|
Dinamik Hoparlörler
Hoparlörün çalışma prensibi dinamik mikrofonlara çok benzer.
Bir elektromagnetik etki hareketi verir. Bu nedenle adına Dinamik hoparlör
denmiştir. Ancak, bütün hoparlörler Dinamik karaktere sahip olduğundan her
defasında "Dinamik" kelimesini kullanmaya gerek duyulmamaktadır.
Çalışma prensibi şöyledir:
Bir sabit mıknatıs üzerine, ileri-geri hareket edebilen bir bobin
yerleştirilmiştir. Bu bobin, dayanıklı özel bir kağıttan yapılmış olan, huni
şeklindeki mambrana bağlıdır.
Bobin, ses frekansı geriliminin etkisiyle ileri-geri hareket ettikçe kağıt
mambranı titreştirir. Bu titreşim sese dönüşür.
Bobin ileri-geri hareketi nasıl sağlanmaktadır?
Bobin hareketi üretim türüne göre şu iki şekilde sağlanabilir:
1. Bobin Hareketi:
Şekil 7.10 'da görüldüğü gibi bir sabit mıknatıs çubuk N ve S şeklinde
kutuplandırılmıştır.
Elektromagnetizma prensibine göre;
Bir bobinden akım geçerse, bu bobin, el parmakları akım yönünü gösterecek
şekilde sağ ele alındığında, baş parmak N kutbunu gösterecek şekilde
mıknatıslanır.
Yine, magnetizma prensibine göre;
Aynı adlı kutuplar birbirini iter.
Ters adlı kutuplar birbirini çeker.
Bu prensipler, Şekil 7.10 'da uygulanırsa, bobinden geçen akım, bobini "S" kutbu
üste gelecek şekilde mıknatısladığı zaman iki "S" kutbu birbirini iteceğinden
bobin ileri doğru hareket eder ve kağıt mambranı öne doğru iter.
Bobinden geçen akım ters yöne döndüğünde bobinin üst birimi N kutbu şekline
dönüşeceğinden sabit mıknatısın S kutbu tarafından çekilir. Ve bobin geriye
doğru hareket eder. Bu hareket sırasında kağıt mambranı geriye çeker.
Bu işlem ses frekansı geriliminin uygulanması sonucunda oluşursa, mambran da ses
frekansı ile titreşir ve mikrofona gelen sesin veya plağa yada banda kayıtlı
sesin aynısı hoparlörden yayınlanır.
2. Bobin Hareketi:
Bobin hareketinin sağlanmasındaki ikinci uygulama; Şekil 7.11 'de görüldüğü
gibi, bobin iki halka şeklindeki N-S kutbunun arasında olabilir. Bu durumda,
sabit mıknatısın kuvvet çizgileri, iki kutup arasında düz çizgiler halinde
oluşacaktır.
Bu kuvvet çizgileri içerisinde kalan bobin kısmından akım geçtiğinde Faraday
kanununa göre bobin hareket eder.

Faraday Kanunu:
Magnetik alan içerisindeki bir iletken, magnetik alan kuvvet çizgilerini kesecek
şekilde hareket ettirilirse, bu iletken içerisinde bir elektrik akımı oluşur.
Bir magnetik alan içerisindeki iletkenden akım geçirilirse, bu iletken magnetik
alan kuvvet çizgilerine dik doğrultuda hareket eder.
Hareket yönü, iletkenden geçen akım yönüne ve magnetik alan kuvvet çizgilerinin
yönüne göre, Lenz kanunu uyarınca sağa ve sola doğrudur.
Bir hoparlördeki bobinin hareketi de "Faraday" kanununa göredir. Hareket yönü de
"Lenz kanununun" üç parmak kuralına göre bulunur.
Hoparlörlerin Karakteristikleri ve Empedansı
Bir hoparlörün başlıca karakteristikleri şöyledir:
Frekans karakteristiği
Empedans karakteristiği
Akustik karakteristiği
Gücü
Distorsiyonu
Hoparlörlerin büyüklük ve güçlerine göre üretebilecekleri frekanslar ve ses
kalitesi değişir. Bu değişime empedanslarının da etkisi vardır.
Bu nedenle kullanılacak hoparlörün, frekans karakteristiğinin, gücünün ve
empedansının bilinmesi gerekir.
|
|
 |

|