1999



Sinemayı Sanat Yapanlar
Kerime ŞENYÜCEL
TRT Matbaası, Ankara

Yaklaşık 100 yıldır kendi dilini oluşturma çabası içinde sinemamız... Güçlü etkisi altında kaldığı tiyatrodan ancak 1950'li yıllarda sıyrılmaya başlamış. Sinemamızın kendine özgü bir dil kurması için birçok yönetmenimiz konu üzerinde düşünmüş, tartışmış, çalışmış, çabalamış... Altı yönetmen bugünkü sinemamızın gramerini oluşturan altı isim... Belgeselimiz çekildiğinde "halen hayatta olan en eski sinemacılar" diyorduk. Ama 1998 yılında Osman F. SEDEN'i kaybettik. 1999 yılında da Metin ERKSAN bölümü dışında belgeselin metin yazarı Mahmut Tali Öngören aramızdan ayrıldı. Metin ERKSAN bölümünün metni Doç.Dr. Kurtuluş KAYALI'ya ait.

TRT Kurumu 1999 yılında bu çalışmayı kitaba çevirme kararı aldı.

Kitapta altı yönetmenin - Metin ERKSAN, Lütfi Ömer AKAD, Atıf YILMAZ, Osman F. SEDEN, Memduh ÜN, Halit REFİĞ - sinemacı kişilikleri yanında, sıcak insan yönlerini de bulacaksınız. Belgeselde ve kitapta kullanılan çok sayıda fotoğraf, TRT, Mimar Sinan Sinema ve TV Enstitüsü, sinema yazarı Agah ÖZGÜÇ, ve altı yönetmenin fotoğraf albümlerinden çekildi.

Sinemamızın giderek yükselen bir başarı çizgisiyle nice yüzyılları kutlaması dileğiyle...



Sinemanın Osmanlıca Serüveni
Ali Özuyar
Ankara, Öteki Yayınları, Sinema Dizisi
ISBN: 975-584-121-0
Baskı Tarihi: 1999, 152 sayfa

Latin harflerinin kabulüne kadar olan dönemde Osmanlı basınında çıkan sinema yazılarından önemli olanlarını içeren, bu yazıların verdiği bilgilerle de sinema tarihimizin başlangıcına dair yeni iddialarda bulunan bir çalışma.

'Sinemanın Osmanlıca Serüveni' Temmuz 1914 ile 1928'de Latin Harflerinin kabul edilmesine kadarki geçen sürede basında Osmanlıca olarak yayınlanmış tüm sinema yayınlarını kapsar. Kitapta, sinema yayınlarının künyeleri, içerikleri, özellikleri, ilk ve son çıkış tarihleri yanında, adı geçen yayınlarda yer alan makale, film eleştirisi, reklam, afiş ve gösterilen filmler hakkında ayrıntılı bilgi ve örnek verilmiştir. Kendi alanında bugüne dek yapılanların en kapsamlısı olan bu kitapta sinema tarihçilerimizin ortaya attığı birtakım 'ilk'lerin nasıl ilk olmadığı ve Türk sinema tarihinde değiştirilmez doğrular gibi görünen birtakım doğruların nasıl değiştiği belgelerle sunulmuştur. 'Sinemanın Osmanlıca Serüveni' Türk sinema tarihi üzerine araştırma yapacakları için birinci elden bir kaynak kitap niteliğindedir. (Arka Kapak)



Yalnızlık Sineması
Penn, Kubrick, Coppola, Scorsese, Spielberg, Altman
Robert Phillip Kolker
Çeviren: Ertan Yılmaz, Ertan Yılmaz.
Ciltli, 1999, Öteki Yayınları, 544 sayfa

'Yalnızlık Sinemasının üç amacı vardır: ticari Amerikan sinemasındaki kısa modernist hareketi incelemek ve bu süreç içinde anlam olarak biçim ile biçimin anlamını araştırmak; sinemasal imgelerin kültür ile kesişme ve kültürü sunma yollarını gözden geçirmek; ve aynı zamanda auteur olan bu yöntemlerin sinemalarına bakmak...' 'Aynı zamanda buradaki ideolojik çözümleme tasarımdaki anahtar öğe, bir filmin izleyicisine, izleyicisinin de filme nasıl hitap ettiğini izleyicinin izlenen filmin nasıl öznesi yapıldığını anlama girişimidir. Böyle yapmaktaki amacım, genel bir 'biz', 'bizim' yada 'bize'ye göndermede bulunmaktı; 'izliyoruz' işte böyle birşey...' Robert Phillip Kolker (Arka Kapak)
Yalnızlık Sineması Amerikan sinemasında 1960'lar ve 70lerde alev alıp 80'lerde sönmeye yüz tutan ama bugünün 'Amerikan Bağımsızları'na yön veren modernist hareket üzerine uzun bir inceleme. Yazar Robert Phillip Kolker, sözünü ettiğimiz hareketi yönetmenler bazında ele alıyor. Sırasıyla Arthur Penn, Stanley Kubrick, Francis Ford Coppola, Martin Scorsese, Steven Spielberg ve Robert Altman mercek altına alınıyor. Bu yönetmenler, kitabın üzerinde durduğu dönemin Hollywood sinemasında bağımsız duruşlarıyla, Hollywood'un sürekli kendini doğrulayan çemberi kırışlarıyla kendi imzalarını yaratmışlar; ancak, sonrasında kendini doğrulayan bu sistemle birtakım uzlaşmalar yaşamışlardır. Kolker çizdiği çerçeveyle sözünü ettiğimiz yönetmenlerin içinde bulundukları kültür sistemine etkilerini de araştırmış. Yalnız bu çarpıcı kitap oldukça geç ulaşmış Türkçe'ye. Çeviri 1999'da kitabın 1988 tarihli ikinci baskısından yapılmış, hatta bu baskısında Kolker yeni bir anlatım yakalayamadığı için Coppola'yı çıkarıp, yerine Spielberg'ü koymuş; ama Yalnızlık Sineması'nın çevirisini yapan Ertan Yılmaz yerinde bir kararla Coppola'yı bu yönetmenler listesine eklemeyi ihmal etmemiş. Amerikan Sineması'nın ayrıksı yönetmenleri üzerine oldukça kapsamlı bir inceleme olan Yalnızlık Sineması, sinema kitapları yayımlamayı ihmal etmeyen Öteki Yayınları'ndan çıkmış. Sinemayı mercek altına yatırmayı seven sinemaseverler için...



100 Yılın 100 Filmi
Atilla Dorsay
Remzi Kitabevi
ISBN : 975140553X
Basım Tarihi : Ocak 1999

Attilla Dorsay, okura verdiği sözü tutuyor ve 100 Yılın 100 Yönetmeni'nin ardından, sinemanın yüz yıllık tarihinden özenle seçtiği filmleri de sinemaseverlere armağan ediyor. Her film üzerine geniş kapsamlı bir inceleme yazısıyla ve birer deneme gibi de okunabilecek özgün metinlerle...

Dorsay'ın deyimiyle ''Bir sinema tarihçisi kitabı olmaktan çok, bir sinemasever kitabı olan'' bu yeni çalışma, yine onun deyişiyle ''her şeye karşın dünyada hala önemli ölçüde var olan sinema kültürünün ve sinema sevgisinin ülkemizde de biraz olsun yaygınlaşmasına yönelik küçük bir çaba''.

Sinemaseverlerin Hoşgörüsüzlük'ten Yıldız Savaşları'na, Kazablanka'dan Ucuz Roman'a, Hiroşima Sevgilim'den Üç Renk Üçlemesi'ne kadar uzanan bu ''küçük çaba''yı yeterince değerlendireceğine kuşku yok.



100 Yılın 150 Oyuncusu
Atilla Dorsay
Remzi Kitabevi
ISBN : 9751406900
Basım Tarihi : Ocak 1999

Atilla Dorsay'ın, sinemasının 100. yılı için hazırladığı dizinin son kitabı...
Ünleri ve efsanelerinin ötesinde, kusurları zaafları, mutlulukları ve kederleri ile bir yüzyıla damgalarını vurmuş sinema oyuncuları...



Fantastik Türk Sineması
Giovanni Scognamillo, Metin Demirhan
Kabalcı Yayınevi
Çevirmen : Metin Demirhan
ISBN : 975824020-X
Basım Tarihi : Aralık 1999
Sayfa Sayısı : 411
Boyut : 2. Hamur

Daha önce yayımlanan Türk Sinema Tarihi başlangıcından günümüze Türk sinemasını ele alan önemli bir başvuru kitabı olarak okuyucu-izleyicilerce büyük bir ilgiyle karşılanmıştı. Fantastik Türk Sineması'nın en önemli özelliği ise en kenarda köşede kalmış, fazla ilgi gösterilmemiş, hep hasıraltı edilmiş karanlık (!) bir döneme ışık tutmasıdır. İki üç günde çekilmiş, dar bütçeli, teknik olanaksızlıklar yüzünden kimi zaman "absürd" kimi zaman "trajik" sonuçları olan filmlerdir bunlar. Ama ne olursa olsun sonuç her zaman "klasik" ve "haysiyetli"dir. Çünkü çoğu "B" tipi film, istenmeden de olsa keskin bir zekanının, duygusallığın ve fedakarlığın sinemasıdır. Bu kitapta anlatılan filmlerin çoğu televizyonlarda artık yalnızca zaman doldurmak için oynatılsa da, dünyanın her yerinde meraklıların ilgisini çekmiş, antolojilere alınmış, festivallerde gösterilmiştir. Fantastik Türk Sineması henüz bu keyfin tadına varamamışlar için muhteşem bir giriş niteliğindedir: Süpermenler, Süperkızlar, Killingler, Karaoğlan Malkoçoğlu, Tarkan ve burada adını anamadığımız daha nicelerinin dünyası, masallar, yeşilçam kovboyları, bilimkurgunn ilk örnekleri sizleri bekliyor.



Sinema Yıllığı
5. Sinema Yıllığı 1997/98
332 Sayfa

Sinema tarihimizle ilgi görsel ve yazılı kaynak boşluğu çektiğimiz ve elde mevcut olan kaynakların da tutarsızlıklar içerdiği ülkemizde, küçük bir ölçüde de olsa bu boşluğu doldurabilmek amacıyla TÜRSAK, bir yılın sinema olaylarının yanı sıra, sinema ile ilgili bilgileri derleyen bir başvuru kaynağı oluşturmak amacıyla Sinema Yıllığı’nın ilkini 1993 yılında yayına hazırladı.



Türk Filmleri Katalogu
1999 yılında yayınlanan katalog, Show TV’nin elinde bulunan 1304 Türk Filminin fotoğrafları ile birlikte tüm bilgilerini ve kısa özetlerini içermektedir. Filmlerin dış pazarda da tanıtımlarının yapılmasını amaçlayan katalogun bilgileri Türkçe ve İngilizce olmak üzere iki dilde basılmıştır.



Türk Sinemasında Kısa Film - Kurmaca, Belgesel ve Canlandırma Sineması Üzerine Bir Soruşturma
Süleyma Murat Dinçer
Dünya Kitle İletişim Vakfı'nın Yayınları
320 sayfa / 1999



Dünden Bugüne Bir Sinema Güncesinden Notlar 1986-1998
Gökhan Erkılıç
Ankara, Dünya Kitle İletişim Vakfı Yayınları
8 Cilt, 328 sayfa



İmgeler
İngmar Bergman
Çeviren : Gökçin Taşkın
İstanbul, Nisan Yayınları
288 sayfa



Türk Sineması
Alim Şerif Onaran
1. cilt, 2. basım
Ankara, Kitle Yayınları
200 sayfa



Sinema Dersleri
S. Eisenstein
Çeviren : Engin Ayça
Ankara, Öteki Yayınları
230 sayfa