|
Işık
Elektromanyetik radyasyondur.
Işığın üç önemli fiziksel özelliği bulunmaktadır.
Işık düz çizgiler halinde hareket eder.
Bir cisme çarptığında o cismin özelliğine oranla yansır.
Bir ortamın içine girince kırılır.
Işığın Yapısı
Işığın kütlesi yoktur. Işığın daha doğrusu ışığı oluşturan parçacıkların yani
fotonların kütlesi yoktur. Onlar sadece enerjidirler.
Işık bizim görebilmemizin ana nedenidir. Eğer ışık olmasaydı hiç bir şey
göremezdik. Çünkü görme işleminde ışık kaynağından çıkan ışınlar etrafımızdaki
cisimlere çarparak gözümüze ulaşırlar da o narin göz bebeğimiz onları birer
birer içeri buyur edip retinada ağırlar. Daha sonra retinaya körü körüne bağlı
sinirler aracılığı ile burada oluşan görüntü, işlenmesi ve yorumlanması için
beyne yollanır. Fakat 1600'lü yıllarda ışık ışınlarının gözümüzden çıkıp diğer
cisimlere çarpıp geri geldiğine ve böylece görebildiğimize inanılırdı...
Işık foton denilen kütlesiz (dikkat! ağırlıksız değil, kütlesiz!) ve yüksüz
atom-altı parçacıklardan oluşur. Tüm parçacıklar gibi fotonlar da dalga özelliği
gösterirler. Yani bir dalga boyları ve bir frekansları vardır. Işık ışınları da
fotonların ilerlerken aldıkları yoldan başka birşey değildirler. Fotonlar
kaynaklarından çıktıktan sonra -eğer önlerinde hiç bir engel yoksa- düz
doğrultuda ve hiç sapmadan yayılırlar. Herhangi bir cisme çarpınca da cismin
şeffaf olup olmamasına göre yansır veya kırılırlar.
Peki ışık nasıl yayılır? Önceleri, 1800'lerde ışığın dalgalar halinde
yayıldığına inanılırdı. Hani su dalgaları var ya işte onlar gibi işte. Bir göle
bir taş attığınızda taşın düştüğü noktadan başlayıp dışa doğru yayılan dalgalar
oluşur. Burada hareket eden su değildir sadece sizin başta suya taş atarak
oluşturduğunuz etki su molekülleri arasında sırayla iletilmiştir o kadar. Fakat
sonraları Einstein (evet yine o, efsane fizikçi!) kendisine Nobel getirecek bir
yazısında ışığın bir dalga olmadığını aksine parçacıklardan oluştuğunu ispatlar.
Daha sonra bu açıklama Quantum Teorisinin de yapı taşlarından biri olur zaten.
Günümüzde ışığın hareketi dual (ikili, çift) model denilen dalga ve parçacık
teorilerinin birleşmesinden oluşmuş bir teori ile açıklanmakta. Açıklama kısaca
şöyle: Işık dalga özelliği gösteren fotonlardan oluşmuştur. Ve yayılırken iki
özelliği de gösterebilir. Ama kesinlikle ikisini bir arada değil!! Bazen dalga
bazen de parçacık olarak yayılır ışık. Ama hangi hallerde parçacık hangi
hallerde dalga olarak yayıldığı konusunda hiç bir bilgimiz yok. Ama şunu
biliyoruz ki biz onu dalga olarak görmek istiyorsak dalga, parçacık olarak
görmek istiyorsak parçacık olarak davranır bize karşı!? Bu size çok karışık veya
na-mümkün mü geldi? Ama doğru!.. En azından şimdilik!!... :))
Modern fizik günümüzde ışığın hareketi dual (ikili, çift) model denilen dalga ve
parçacık teorilerinin birleşmesinden oluşmuş bir teori ile açıklamakta. Açıklama
kısaca şöyle: Işık dalga özelliği gösteren fotonlardan oluşmuştur. Ve yayılırken
iki özelliği de gösterebilir. Ama kesinlikle ikisini bir arada değil!!
Bazen dalga bazen de parçacık olarak yayılır ışık.
Ama hangi hallerde parçacık hangi hallerde dalga olarak yayıldığı konusunda hiç
bir bilgimiz yok. Ama şunu biliyoruz ki biz onu dalga olarak görmek istiyorsak
dalga, parçacık olarak görmek istiyorsak parçacık olarak davranır bize karşı!?
Bu size çok karışık veya na-mümkün mü geldi? Ama doğru!.. En azından
şimdilik!!...
|
|
|

|