Yapım Tarihi - 1989
Süre - 00:25:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 12 x 25'
Yayın Tarihi - 08.10.1989
Alt Tür - Biyografi
Yönetmen - Bilgin Adalı
Yapımcı - Feridun Keşir, Saip Ertem
Yapım Yardımcısı - Halis Ayyıldız, Nilgün Çoğun, Demet Eren
Yönetmen Yardımcısı - Funda Özyurt, Olcayto Güngör
Kamera - Saim Taygun, Erdinç Tunç, Selim Aytekin, Hilal Arıoğlu, Recai Y.
Uğurkan, Cem Esertepe, Mehmet Solak, Mustafa Mayadağı, Koral Ayhan, İsa Koçaş,
Uğur Öğüt, Muhterem Kiper, Yaşar Beyaz, Murat Ateş, Mehmet Ali Yılmaz, Ekrem Ak,
Erdal Küçüker, Hakan Kundurayapan, Soner Duyan, Tuncay Belen, Murat Çankaya,
Nevin Siyamoğlu, Deniz Dönmez, Oktay Kılıç, İsmail Ülker, Ali Azak, Gökhan
Ateştürk, Nihat Yalçınay, Yusuf Atıcı, Sema Göksu, Numan Kibar, Gökşen Gülensoy,
Timur Tanyer, Nevin S. Direk, Uğur Hoşafçı, Adnan Şahin, Aziz Danyıldız
Sesçi - Engin Apak
Kurgu - Tamer Çınarcık, Semih Etiz
Senaryo - Bilgin Adalı, Ülkü Alçora
Özgün Müzik - Okay Temiz, Timur Selçuk, Yeni Türkü
On iki bölümden oluşan bu biyografik belgesel dizinin her bölümünde farklı bir
kişinin hayatı anlatılmakta ve yaptığı iş konusunda bilgi verilmektedir.
1. Bölüm: Muhsin FİSUNOĞLU adında bir marangozun yaşamından kesitler,
çalışmaları, zevkleri, ailesi ve dostlarıyla olan ilişkileri anlatılmaktadır.
2. Bölüm: Bihrat MAVİTAN' ın yaşam öyküsü ve sanat anlayışı anlatılmakta,
resimleri, heykelleri, çalışma atölyesi görüntülenmekte ve MAVİTAN hakkında
çocukları, eşi ve arkadaşlarıyla yapılan görüşmelere yer verilmektedir.
Programda ayrıca, kendisi gibi ressam olan eşi Alev Ermiş MAVİTAN'nın
çalışmalarına da değinilmektedir.
3. Bölüm: İzmir'de sinema eğitimi gördükten sonra rastlantı sonucu hostes olan
Ceyda AKTAY'ın hayat hikayesi, zevkleri, hobileri anlatılmaktadır. Programda
ayrıca Can AKTAY, Yeşim BERBER, Oktay KUTLU ve Faruk Kalkan'ın AKTAY hakkında
görüşlerine de yer verilmektedir.
4. Bölüm: Antikacı Rafi PORTAKAL'ın iş yaşamı, özel hayatı, mezat görüntüleri,
antika tablolar ve vazalora yer verilmektedir. Programda; eşi, çocukları, Metin
KAŞO ve Sakıp SABANCI da PORTAKAL ile ilgili görüşlerini açıklamaktadır.
5. Bölüm: Dr. Figen KARADAĞ’ın hayatı, eğitimi, Bakırköy Akıl Hastanesi'ndeki
hastalarıyla ilişkileri anlatılmakta ve aile bireylerinin yanısıra Dr. Nihat
Turan CEYLAN, Dr. Haluk Sunday ATAMAN, Dr. Nazan ÜNSAL, Dr. Beykan GÖKALP da
KARADAĞ ile ilgili görüşlerini aktarmaktadır.
6. Bölüm: Dr. Nejat F. ECZACIBAŞI'nın hayat öyküsü, ilk ilaç fabrikası, ilk
seramik fabrikası, özel teşebbüse ait kağıt fabrikası, ilk spor kulübü ile
birçok kuruluşun oluşumuna imzasını attığı anlatılmaktadır. Eşi Beyhan
ECZACIBAŞI, oğulları Bülent ve Faruk ECZACIBAŞI, Feyyaz BERKER, Kaya TURGUT,
Aydın GÜL, Hagop TULUKYAN, Ahmet Ramazanoğlu ve Lale KARAEL'le yapılan
görüşmelerle ECZACIBAŞI hakkında bilgi aktarılmaktadır.
7. Bölümde: İTÜ Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi ve TBMM Kültür ve Sanat
Danışmanı Prof. Dr. Metin SÖZEN’in Safranbolu'dan başlayıp diğer kentlere ve
Milli Saraylara kadar uzanan, tarihsel ve kültürel mirası yaşama geçirebilme
uğraşlarının ürünlerini bugün vermesi anlatılmaktadır. SÖZEN'in yaşamı hakkında
ailesi ve arkadaşları da görüşlerini aktarmaktadır.
8. Bölüm: Sol kolunu askerliği sırasında bir kaza sonucu yitiren, bisiklet
tamircisi olan ve bisiklet tamirciliğinin yanı sıra vitrin mankenleri için oynak
eklemler üreten Gürler BIÇAKÇI'nın iş ve özel yaşantısı anlatılmaktadır.
Programda, BIÇAKÇI ile ilgili olarak ailesi ve arkadaşlarıyla yapılan
söyleşilere yer verilmektedir.
9. Bölüm: Sinema ve tiyatro sanatçısı olan Nevra SEREZLİ'nin hayatı anlatılmakta
ve rol aldığı oyunlara değinilmektedir. Eşi Metin SEREZLİ, diğer aile bireyleri
ve rol arkadaşları da yapılan görüşmelerde sanatçı ile ilgili görüşlerini
aktarmaktadır.
10. Bölüm: Cam ustası olan Fahri Kaplan'ın hayatı, cam işçiliği ve cama yaptığı
motifler ve atölyesi anlatılmakta, ailesi ve arkadaşlarıyla yapılan röportajlara
yer verilmektedir.
11. Bölüm: Kendini tıp bilimine adamış olan bir Türk kadını olan Türkan
SAYLAN'ın hayatı, özel yaşantısı, ailesi ve arkadaşlarıyla yapılan röportajlarla
anlatılmaktadır.
12. Bölüm: Fotoğraf sanatçısı Sami GÜNER’in hayatı, nasıl çalıştığı anlatılmakta
ve çektiği fotoğraflara yer verilmektedir. Programda, sanatçı hakkında
arkadaşları ve aile bireyleriyle yapılan söyleşiler de bulunmaktadır.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ
Portreler
Yapım Tarihi - 1984
Süre - 00:30:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı - 13
Yönetmen - Bilgin Adalı
Senaryo - Bilgin Adalı
BİR Yiğit İnsan: Türkan Saylan
TRT 2 için “Portreler” diye belgesel bir dizi hazırlamıştım. Bir marangoz
ustasından Nejat Eczacıbaşı’na kadar, toplumun çeşitli kesimlerinden 13 kişi yer
almıştı bu dizide. Biri, sonsuz saygı ve sevgi duyduğum Türkân Saylan’dı.
Onun yaşamını konu alan bu film sayesinde, kendisini çok yakından tanıma olanağı
buldum.
Dizinin bence önemli bir özelliği, biyografilerdeki çoğu bilginin, tanıkların
ağzıyla anlatılmış olmasıydı. Belgesel için seçtiğim kişilerden çok, onları
tanıyanlar anlatıyorlardı o kişiyi nasıl bildiklerini. Aslında, körlerin bir
fili tanımlaması gibiydi anlattıkları ama, sonunda bir bütün, bir kişilik
oluşuyordu. En sevdiğim belgesel çalışmalarımdan biri oldu bu dizi…
Evet, Türkân Saylan’la tanışmamız ve yakınlaşmamız, bu dizi sayesinde oldu.
Kızıl saçları, kırmızı ruj sürülmüş minik dudakları, insanın içine işleyen
bakışlarıyla, benim için çok heyecan verici bir tanışma olmuştu bu.
Tüm kutsal kitaplarda yeri vardır. Ama özellikle İncil’de geçer cüzam. Mucizeler
yaratan İsa, cüzamlıları sağaltır.
İsa’dan yaklaşık iki bin yıl sonra, Anadolu’da cüzamla savaşan bir melek çıkar
ortaya- Türkân Saylan… Herkesin korktuğu, toplumun dışına ittiği cüzamlıları
kucaklar, öper, onları tedavi etmek için ulaşabildiği her gücü devreye sokar.
Ülkemizde bu hastalığın kökünü kazır sonunda. Cüzamın yaygın olduğu yörelere
gittiğinde, bir Tanrıça gibi karşılanır.
Ama cüzamın ötesinde başka sorunlara da Tanık olur gittiği yörelerde-
Eğitimsizlik. Özellikle de kadınların ve kızların eğitimsizliği. Toplum
tarafından hor görülmesi…
Bir çare arar…
Bu dönemde artık kendisi kanser tedavisi görmeye başlamıştır. Büyük bir dirençle
karşı koyar kişileri kısa sürede götüren bu hastalığa karşı.
Hastalıkla savaşırken, cehaletle de savaşmak için bir küçük adım atar ve Çağdaş
Yaşamı Destekleme Derneği’ni kurar. Aradığı çareyi bulmuştur. Bu küçük adım,
geçen yıllar içinde büyük bir atılıma dönüşecek, binlerce öğrenciye,
öğrenimlerini sürdürmede yardımcı olacak burslara, kalabilecekleri barınaklara
dönüşecektir.
Şimdi, tüm Türkiye’ye yayılmış bir örgüt Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği.
Çeşitli alanlarda, insanlarımıza ışık vermeye çabalıyor.
Bazılarının (kimler olduğunu saymama gerek var mı?) en korktuğu şeydir ışık. O
yobaz kafalarda, en küçük bir yer yoktur aydınlanmaya.
En son örneğini izledik. Didik didik ettiler evini. O hasta halinde dirençle
karşıladı bunu.
Medyada, olmayacak sözler ettiler hakkında. Güldü hepsine.
Derneğine, onarılması güç yaralar açtılar.
“Bizi yıldıramazlar,” dedi.
Tüm ülkeden destek, yardım, para yağdı Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’ne.
Türkân Abla (evet ona ‘Abla’ deme iznini almış kişilerden biriyim ben) belli ki
artık son günlerini yaşıyor. Çapa’da son gördüğümde, “Bilgin kardeş,” diye
gülümseyerek karşıladı beni. Yine her zamanki gibi güzeldi. Gülümsüyordu.
Böyle insanlar çok seyrek geliyor dünyaya. Keşke onların değerini bilebilsek.