Yalnızlık Sineması



Penn, Kubrick, Coppola, Scorsese, Spielberg, Altman
Robert Phillip Kolker
Çeviren: Ertan Yılmaz, Ertan Yılmaz.
Ciltli, 1999, Öteki Yayınları, 544 sayfa

'Yalnızlık Sinemasının üç amacı vardır: ticari Amerikan sinemasındaki kısa modernist hareketi incelemek ve bu süreç içinde anlam olarak biçim ile biçimin anlamını araştırmak; sinemasal imgelerin kültür ile kesişme ve kültürü sunma yollarını gözden geçirmek; ve aynı zamanda auteur olan bu yöntemlerin sinemalarına bakmak...'

'Aynı zamanda buradaki ideolojik çözümleme tasarımdaki anahtar öğe, bir filmin izleyicisine, izleyicisinin de filme nasıl hitap ettiğini izleyicinin izlenen filmin nasıl öznesi yapıldığını anlama girişimidir. Böyle yapmaktaki amacım, genel bir 'biz', 'bizim' yada 'bize'ye göndermede bulunmaktı; 'izliyoruz' işte böyle birşey...' Robert Phillip Kolker (Arka Kapak)

Yalnızlık Sineması Amerikan sinemasında 1960'lar ve 70lerde alev alıp 80'lerde sönmeye yüz tutan ama bugünün 'Amerikan Bağımsızları'na yön veren modernist hareket üzerine uzun bir inceleme. Yazar Robert Phillip Kolker, sözünü ettiğimiz hareketi yönetmenler bazında ele alıyor. Sırasıyla Arthur Penn, Stanley Kubrick, Francis Ford Coppola, Martin Scorsese, Steven Spielberg ve Robert Altman mercek altına alınıyor. Bu yönetmenler, kitabın üzerinde durduğu dönemin Hollywood sinemasında bağımsız duruşlarıyla, Hollywood'un sürekli kendini doğrulayan çemberi kırışlarıyla kendi imzalarını yaratmışlar; ancak, sonrasında kendini doğrulayan bu sistemle birtakım uzlaşmalar yaşamışlardır.

Kolker çizdiği çerçeveyle sözünü ettiğimiz yönetmenlerin içinde bulundukları kültür sistemine etkilerini de araştırmış. Yalnız bu çarpıcı kitap oldukça geç ulaşmış Türkçe'ye. Çeviri 1999'da kitabın 1988 tarihli ikinci baskısından yapılmış, hatta bu baskısında Kolker yeni bir anlatım yakalayamadığı için Coppola'yı çıkarıp, yerine Spielberg'ü koymuş; ama Yalnızlık Sineması'nın çevirisini yapan Ertan Yılmaz yerinde bir kararla Coppola'yı bu yönetmenler listesine eklemeyi ihmal etmemiş.

Amerikan Sineması'nın ayrıksı yönetmenleri üzerine oldukça kapsamlı bir inceleme olan Yalnızlık Sineması, sinema kitapları yayımlamayı ihmal etmeyen Öteki Yayınları'ndan çıkmış. Sinemayı mercek altına yatırmayı seven sinemaseverler için...