiyesinde su altında kalacak bölgelerden 6000 kişi çalışacak.

Baraj su tutmadan evvel 6000 yıllık geçmişi olan Hasankeyf’in tarihi anıtlarının restore edilen ve taşınabilir olanlarının bir kültür adasına taşınması hedefleniyor. Bu kültürel kurtarma projesine 25 milyon € ayrılmış.
Tarihte ilk köy yerleşiminin M.Ö 7500’de Diyarbakır yakınlarında Ergani’de Çayönü’nde olduğu hatırlanırsa yaklaşık 10000 yıl sonra bu insanların torunlarının torunlarını hala mağaralarda yaşıyor görmek, sefaletlerine tanık olmak insanın içini burkuyor.
Bir yandan da merkezleri Hasankeyf olan Artuklu Beyliği’nin 12.y.y.’da bugünkü bilgisayarların temelini oluşturan “Artuklu Otomata”sını yapmış oldukları ve bu çalışmaların Leonardo da Vinci’yi bile etkilemiş olduğu düşünülürse bu topraklarda bugün yaşayanların durumu iç acıtıcı bir çelişki oluşturuyor.
Hastanesi, okulu olmayan yöre halkı bazen bir böcek ısırmasından hayatını kaybedebiliyor.
Su onlar için bir umut kaynağı olurken Türkiye’ye dünya medeniyetinin başladığı yer olan Mezopotamya’nın su kaynaklarını kontrol etme olanağı da sağlayacak.

Halfeti’de hayaller gerçeğe dönüşürken Hasankeyf’te ise her şey yeniden başlıyor. Büyük dedelerinden beri süregelen baraj yapılacak hikayesine bir türlü inanamayan Hasankeyfliler artık yeter diyor.

Barajla gelecek değişimi, Birecik Barajında olduğu gibi Ilısu Barajında da 50 yaş üstünde olanlarla ,daha genç olanların algılamaları farklı.. Gençler gelişim ve yeniliğe açıkken,yaşlılar geçmişlerinin yok olmasından endişeli.. Özellikle bölgedeki gençlerin değişim istemelerinin nedeni daha iyi bir yaşam sürdürebilmek.

Ilısu Barajı’ndan etkilenecek bölgede %95’lere varan işsizlik, insanları baraja bağlı bir olumlu değişim beklentisine sokmuş durumda. Hasankeyf başta olmak üzere insanlar mağara koşullarında sağlık, eğitim ve iş güvencesinden uzak yaşıyorlar. Pek çok bölgede feodal ağalık düzeni hala hakim. Kamulaştırmalar sonucu bu düzende, kız çocuklara hak tanımayan geleneksel aile düzeni de ister istemez sarsılıyor. Devlet yeni yerleşim alanlarında “maraba” denen tapu sahibi olmayan çalışanlara da iskan hakkı tanıyor.

İşte tüm bu konular, Halfeti’de tek manolyalı evin sahibi Emine’nin yaşamında, Gözeli Köyü’nden Cuma ve Sıdıka Göçmen’in yeni evlerinde, şimdi bir turizm işletmecisi olan Şerif Bilgin’in Halfeti’deki sal lokantasında; Hasankeyf’li Çoban Ahmet’in yaşamında gözlerimizin önüne serilecek.
Belgeselin 2008 yılında yayına girmesi amaçlanıyor.

YAPIM EKİBİ
Yapım ve Yönetim: Kerime Senyücel
Danışman ve Metin Yazarı: Filiz Doğanay
Müzik: Derya Köroğlu
Kamera: Görkem Özok
Ses: Muharrem Arman
Kurgu: Fatma Külük
Yapım ve Yönetim Yardımcısı: Burcu Yüksel
Fotoğraflar: Murat Zilelioğlu

İletişim:

Kerime Senyücel
0532 372 9837 – kerime.senyucel@trt.net.tr; kerime.senyucel@gmail.com

Burcu Yüksel
0554 360 1923 – burcuyuksel@trt.net.tr; burcuyuksel@windowslive.com
0312 491 2558



Kaynak
Kerime SENYÜCEL