Yapım Tarihi - 1991
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 12
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 12 x 30’
Yayın Tarihi - 21.03.1991
Yapımcı - İsmail Çoruh
Yönetmen - İsmail Çoruh
Yapım Yardımcısı - Şevket Avcı
Kameraman - Hikmet Koç, Uğur Hoşafçı
Sesçi - Ömer Faruk Kutlu, Ziya Bender, İlhami Büyüktuna, Tahsin Mungan, Muharrem
Kılıç, Hamza Göktaş
Kurgu - Halit Ödek, Rabia Erat, Bilgi Kalebek
Danışman - Prof. Dr. A. Mecit Doğru, Prof. Dr. Osman Sertkaya, Doç. Dr. Mesut
Elibüyük
Metin Yazarı - Prof. Dr. Ahmet Bican Ercelasun, Doç. Dr. Atilla Erden
Senaryo - Prof. Dr. Ahmet Bican Ercelasun, İsmail Çoruh
Seslendiren - İsmail Çoruh, Mehmet Atay
Özgün Müzik - Güneri Munzur, Mete Artun
On iki farklı bölüm adıyla yayınlanan belgeselde; Türklerin binlerce yıl önce
Orta Asya’da yaşadığı alanlar, onlardan günümüze ulaşan kültür değerleri ve
yaşadıkları coğrafyalar bir bütünlük içinde işlenmektedir.
1. Bölüm: “Tarihe Açılan Pencere Moğolistan” başlığı taşıyan bu bölümde
Moğolistan’ın tarihi, sosyal, kültürel yapısı ve coğrafyası incelenmektedir.
2. Bölüm: “Ben Kazakım” başlığı taşıyan bu bölümde Moğolistan’ın başkenti Ulan
Batur’dan ayrılan Altaylar ekibi, ülkenin batısında Kazakların yaşadığı, zengin
beşik anlamına gelen Bayanölgiy aymağına giderek, Kazakların sosyal ve kültürel
değerlerini incelemektedir.
3. Bölüm: “Altaylara Doğru” Türk boylarının en eski yurdu olan Moğolistan Halk
Cumhuriyeti’nin batısında, Kazakların yaşadığı Bayanölgiy kentinden ayrılan
Altaylar ekibi, eski dönemlerde Türk boylarının çevresinde yaşayıp, tarih
sahnesinde ilk kez adlarını duyurdukları Altay Dağlarına ulaşmak için verdikleri
mücadeleyi anlatmaktadır.
4. Bölüm: “Zirveye Giden Yol” Eski dönemlerde Türk boylarının yaşadığı
Moğolistan’ın batısında Altay Dağları’na ulaşmak için mücadele veren Altaylar
Ekibi, Orta Asya’da çekimleri yapılan belgesel anısına Altay Dağları’nın
zirvesine Türk bayrağını dikmektedir.
5. Bölüm: “Orhun’da Çağıldayan Ses” Asırlar önce, Türk boylarının ilk yerleşim
yeri olan Moğolistan Halk Cumhuriyeti’nin Altay Dağları bölgesinden ayrılan TRT
Altaylar Ekibi, bu kez Türk boylarının Moğolistan’ın iç kesimlerine yayıldıkları
alanlara ulaşmak için mücadele vermektedir.
6. Bölüm: “Bir Rüyanın Ardında” Türk ve Moğol boylarına başkentlik yapmış olan
tarihi Karakorum şehrinden ayrılan Altaylar Ekibi’nin, bu kez ülkenin kuzeyinde
bulunan Orhun Abidelerine ulaşmak için verdikleri mücadele yansıtılmaktadır.
7. Bölüm: “Tarih Konuşuyor” başlığı taşıyan bu bölümde yüzlerce yıl önceleri
Moğolistan Halk Cumhuriyeti toprakları üzerinde yaşamış olan Türk boylarının
1260 yıl önce bölgedeki Orhun Nehri kıyılarında diktikleri ve “Orhun Anıtları”
olarak adlandırılan, Kültigin, Bilge Kağan, Tonyukuk Abideleri konu
edilmektedir.
8. Bölüm: “Cengiz Han’a Dönüş” Moğolistan’daki çekimlerini sürdüren Altaylar
Ekibi, bu kez Cengiz Han’ın doğup büyüdüğü alanlara ulaşmak için bir yolculuğa
çıkmaktadır. Cengiz Han törenleriyle Moğolistan’daki çekimlerini tamamlayan
Altaylar Ekibi, Çin Halk Cumhuriyeti’ne gitmek için Moğolistan’ın başkenti Ulan
Batur’dan ayrılmaktadır.
9. Bölüm: “Yüzyılların İmparatorluğu” Moğolistan’ın başkenti Ulan Batur’dan
ayrılışın ikinci günü Gobi Çölü aşılmaya çalışılmakta; Altaylar’da başlayan
macera Çin surlarına doğru devam etmekte ve Pekin’e ulaşmaktadır. Programda; Çin
Halk Cumhuriyeti tanıtılmakta; ekonomisi ve sosyo-kültürel yapısı hakkında
bilgiler verilmektedir.
10. Bölüm: “Çin’de Müslümanlar” Çin Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pekin’den
ayrılan ekip, Gansu Eyaleti sınırlarında yaşayan Çinli Müslüman Hui’lerin ve bir
milyarı aşan nüfusa sahip Çin’in tarım faaliyetleri konusunda araştırmalar
yapmakta ve bu konuda bilgiler aktarmaktadır.
11. Bölüm: “Batıdaki Kapıdan Gobi’ye” Çin Halk Cumhuriyeti’nin başkenti
Pekin’den Uygur Özerk Bölgesi’ne ilerleyen Altaylar Ekibi, Çin Seddi’nin
batısında bulunan en eski yerlerin çekimlerini yapmakta, Gobi Çölü ortasındaki
Çin köylerini ve tarihi İpek Yolu güzergahından ilerleyerek Gobi Çölü’nü aşmaya
çalışmaktadır.
12. Bölüm: “Şarkı Söyleyen Kum Dağları” Altaylar Ekibi, Pekin’den batıdaki Uygur
Özerk Bölgesi’ne geçerek Pakistan sınırına ulaşmak için yola çıkmakta, ancak
bölgede başlayan iç huzursuzluklar nedeniyle Çinli yetkililer belgeselin
çekimini Uygur Bölgesi sınırında sona erdirmektedir.
Bu program 1991 yılında, Türkiye Yazarlar Birliği Başarı ve Takdir Ödülü
kazanmıştır.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ
Altaylar
Yapım Tarihi - 1990
Süre - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 12
Format - 16mm
İlk Yayın Tarihi - 21 Mart 1991
Yönetmen - İsmail Çoruh
Yapımcı - İsmail Çoruh
Metin Yazarı - İsmail Çoruh
Danışmanlar - Prof. Dr. Mesut Doğan, Prof. Dr. A. Bican Ercilasun, Doç. Dr.
Osman Sertkaya
Kameraman - Hikmet Koç, Uğur Hoşafçı, Ömer Faruk Kutlu
1. Bölüm - Tarihe Açılan Pencere
2. Bölüm - Altaylara Doğru
3. Bölüm - Kazaklar
4. Bölüm - Zirveye Giden Yol
5. Bölüm - Orhun'da Çağıldayan Ses
6. Bölüm - Bir Rüyanın Ardında
7. Bölüm - Tarih Konuşuyor
8. Bölüm - Cengiz Hana Dönüş
9. Bölüm - Yüzyılların İmparatorluğu
10. Bölüm - Çin'de Müslümanlar
11. Bölüm - Batı Kapısından Gobi'ye
12. Bölüm - Şarkı Söyleyen Kum Tepeleri
Eski Türk boylarının toprakları üzerinde yaşadığı bugünkü Moğolistan'dan Çin'e kadar uzanarak hazırlanan belgesel 12 bölümdür.
Türk boylarının ilk kez tarih sahnesine çıktığı Altay dağlarından, Göktürk
Abidelerine, Cengiz Han'ın doğduğu yerden, Çin Setti'ne kadar bir alan kat edilmiş.
