|
Birsen KAYA
Doğum Tarihi - 1943
Artist dergisinde muhabirdi ve röportaj için gittiği Halit Refiğ’den asistanlık
teklifi almıştı. Asistanlık yaptığı ilk film Halit Refiğ’in 1964 yılında çektiği
Gurbet Kuşları. Asistanlık yaparak ve senaryolar yazarak sinemaya geçti. 1970
yılında da yönetmenliğe başladı. Kendi adına 1970 yılında Ufuk Film'i kurdu ve
yapımcılıklarını da üstlendi...
Kısa sürede çok film çeken kadın yönetmenlerden biri oldu. Kadın bakış açısı
içinde kırdılı-vurdulu maço erkek filmleri çekti. Killing gibi çizgi roman
kahramanlarını sinemaya uyarladı. Çoğu avantür 200’e yakın filmde asistanlık
yaptı. Kaynaklara göre, 1970-1975 yılları arasında toplam 15 film yönetti (diğer
ikisiyle ilgili kayıtlarda net bilgi yok), birçok filmin ise senaryosunu yazdı.
Yönettiği filmlerden bazıları: İntikam Derler Adıma, Kanlı Kader, Sana Allah
Acısın, Bitirim Kemal, İntikam Yumruğu ve Dadaş Rıfat.
YÖNETMEN FİLMOGRAFİSİ
İntikam Derler Adıma - 1970
Kanlı Kader - 1970
Sevimli Serseri - 1970
Sana Allah Acısın - 1970
Aşkolsun - 1971
Kanunsuz Yaşayanlar - 1971
Killing Ölüm Saçıyor - 1971
Kirli Eller - 1971
Bitirim Kemal - 1972
Hedefte Beş Adam - 1972
Vur Kır Geç - 1972
Dadaş Rıfat - 1974
Dadaş Rıfat Geliyor - 1975
Şeftalisi Ala Benziyor / 24 Ayardayım - 1975
YAPIMCI FİLMOGRAFİSİ
Kanlı Kader - 1970
Kanunsuz Yaşayanlar - 1971
Kirli Eller - 1971
Vur Kır Geç - 1972
SENARİST FİLMOGRAFİSİ
İntikam Derler Adıma - 1970
Kanlı Kader - 1970
Killing Ölüm Saçıyor - 1971
Aşkolsun - 1971
Kanunsuz Yaşayanlar - 1971
Kirli Eller - 1971
Bitirim Kemal - 1972
Hedefte Beş Adam - 1972
Vur Kır Geç - 1972
Dadaş Rıfat - 1974
Şeftalisi Ala Benziyor / 24 Ayardayım - 1975
Türkiye'nin ilk kadın yönetmenlerinden Birsen Kaya yakalandığı göğüs kanseri
hastalığını yendi ancak şimdi beyin tümörü, kansızlık ve guatr hastalığıyla
mücadele ediyor. Kaya, sağlığına kavuşup yeniden avantür filmler çekmek
istediğini söyledi.
Türkiye'nin ilk kadın yönetmenlerinden Birsen Kaya yakalandığı göğüs kanseri
hastalığını yendi ancak şimdi beyin tümörü, kansızlık ve guatr hastalığıyla
mücadele ediyor. Kaya, sağlığına kavuşup yeniden avantür filmler çekmek
istediğini söyledi.
Bilge Olgaç ve Cahide Sonku ile Türkiye'nin ilk kadın yönetmenleri arasında
bulunan Birsen Kaya (64) eşi İsmail Zarel (57) ile birlikte Adana'da müstakil
bir evde yaşıyor. Yönettiği avantür filmlerle tanınan Kaya, evlendikten sonra
yakalandığı hastalıklar yüzünden Yeşilçam'dan kopmak zorunda kaldı.
1963 yılında "Artist" dergisinde muhabirlik yaparken çok ünlü artistlerle
röportaj yaptığını ve Türk sinemasıyla burada çalışırken tanıştığını anlatan
Kaya, "Dergi, bir film şirketi kurarak film çekmeye başladı. Ben de, sık sık
sete gidip artistlerle röportaj yapıp film setinden haberler yapıyordum. Bu
arada, sinemaya ilgim başladı. Bu sıralarda film şirketi Halit Refiğ'in
yönettiği "Gurbet Kuşları" adlı filmi çekiyordu. Ben de filmin setine sık sık
giriyordum. Sinema çok ilgimi çekmişti. Bu ilgi Halit Refiğ'in gözünden
kaçmamış. Bana "Gurbet Kuşları" filminde asistanlık teklif etti. Türk Sineması
serüvenim böylece başlamış oldu" dedi.
Kaya, daha sonra çoğu avantür, 200'e yakın filmde asistanlık yaptığını
belirterek şöyle devam etti:
"Nazmi Özer'e 'Kanlı Kader' filminde yine asistanlık yapıyordum. Film
tamamlanmadan Nazmi Özer rahatsızlandı ve filmi ben tamamladım. Bu film ilk
yönetmenlik yaptığım film oldu. Daha sonra aralarında Yılmaz Köksal'ın, Engin
Çağlar'ın, Hülya Dorcan, Mine Soley, Nazan Şoray, Ali Şen gibi ünlü isimlerle
çok sayıda film çektim. Hatta ben Yılmaz Köksal'a ilk başrol veren yönetmenim.
Köksal'a 'Çeko' filmiyle ilk başrolü ben verdim. Yönetmenlik dönemde çektiğim 35
film arasında "Şeftalisi Ala Benziyor", "24 Ayardayım", "Dadaş Rıfat Geliyor",
"Dadaş Rıfat", "Vur Kır Geç", "Bitirim Kemal", "Hedefte Beş Adam", "Kanunsuz
Yaşayanlar", "Killing Ölüm Saçıyor", "Kirli Eller", "Aşk Olsun", "Kahreden
Arzular", "Kanlı Kader" ve "Çeko" da bulunuyor."
Çektiği bütün filmlerin senaryosunu kendisinin yazdığını vurgulayan Kaya,
1970'li yıllarda film çekmenin çok zor olduğunu, o dönemde bütün senaryoların
sansürden geçtiğini bu nedenle genelevde "Kirli Eller" filmini çektikleri için
mahkemelik olduklarını anlattı.
Yönetmenlik yaptığı dönemlerde genelde avantür filmler çektiğini söyleyen Kaya,
"Kavgalı filmler çekmek çok zordur. Ya dayak yiyen ya dayak atan tutuk kalır.
Bir filmde yine oyuncu dayak atamıyor. Figüran ise dayak yiyemiyor. Ben
oyuncunun yerine geçtim figürana bir vurdum bir saat kendine gelemedi. Şimdi
film çekmek çok kolay o zaman çok zordu. Teknik imkan şimdi çok ilerledi bir
filmi çeker ondan sonra dublajını, senkronunu ayarlamak için aylarca uğraşırdık
ama şimdi teknik çok ilerledi. Ancak buna rağmen sanatçılarda iş yok. Ben o
dönemde 8 günde film çektim. Yılmaz Köksal'a ilk başrol verdiğim filmi 8 günde
çektim. Çünkü filmi bu kadar kısa sürede çekmesem firma batacaktı" diye konuştu.
Türk Sineması'nda hep ilklere imza attığını kaydeden Kaya, "Genelevde film
çektim. Kadın yönetmen olarak ilk erotik filmi ben çektim. Ancak Türk sineması,
televizyonun çıkmasıyla birlikte sıkıntıya girdi. Yapılan filmler televizyon
nedeniyle para etmez duruma geldi. Bu nedenle 1979 yılında yönetmenliği
bırakarak ev hanımı oldum. Adanalı İsmail Zorel ile evlenerek Adana'ya
yerleştim" dedi.
Sinemayı bırakıp evlendikten sonra Adana'da 19 yıl önce göğüs kanserine
yakalandığını, sağ göğsünü kaybettiğini anlatan Birsen Kaya kanseri yendiğini
ancak şimdi 3 hastalıkla mücadele ettiğini vurguladı. 2 yıldan bu yana beyin
tümörü ile mücadele ettiğini İstanbul'da tedavi gördüğünü belirten Kaya, "2 yıl
önce İstanbul Marmara Hastanesi'nde beynimde bulunan tümörü yaktırdım. 6 aydan 6
aya İstanbul'a giderek tedavi görüyorum. Aynı zamanda guatr ve kansızlık
rahatsızlığım var. Bun nedenle de Adana'da Başkent Hastanesi'nde tedavi
görüyorum. Kontrole gideceğim, eğer kan oranı düşük çıkarsa dalağımı alacaklar.
Artık hastalıklardan kurtulmak istiyorum. Türk sinemasına çok sayıda hizmet
etmeme rağmen beni emekli etmediler. Bu nedenle sosyal garantim bile yok. Kocam
olmasa tedavi olamayacağım" şeklinde konuştu.
Birsen Kaya, sağlığına kavuşup yeniden film çekmek istediğini de sözlerine
ekledi.
urlax.net
Kaynak
Türk Sineması Veri Tabanı
Internet Movie Database
|