Yapım Tarihi - 1996 / 1997
Süresi - 00:30:00
Bölüm Sayısı - 3
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı Süresi - 3 x 30’
Yayın Tarihi - 04.06.1997
Yönetmen - Korkmaz Göçmen
Yapımcı - Korkmaz Göçmen, Arsal Soley
Yönetmen Yardımcısı - Belma Öztekin
Kamera - Haldun Özkanlı
Sesçi - Ömer Demirci
Kurgu - Nejla Demirci
Danışman - Prof. Dr. Fahri Işık, Doç. Dr. Havva Yılmaz, Doç. Dr. Nevzat Çevik
Senaryo - Korkmaz Göçmen
Seslendiren - Sinan Tekindor, Ünsal Ünlü, Duygu Acartürk, Mehmet Atay
Patara Antik Kenti’nin tanıtımı ve tarihi yaşamının yanısıra, başkentliğini
yaptığı Lykia’nın büyük kentlerinin yer aldığı ve “Ksantos Ovası Kentleri” diye
anılan Ksantos, Letoon, Myra ve Tlos’un tanıtımına yer verilen bu belgeselde;
yöredeki çok ilginç kalıntılar ve Gelemiş Köyü’nün sosyo-ekonomik durumu ile
turizm ve güncel yaşantısı, gündüz ve gecesi tüm doğallığıyla işlenip
tanıtılmaktadır. Belgeselde ayrıca, Prof. Dr. Fahri IŞIK’ın Hellenistik devir
ile Anadolu arasında yüzyıllar boyu süregelen kültür etkileşimi ve Patara’da
doğan St. Nicholas hakkında düşünceleri ve Lykia Krallığının bugüne değin gün
ışığına çıkmamış öyküsü dile getirilmektedir.
1. Bölüm- Patara sokakları, Patara Plajı ve Patara sahilleri görüntülenmektedir.
Doç. Dr. Havva YILMAZ Patara Antik Kent’i ve bünyesinde bulunan tarihi
yapılardan Zafer Takı olarak bilinen Mettıus Modestus Takı, Hurmalık Hamamı,
Liman Hamamı, Antik Liman, Antik Tiyatro, Kurşunlu Tepe, Patara Granerium,
Hububat Deposu, Bizans Kilisesi, Tapınak Mezarları, Antik Mezarlar, Antik Su
Yolu, Büyük Hamam, Yol Kılavuz Anıtı, Kaya Mezarları ve Tepecik Nekropolü
hakkında bilgi vermektedir.
2. Bölüm- Bölgede kazı çalışmaları yapan ekibin kayıp şehrin bulunması için
yaptıkları ölçüm çalışmaları görüntülenmektedir. Xsantos (Ksantos) Vadisi
kentleri, Trios, Akrepol Tepesi Dinas yerleşimi, Kaya Mezarları, mezar içindeki
freskler ve mitolojik hikayeleri, Pınara Antik Kenti, lahitler ve lahitler
üzerinde bulunan kabartmalar, kaya mimarisi, Letoon Tiyatrosu, Likya Başkenti
Ksantos kenti ve bu antik kentteki yapılar ile bölgedeki ağaçlandırma
çalışmaları hakkında bilgilere ve M. Erdem KAYA ile yapılan röportaja yer
verilmektedir.
3. Bölüm- Patara’nın toprak yapısı, bölgede özellikle plajda yaşanan kumul
hareketleri, doğal çevrenin değişiminin tespiti çalışmaları, kum erozyonu ve
kıyı çizgisinin farklılaşması ve bu duruma müdahale çalışmaları, yarım kalmış
inşaatlardan yola çıkılarak Özel Çevre Koruma Müdürlüğü’nün bölgedeki yapıları
planlama çalışmaları, Caretta Caretta’lar, üremeleri ve koruma altına alınması
çalışmaları hakkında bilgi verilmektedir. Programda; Doç. Dr. Ertuğ ÖNER, Ayşe
KALAYCIOĞLU, Bülent BAYKAL, Halil ERDEM, Prof. Max KUNÇE ve Prof. Dr. Fahri IŞIK
ile konular çerçevesinde yapılan söyleşilere de yer verilmektedir.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ
BELGESELE İLİŞKİN BAZI NOTLAR
- Arkeologlar arasında “uyuyan güzel” olarak bilinen Patara’nın ilk belgeseli.
- Arkeologlar, TRT kamerası karşısında mezar açtılar.
- TRT’ de ilk kez bu belgeselde bilgisayar animasyonu kullanıldı ve Arkeologların anlatımı sırasında binalar, Kaya mezarları ve diğer anıtlar ilk haline dönüştürüldü.
- 33 kişinin rol aldığı dramatik belgeselde, roller, gerçek ,meslek sahiplerince sergiledi.
"Seyirci, bu belgeselin yapımında bir çok farklı yaklaşımı hemen hissediyor ve klasik belgesel anlatımının dışında bir belgeselle karşılaşıyor."
Belgesel dramatik yapıya sahip. Bir nevi üç bölümlük konulu film. Tüm anlatımlar ve diyaloglar canlı çekildi.
Belgeselin her saniyesi efektlerle dolu. Ayrıca, TRT’ de ilk kez bu belgeselde bilgisayar
animasyonu ile video görüntü aynı kare içinde kullanıldı. Bilgisayarla yapılan bu çalışma ile örneğin anlatıcının ve oyuncuların hemen yanındaki yıkık bir antik bina, bir Kaya mezarı, bir
lahit mezar anıtı, bir tiyatro binası veya bir antik su kemeri yapıldığı ilk güne dönüştürüldü.
YÖNETMENİN NOTU
Patara’yı 1977 yılında tanıdım. Bu tanışıklık o zaman çok kısa sürmüştü. Bir Arkeolog olarak, Antik Patara’ya ve
yanı başındaki Gelemiş Köyü’ne farklı bir gözle bakma fırsatını bulmuştum. Patara, kumların, sazların ve ağaçların altında
iki bin yıllık uykusunu hala sürdürüyordu. O’nun bu hali, arkeologlar arasında “Uyuyan Güzel” olarak adlandırılmasına neden olmuştur.
1985’de Patara’ya onuncu kez gelişimde bile henüz sigara izmariti, pet şişeler, poşetler ve ezik kola kutuları ile tanışmamış 18 km.lik kumsalı, insanların ayak izlerine hasret, güneşin altında kavruluyordu. Patara’nın ılık geceleri ağustos böceklerin çığlıkları, sabahları ise, Bülbül cıvıltıları ile
doluydu. Patara sanki bu dünyanın değil, rüya ülkesinin bir kentiydi.
Aradan beş yıl geçti. Tatil düşüncesi bizleri yine Patara’ya getirdi. Yer yer diş gibi sırıtan binaların ağaçların arasında boy göstermesi beni rahatsız etmişti. Yoksa, burası da mı elden gidiyordu? 1975 -1985 yılları arasında hiç değişmeyen
Patara’daki 1985 -1990 yılları arasındaki bu değişiklik, burada bir belgesel yapma kararı almama neden oldu. Bu işe Patara bozulmadan biran önce başlamalıydım. 1995 yılına kadar her yıl buraya geldim ve araştırmalarımı yürüttüm.
Bu belgeselde, Lykia Krallığının beş büyük antik kenti ve Patara yani bugünkü Gelemiş Köyü her yönü ile anlatmaktadır.
Belgeselde, Akdeniz Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nce sürdürülen Patara Kazılarına başkanlık yapan Prof. Dr. Fahri Işık, Anadolu ile Hellenistan arasındaki ilişkilere değinerek bu güne kadar doğru bilinen bazı bilgilerin yanlış olduğunu ispatlayıp doğrularını anlattı.
Doç. Dr. Havva Yılmaz (Işık) Patara Antik Kentini, Doç. Dr. Nevzat Çevik diğer önemli Lykia kentlerini tanıttı. Arkeolog Prof. Dr Max Kunze ise, belgeselimiz için
Bizans İmparatorluk dönemine ait beş adet mezarı açtı ve Patara’ da yaptığı kazılar hakkında bilgi verdi. Belgeselde ayrıca,
Patara’nın yıllar boyu korunmasını sağlayan, ancak bugün başabelası olan kum erozyonunun oluşumu konusunda Ege Üniversitesi Coğrafya Bölümü’ nün çalışmalarını Doç. Dr. Ertuğ Öner dile getirdi.
Orman Bakanlığı, Ağaçlandırma Erozyon Önleme Genel Müdürlüğü’ nün yetkilileri Patara’ da yıllar boyu yaptıkları ağaçlandırma çalışmalarını anlattı. Kültür Bakanlığı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü’ nün yörede yürüttüğü koruma çalışmaları ve “Doğal
Sit” konuları işlendi.
Ayrıca, Çevre Bakanlığı Özel Çevre Koruma Kurumu’nun Patara’ da aldığı çevre koruma önlemleri ve yürüttüğü çalışmalar dile getirildi 18 Km. uzunluğundaki Patara Sahili boyunca yumurtlamaya gelen Caretta - Carettalar ve onları koruma çalışmaları anlatıldı.
Gelemiş Köyü’ nün sosyo - ekonomik durumu ile, turizm yaşantısı incelendi, köyün yasaklanmış inşaatlarından dolayı yarım kalmış imar konuları işlendi, temizliği ve doğallığı açısından
Türkiye'mizde ikinci sırayı alan ve Avrupa Çevre Koruma Birliği’nce “Mavi Bayrak’ la” ödüllendirilen plajındaki yaşam görüntülendi.
Kaynak
Korkmaz Göçmen
TRT Radyo Televizyon Dergisi Sayı 93
TRT Yurtdışı Program Katalogu 1998
The Sun and The Sleeping Beauty
(1 x 52') English
Main thema of the film is about Patara, also
known as “ Sleeping Baeuty “ the capital city of Lycian Confederation, one of major civilisation of Mediterranea.
Film also challanges the classıcal belief of Hellenistic Goddess Leto and her twin children Artemis and
Apollo and puts forward a claim that these Gods are of Anatolian Origine.
Film while dealing with the history of the region offers at the same time a lively peek into this hidden paradise.
Kaynak
Korkmaz Göçmen
TRT Yurtdışı Program Katalogu 1998
