Yapım Tarihi - 1916
Süre - 00:00:00
Format - Belge Film, Renkli, Türkçe, 35mm
Yönetmen - Sigmund Weinberg
Yapım - Merkez Ordu Sinema Dairesi
Eser - Dikran Çuhacıyan
Oyuncular
Milli Operet Kumpanyası Oyuncuları
Arşak Benliyan
Rozali Benliyan
Lusi Arusyak
Hakkı Necip Baltazar
İsmail Zahit Karakaş
Armanak
Bülbül Simon
Ekrem Efendi
Noemi Hanım
Bayzar Hanım
1914 yılından itibaren Türk sineması hareketlenmeye başlamış. O dönem çeşitli
oyunların yönetmenliğini yapan Sigmund Weinberg bu oyunlardan birisini filme
çekmeye karar veriyor ve o dönem Benliyan topluluğunun oynadığı Leblebici Horhor
oyununu seçiyor.
Leblebici Horhor, 1875 yılında Takfur Nalyan’ın bir şarkısından, opera sanatçısı
Dikran Çuhacıyan’ın meydana getirdiği ve o dönemlerde çok ünlü olan operetidir.
O dönem düşünüldüğü zaman oldukça doğru bir seçim olarak görülebilinir.
Leblebici Horhor çekilmeye başladıktan bir süre sonra, oyuncularından birinin
ölmesiyle yarım kalıyor. Maalesef hangi oyuncusunun vefat ettiği üzerine
detaylı bir bilgiye ulaşamadık. Bazı kaynaklarda yönetmenler arasında Fuat
Uzkınay gösterilmesine rağmen Nijat Özön Türk Sinema Tarihi kitabında bu bilgiye
yer vermemiş. Biz de bu bilgiyi Weinberg’in tiyatro ile ilişkisi ile
birleştirerek mantığa daha uygun bulduk. Maalesef bu yarım film günümüze
ulaşamamış.
Oyuncu kadrosu olarak verilen bazı kadroların ile doğrulunu onaylayamadık. O
yüzden verilen kadrolara pek itibar etmemek gerekli.
sinematikyesilcam.com
Türk Sinema Tarihi, Nijat Özün, 1962, Artist Yayınları
Merkez Ordu Sinema Dairesi başkanı Weinberg, yalnızca belgesel filmlerle
yetinmek istemedi, öykülü filmler çevirmek için de izin aldı. Weinberg sinema
işletmeciliğinin yanı sıra uzun süre tiyatrolarda da yöneticilik yaptığı için,
bir tiyatro yapıtını sinemaya aktarmak istiyordu. Bu amaçla, Şehzadebaşı’nda
çalışan Banliyan’ın “Milli Operet Kumpanyası” ile anlaştı: Bu topluluğun
dağarcığında önemli bir yer tutan Leblebici Horhor (1919)’u çevirmeye başladı.
Ancak, çalışmalar ilerlediği bir sırada başrol oyuncularından birinin ölmesi,
filmin yarım kalmasına yol açtı.
Nijat Özön, 1985, Sayfa 340
Weinberg MOSD'nin biraz ötesinde temsiller vermekte olan Arşak Benliyan
Topluluğu ile anlaştı ve bunların sahneye koydukları Leblebici Horhor oyununu
çevirmeye başladı. Ancak çevrimin ilerlediği bir sırada başoyunculardan birinin
ölmesi üzerine filmin çevrilmesi yarıda kaldı.
Nijat Özön, Fuat Uzkınay, Sayfa 14
Sigmund Weinberg yönetmenliğinde başlanan film, oyuncuların askere alınmasıyla yarım kalır.
Belgesel Sinema, Bilgin Adalı
Leblebici Horhor Ağa, 1916 yapımı konulu ilk Türk filmi olarak başlamış ancak
yarıda kalmıştır.
1875’te bestelenen, ilk defa İstanbul’da 11 Ocak 1876’da sahnelenen, Dikran
Çuhacıyan'ın Tekfor Nalyan ile birlikte operet olarak yazdığı aynı adlı
eserinden sinema senaryosu olarak uyarlanan filmin çekimine, 1916 yılında
Sigmund Weinberg yönetmenliğinde başlanmış, başrol oyuncularından birinin ölümü
üzerine çekim yarıda kalmıştır "Milli Operet kumpanyası" oyuncularının rol
aldığı filmin yapımcılığını Merkez Ordu Sinema Dairesi üstlenmiştir.
