Türkiye'de Belgesel Sinemacılar



A. Filiz SUSAR
Es Yayınları
Türkçe, 145 Sayfa, 2. Hamur, Ciltsiz, 19 x 26 cm
İstanbul, Haziran 2004
ISBN: 9758716174

"Belgesel Film Türü" sinema tarihi süresince hiç önemini yitirmemiş, gelişen koşulların tanıklığını kendisini de geliştirerek yerine getirmiştir. Filiz Susar toplumsal bilinç ve kültürel bellek oluşturmada Belgesel Sinema'nın öneminden hareketle ülkemizde belgesel sinema yapan, bu türün zor koşullarında, çetrefilli yollarında emek veren belgesel sinemacıların profillerini çıkartmıştır. Belgesel film yapımı kadar önemli bu çalışma tarihe tanıklık eden, biriktiren, onları gelecek kuşaklara aktarmak için çabalayan belgesel filmcilerle ilgili önemli bir araştırmadır. Türk sinemasının bu tür araştırmalara ve belgelere gereksinimi vardır. (Tanıtım Yazısı'ndan)



Belgesel Film Türü sinema tarihi süresince hiç önemini yitirmemiş, gelişen koşulların tanıklığını kendisini de geliştirerek yerine getirmiştir.

Filiz Susar toplumsal bilinç ve kültürel bellek oluşturmada Belgesel Sinema'nın öneminden hareketle ülkemizde belgesel sinema yapan, bu türün zor koşullarında, çetrefilli yollarında emek veren belgesel sinemacıların profillerini çıkartmıştır.

Belgesel film yapımı kadar önemli bu çalışma tarihe tanıklık eden, biriktiren, onları gelecek kuşaklara aktarmak için çabalayan belgesel filmcilerle ilgili önemli bir araştırmadır. Türk sinemasının bu tür araştırmalara ve belgelere gereksinimi vardır.

Bu kitap, yalnızca sinema üreticilerine ya da sinemayı bir sanat olarak görenlere yönelik değildir. Kitabın amacı, bizim "belgesel" olarak adlandırdığımız filmlerin yapımının belli bir yöntemine ilişkin toplumsal ve ekonomik temeller oluşturabilmektir.

Böylece politik uyuşmazlık ve sosyal çözülmenin önüne geçilebilir. Gündelik çevremizle olan yakınlığımız bizi geçmişin tam bir değerlendirmesini yapmaktan alıkoyar. Bu nedenle belgesel filmlerin, bize tanıdık olguları ve insanların yaşantısını sergilemek gibi bir işlevi vardır. Belgesel dünyası, ticaret, endüstri, tarım, halk hizmetleri, iletişim, sağlık ve barınma dünyasının ta kendisidir. Bu, erkeklerin ve kadınların çalışma yaşamlarının ve sosyal etkinliklerinin dünyasıdır; topluma karşı olan sorumlulukların ve vaatlerin dünyasıdır; toplumu denetim altında tutan ekonomik, siyasal ve toplumsal sistemlerin dünyasıdır.



“Belgesel Film Türü” sinema tarihi süresince hiç önemini yitirmemiş, gelişen koşulların tanıklığını kendisini de geliştirerek yerine getirmiştir.

Filiz Susar toplumsal bilinç ve kültürel bellek oluşturmada Belgesel Sinema’nın öneminden hareketle ülkemizde belgesel sinema yapan, bu türün zor koşullarında, çetrefilli yollarında emek veren belgesel sinemacıların profillerini çıkartmıştır.

Belgesel film yapımı kadar önemli olan bu çalışma tarihe tanıklık eden, biriktiren, onları gelecek kuşaklara aktarmak için çabalayan belgesel filmcilerle ilgili önemli bir araştırmadır. Türk sinemasının bu tür araştırmalara ve belgelere gereksinimi vardır.

Susar; çalışmasında 102 belgesel yönetmenine mülakat formu uygulamış ancak 91 yönetmenin verilerini değerlendirebilmiştir. Belgesel sinema yönetmeni kimdir? Belgesel sinemayı nasıl tanımlamaktadır? Üretirken nasıl sorunlarla karşılaşmaktadır? Üretimlerini nasıl, nerede paylaşma olanağı bulmaktadır? Tutum ve alışkanlıkları nelerdir? sorularına 91 belgeselciden aldığı bilgilerle yanıt aramıştır.

Çalışmanın son bölümünde belgeselcilerin biyografileri bulunmaktadır.

Filiz Susar’ın bu çalışması, hem Türk Sineması’nda Belgesel Film Yönetmenleri’nin profilinin ortaya koyulması hem de belgesele değer veren bir araştırmanın bir belge olarak gelecek kuşaklara aktarılması açısından oldukça önemlidir.

Prof. Dr. Esra Biryıldız
Arka Kapak




İÇİNDEKİLER
Önsöz .... 7
Giriş .... 9

BİRİNCİ BÖLÜM
Belgesel Kavramı .... 11
Dünyada Belgesel Sinemanın Ortaya Çıkışı .... 12
Türkiye’de Belgesel Sinemanın Ortaya Çıkışı .... 14
Türk Belgesel Sinema Tarihine Kısa Bir Bakış .... 16

İKİNCİ BÖLÜM
Belgesel Sinema Yönetmeni Kimdir?
Belgesel Sinemayı Nasıl Tanımlamaktadır? .... 21
Yönetmenlerin Demografik Özellikleri .... 24
Yönetmenlerin Mesleki Deneyimleri .... 29
Belgeselde Tanımlar .... 32
Belgeselde Yapım Sorunları .... 40
Belgeselde Yayın Sorunları .... 45
Yönetmenlerin Alışkanlıkları .... 49

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgesel Sinema Yönetmenleri;
Biyografileri, Filmografileri ve Aldıkları Ödüller .... 53
Dipnotlar .... 143
Kaynakça .... 145