Cihan Akerson imzasını taşıyan “Harbord Misyonu” adlı belgesel, 1919’da
Türkiye’ye gelen ve özellikle Doğu Anadolu’yu dolaşan Amerikan Askeri heyetinin
soruşturma gezisini anlatıyor. “Harbord Misyonu”, Mondros mütarekesinin ardından
Batı’nın paylaşma planları yaptığı Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasında neyi
hedeflediğini gözler önüne seriyor...
“Harbord Misyonu” belgeseli, ABD Başkanı Woodrow Wilson’un emriyle Ağustos
1919’da İstanbul’a gelen ve özellikle Doğu Anadolu’yu dolaşan General Harbord’un
başkanlığındaki Amerikan askeri heyetinin temaslarını, daha sonra Türkiye ve
özellikle Doğu Anadolu hakkında hazırladığı raporu ele alıyor.
Türkiye’nin parçalamasını hedefleyen King-Crane raporunun ardından General
Harbord’un bölgeye gönderilmesi ve yeni bir rapor daha hazırlanması, o dönemde
Büyük Ermenistan hayalini kuran Amerikan yönetiminin Yakın Doğu’da yer alma
hedefinin altyapısını oluşturuyordu.
General Harbord, Sivas’ta ulusal Kurtuluş savaşına hazırlanan Mustafa Kemal’i
ziyaret etmiş, O’nun düşüncelerini öğrenmeye çalışmıştı. Belgesel, Sivas’ta
gerçekleşen bu önemli buluşmayı da ekrana taşıyor.
Belgesel, 1. Dünya Savaşı’nın ardından özellikle Aydın kesimde Amerikan
mandacılığının tek Kurtuluş olarak görüldüğü 1919 Türkiye’sinde General
Harbord’un gerçek misyonunun ne olduğunu ortaya koyuyor.
General Harbord ve Amerikan askeri heyetinin Erivan’da büyük askeri törenlerle
karşılanması, ABD Başkanı Wilson’un o dönemde çizdiği Ünlü Türkiye ve Ermenistan
haritası ve Ermeni ordusunun gövde gösterisi, yaklaşık 100 yıllık görüntülerle
Türk-Amerikan ilişkilerinin tarihine bir pencere açıyor.
“Harbord Misyonu”, o dönemde Amerikan yönetiminin, İngiltere ve Fransa’nın
paylaştığı Anadolu’da ne yapmak istediğini, gerçek hedefinin ne olduğunu ortaya
koyması açısından çarpıcı bir belgesel.
“Harbord Misyonu”, İstiklal Savaşı öncesi 1919’da Anadolu’da yaşananları
anlatırken, 21. Yüzyılın Türkiye’sinde ve Yakın Doğu’da olup bitenlere de ışık
tutuyor...
Belgesel, Türkiye’de bugüne kadar yayınlanmamış olan tarihi görüntüleri ekrana
getiriyor. Belgeselde yer alan Amerikan askeri heyetinin 1919’da Anadolu’da ve
Ermenistan’da çektiği orijinal görüntüler tarihi bir belge değerinde.
