Ahmet SONER



Doğum Tarihi - 1945, İstanbul, Üsküdar

Liseden sonra girdiği sinemaya Atıf Yılmaz'ın asistanı olarak başladı. Yılmaz GÜNEY, Vedat TÜRKALİ, Şerif GÖREN, Lütfi AKAD, Yavuz ÖZKAN gibi yönetmenlerle çalıştı. Genç Sinema Topluluğu üyesi olarak çeşitli kısa film ve belgeseller çekti. 1971'de Yılmaz Güney ile çalıştı. Hayatım Roman adlı senaryosu dizi film olarak TRT'de yayınlandı. İş İştir adlı güldürü dizisi 12 Eylül'de yasaklandı. Herhangi Bir Kadın, Tomruk ve Derman adlı senaryoları Şerif Gören tarafından filme çekildi. Yirmiyi aşkın filmin senaryosunu yazdı. Çeşitli dergi ve gazetelerde sinema ve edebiyat üzerine yazıları yayınlandı. 1967 yılında ilk kısa filmini çekti. Türkiye Yazarlar Sendikası, Sine-Sen (Disk), Belgesel Sinemacılar Birliği üyesidir. Evli ve bir çocuğu var.

YÖNETMENLİĞİNİ YAPTIĞI BELGESEL FİLMLER
Sabancı Belgeseli - 1975

Adana-Paris - 1996
7. Ankara Uluslararası Film Festivali. 1995
İstanbul Uluslararası Film Festivali. 1996
1. Londra Kürt Filmleri Festivali. 2001

İsmail Beşikçi : 36 Kitap = 13 Cezaevi - 1997

Köy Enstitüleri - 2000/2004

Çek Çek - 2003 / Ahmet SONER, Zeynel DOĞAN

60 Yıl Sonra Geriye Kalanlar - 2004

Pervane - 2004
11. Nürnberg, Türkiye/Almanya Film Festivali, Belgesel Bölümü, Gösterim. 2006
Savaşa Karşı Küresel Film Festivali. 2006

Simit Ustası - 2005
3. Akbank Kısa Film Festivali, Ulusal Bölüm. 2006
1001 Belgesel Film Festivali. 2006

Çifteler - 2005

KISA FİLMLERİ
Asayiş Berkemal - 1997

Lastik - 2004
2. Tohum Kısa Film Festivali, Yılmaz Güney Özel Ödülü. 2006

SENARİST FİLMOGRAFİSİ
Derman - 1983

DİĞER FİLMOGRAFİSİ
Yol - 1982 .... Yardımcı Yönetmen

Altıncı Filo ve Kanlı Pazar - 1968
Gerze Tütün Mitingi - 1969
Suyun Getirdikleri - 1970
Disk Grevleri - 1971
İskandinavya Gezisi - 1974
Çingeneler - 1975
Ekmek Masalı - 1975
İstanbul-Diyarbakır Yürüyüşü – 1990
Kurşun-Kalem – 1997
36 Kitap = 13 Cezaevi – 1997

YAYINLANMIŞ KİTAPLARI
Akıntıya Karşı - 1995
Adana-Paris - 1995
Herkes O’ndan Söz Ediyor - 1996

Yazılarının yer aldığı ortak kitaplar ;
Atıf Yılmaz, Sansür, Kısa Film, Nazım Hikmet


Kaynak - IMDbPro Professional Details




İlk Ustam...

Birlikte çalıştığım ilk yönetmendir Atıf Yılmaz Batıbeki, yani ilk ustamdır. 1966 yıllarının sonlarında 1968 ortasına kadar yaklaşık iki yıl asistanı oldum Atıf Abi'nin. Bu süre içinde beş tane film çektik: Ah Güzel İstanbul, Kozanoğlu, Harun Reşid'in Gözdesi, Baladlı Arif ve Köroğlu... İlk dört filmde Zeki Ökten yönetmen yardımcısıydı, son filme başlayacağımız zaman askere gitti.

Niye Atıf Yılmaz'ı seçtim?

O yıllarda İstanbul'da bir sinema kulübü vardı. Fındıklı'daki Güzel Sanatlar Akademisi'nde kurulmuştu. Fransız "Yeni Dalga" akımının ürettiği filmleri bu kulüpte izlerdik. Zaman zaman klasik Yeşilçam filmleri gösterildi. Lütfü Akad'ın, Metin Erksan'ın, Halit Refiğ'in filmlerini izleme şansım olmuştu bu kulüpte. Daha sonra Sinematik Derneği kuruldu. Hem Akademi'ye hem de Sinematik'e giderek sinemamızın bütün kalburüstü yönetmenlerini tanıdım. Açık oturumlarda onları yakından görmek ve dinlemek mümkündü. İnsani açıdan bana en yakın olanları Atıf Yılmaz ile Lütfü Akad'dı. Bunlardan biri ile çalışmaya karar vermiştim. Pek yakında yeni bir filme başlayacağını duyduğum Atıf Yılmaz'a gittim, derdimi anlattım, para pul istemediğimi söyledim. Zaten ekip kurulmuştu. Reji asistanı olarak Tolga Ziyal ön çalışmalara başlamıştı.

Aralık ayında çekimler başladı. Teşvikiye'de bir iç mekanda film setinin ne olduğunu gözledim. Daha ikinci gün Tolga senaryoyu bana teslim etti. Oyunculara diyalog vermeye başladım.

Ah Güzel İstanbul ekibi piyasasının en seçkin elemanlarından oluşturulmuştu: Gani Turanlı, Sefa Önal, Ayşe Şasa, Nusret İlbal, Doğan Aksen, Erol Batıbekir, Zeki Ökten, Sadri Alışık, Ayıra Algan, İhsan Yüce, Feridun Çölgeçen, Danyal Topatan, Bilge Zabu, Uğur Say, Saadet Eliaçık, Diclehan Baban, Lütfü Engin, Erdal Özyağcılar, Hakkı Haktan, Handan Adalı, Asım Nipton, Melih Altınışık, Yusuf Çağatay, Veday Yedibenli, Necdet Kökeş, Selattin Geçyel...

Son üçü set teknisyenleriydi, ateş parçası gibi çalışırlardı. Tatar Vedat, Sivori, Godzilla idi takma adları.

O günlerden kalma rapor defterimi bir anı olarak saklıyorum. Film yirmi iş gününde çekilmiş, 27 Aralık 1966 Salı günü işe başlanmış, 25 Ocak 1967 Çarşamba günü iş bitirilmiş.

Toplam 7185 metre negatif film harcanmış, yani 60 kutu... Defterde hangi gün, nerede çalışıldığı, saat kaçta paydos edildiği, hangi sahnelerin çekildiği, kaç figüranla çekildiği bütün ayrıntılarıyla yazılı.

Sabahları yönetmen gelince, Zeki hemen ondan senaryoyu alıp bakıyor, o gün çekilecek sahneler planlanmamışsa hemen kulağıma eğilip "Akşam ders çalışmamış" diyordu. Atıf Abi senaryonun boş sayfalarına mekanın kuşbakışı bir planını çizer kamera açılarını yerleştirir, kaydırmaları çevirmeleri belirlerdi. Bu işi büyük bir titizlikle yaparken cetvel ve renkli kalemler kullanırdı. Çekim bittikten iki hafta sonra iş kopyasını izlemiştik Lale Film Stüdyosu'nda. Yaklaşık bir buçuk saat sürmüştü. Kurgu aşamasına katılmak istediğimi söyledim Atıf Abi'ye, olumlu karşıladı. 13 Şubat 1967 Pazartesi günü kurgu odası ve kurgu masasını ilk kez gördüm. Masayı İshak Dilman kullanıyor. Zeki ile birlikte kesilen parçaları raflara yerleştiriyoruz. Atıf gibi stüdyoya gelmiyor o gün. Ertesi gün erkenden stüdyoya gidiyorum. Zeki telefon ediyor, "Atıf Abi'yi idare et, benim işim çıktı" diyor. Mösyö İshak sabırsızlanıyor, "Biz başlayalım" diyor. "Yönetmen gelmeden olmaz" diyorum. Mösyö İshak'ı telefona çağırıyorlar. Az sonra dönüp geliyor. Atıf Abi'nin de bir işi çıkmış, "Asistan gelmişse başlayın" demiş. Biliyorum ki Atıf Abi'nin asistan dediği ben değilim, Zeki Ökten... Bu yüzden tedirgin oluyorum, ama kurguya başlıyoruz sonunda. Senaryoya göre olanları sırayla raftan alıp Mösyö İshak'a veriyorum, asetonla parçaları birbirine yapıştırıyor o. Akşama doğru filmin üçte birini bitiriyoruz. Bu arada telefona çağrılıyorum. Arayan Atıf Abi, "Zeki yok mu?" diyor. Durumu anlatıyorum. "Hiçbir şeye elini sürme hemen geliyorum" diyor telaşla. Az sonra apar topar gelip yaptıklarımızı izliyor, sonra gülerek "Devam edin" diyor. Derin bir nefes alıyorum. On günde kurgu ve revizyon, altı günde müzik ve seslendirme, iki günde eşleme işlemleri yapılıp film bitiyor.

Yeni filme ne zaman başlanacağı belli değil. Bu boşlukta senaryo çalışması yapmaya karar verip Kemal Tahir'in "Rahmet Yolları Kesti" romanını sinemaya uygulamaya girişiyorum. Yaklaşık iki ayda senaryoyu bitirip okuması için Atıf Abi'ye veriyorum.

Ancak Temmuz sonunda yeni filmin ön çalışmalarına başlıyoruz. Yılmaz Güney'in başrolü oynayacağı "Kozanoğlu"nun özelliği tarihi bir film olması. Dekor, kostüm, aksesuar üzerine titiz çalışmalar yapılıyor. Ayşe Şasa senaryoyu yazıp bitiriyor. Senaryo çoğaltılıp tüm ekibe dağıtılıyor. Bununla da yetinilmiyor, Sıraselviler'deki Gen-Ar tiyatrosunda herkesin katıldığı okuma provası yapılıyor. Oyuncular kostüm provası yapıyorlar bu arada. Yeşilçam'da olağan işlerden değildir bunlar. "Eski köye yeni adet" diyor yıllanmış oyuncular, dudak bükerler ön çalışmalara. Filme Topkapı Sarayı'nda başlanır. Ağustos sıcağında buz gibidir sarayın içi. On beş gün sürer bu çalışma, sonra Eskişehir'e gidilip köy sahneleri, atlı sahneler ve İnönü'deki büyük mağara çekilir. Film dört haftada tamamlanır. Ekip Planör kampında konaklar. Atıf Abi küçük bir rol verir bana: Kafası kesilen adam.

İstanbul'a dönülür ama bir türlü kurguya başlanmaz. Film şirketi Atıf Abi'ye son ödemeyi yapmaz nedense. Atıf Abi bana görev verir: Kesip raflara dizdiğim parçaları birbirine karıştırmak. Stüdyoya gidip beşinci sahneyi, otuzbeşinci sahneye, doksanaltıncı sahneyi yirmiyedinci sahneye koyarak allak-bullak ederim, etiketleri değiştiririm. Film şirketi Yılmaz Duru'yu görevlendirir kurgu için. Yılmaz Duru işin içinden çıkamaz, elinde çekim senaryosu da yoktur. Sonunda Atıf Abi'ye alacağı verilir. Birlikte stüdyoya gideriz, "Fazla karıştırmasaydın, sonra biz de bağlayamayız" der Atıf Abi. Rafları kısa sürede düzenleyip kurguya başlarız.

22 Kasım 2003 Cumartesi, AHMET SONER