Portre Çalışmalarında Işık
Bir insan vücudu üzerinde özellikle portresinde ışık yaparken oluşturulmak istenen psikolojik etkileri göz önüne almamız gerekir. Aksi takdirde sadece tesadüfler ile etkili bir görüntü alınabilir. Sıradan bir ışık altında görüntüsü alınacak kişinin mimik ve hareketleri ancak durum etkisi yaratır. İki boyutlu bir fotograf, film karesi, tv ekranındaki görüntü yerine ışık ile üç boyut yaratarak daha etkileyici bir görüntü alabiliriz. Projektörlerin yerlerini ve yüksekliklerini değiştirerek deneme yanılma yöntemiyle sonuca ulaşabileceğimiz gibi, daha önceden kazanılan deneyimlerin getirdiği rahatlıkla çok daha doğru sonuçları kısa zamanda almak mümkündür.

Önce çalışacağımız kişiyi ve görüntüyü analiz edelim. Omuzlarına kadar düşen dalgalı saçları var. Saçlarının ucu yukarı doğru kıvrılmış durumda. Koyu renkli bir saç örneği.

Boğazlı beyaz bir kazak. Açık renk bir manto. Manto yakaları gövdeden ayrı kanat gibi duruyor. Yumuşak yüz hatları, Normal burun ve göz fazla çukurlu değil. Çene yuvarlak ve küçük. Ağız kapalı. Yüzde yara veya saklanması gereken kötü bir leke yok. Çok problemsiz bir görüntü aslında.

 

	Sol üst açıdan verilen sert ışık kafanın gölgesini fona düşürmüş. Yakaların gölgesi ve yüzün sağ alt tarafının karanlıkta kalması derinlik yaratmış. Sol taraftaki gölge çok koyu olduğu için saç detayları ve sol taraftaki derinlik yok olmuş. Elbise üzerinde kıvrımların gölgelendirilmesi derinlik oluşturmuş.
	Gövdenin sol yanından fakat neredeyse arkadan güçlü bir ışık verilmiş. Bunu manto yakasındaki ve kıvrımlardaki gölge açılarından anladım. Bu gölgeler çok dik ve yandan gelen bir ışık kaynağından olabilir. Burun gölgesi yüzün sağ tarafına düşmüş. Çene gölgesi de sağ yaka üzerinde. Açık renk fona yüze gelen ışıktan daha az bir ışık yapılmış ve bu sayede gövdenin çerçevesi ortaya çıkmış.
	Gövdenin üzerinden hatta hemen hemen tam tepeden güçlü bir ışık kaynağı uygulanmış. Saç parlamış. Çene gölgesi boyuna düşmüş ve uzamış. Işık kaynağının dikliğinden manto üzerindeki detaylardan enine olanların sert gölgeleri aşağı sarkarken, boyuna detaylar ve kıvrımlarda derinlik kaybolmuş. Fona yüzdeki ışığa yakın kuvvetli bir ışık uygulanmış ve manto omuzlarındaki çerçeve yok olmuş. Aşırı kontrast var.
	Sol alt açıdan kepenk veya gobo ile kontrol edilen huzme şeklinde lokal bir ışık 45º açı ile yüze doğru verilmiş. Bu nedenle mantoda çizgi şeklinde parçalı bir ışık oluşmuş. Işığın geldiği açıdaki yaka alttan aydınlanırken gölgesi boğazlı kazak üzerine düşmüş. Yüzün alt kısımları aydınlanıp üstü koyu kalmış aynı durum saçlarda var. Burun, dudak ve yanak gölgeleri yukarı doğru uzamış. Gözlerin bakışı negatif anlam kazanmış. Sadece kafanın sağ arkasından uygulanan yumuşak ve yüz ışığından çok düşük bir fon ışığı saçın sağ bölümünü ortaya çıkarmış. Aynı durum solda görünmediğinden saç fona yapışmış, detayları kaybolmuş.
	Burada soldan kafanın arkasından tepeden dik bir açıyla tek bir güçlü ışık uygulanmış. Bu sert ışığın etkisiyle tüm enine çıkıntıların gölgesi aşağı uzayarak koyu bir detay oluşturmuş. Göz çukurları karanlık ve detayları yok. Gözler görünmüyor. Burun gölgesi aşağı doru uzamış ve burun hakkında bilgi vermiyor. Saçın üst kısmı parlarken gölgesi alt kısımlara düşmüş. Fon ışığı çok parlak gövdenin çerçevesi ortaya çıkmış. Boğazlı beyaz kazak hakkında bilgi yok. Tüm detayları kaybolmuş. Yaka üçgeninde bir belirsizlik oluşmuş.
	Gövdenin 90º sol tarafından ve 45º yukarı açıdan güçlü bir ışık kaynağı tüm çıkıntıların gölgelerini sağ tarafa düşürmüş. Yüzün solu aydınlanırken sağ tarafı tam karanlıkta. Fona uygulanan yüz ışığının dörtte biri kadar bir ışık sağ taraftan itibaren giderek azalan degrede bir fon yaratmış. Bu saç ve gövde çerçevenin ortaya çıkmasına ve fona yapışmamasına neden olmuş. Üzüntülü, duygusal bir ifade elde edilmiş.
	Gövdenin sol yanından fakat neredeyse arkadan yumuşak bir ışık verilmiş. Bunu manto yakasındaki ve kıvrımlardaki gölge açılarından anladım. Bu gölgeler çok dik ve yandan gelen bir ışık kaynağından olabilir. Burun gölgesi yüzün sağ tarafına düşmüş. Çene gölgesi de sağ yaka üzerinde. Açık renk fona yüze gelen ışıktan daha az bir ışık yapılmış ve bu sayede gövdenin çerçevesi ortaya çıkmış.
	Kamera üzerinden çok sert bir ışık kaynağı manto ve yüzdeki detayları yok edecek kadar fazla gelmiş. Biz bu ışığın patladığını da söyleyebiliriz. Fon ışığı çok düşük kalmış ve çerçeveyi ortaya çıkarmış. Aşırı kontrast var.
	Kamera üzerinden dik bir açıyla yumuşak bir ışık kaynağı uygulanmış. Bu ışık kaynağının güçsüzlüğü loş bir görüntü oluşturmuş. Gölgeler detay kazandırmış. Sol alttan lokal olarak uygulanan fon ışığı yüz ışığına eşit sayılır. Sağ tarafa uygulanmadığı için saç ve gövde çerçevesi fona yapışmış.
	Gövdenin sol arkasından oldukça yumuşak bir ışık kaynağı etkileri gözleniyor. Sağ arkadan uygulanan geri ışığı lokal sol tarafa uygulanmamış ve sert. Bu nedenle saçın sağ tarafı ve sağ omuz parlamış. Fon ışığı homojen ve yüz ışığından daha az.
	Gövdenin sol yanından fakat neredeyse arkadan yumuşak bir ışık verilmiş. Bütün gölgeler çok dik ve yandan bir ışık kaynağından gelmiş. Burun gölgesi yüzün sağ tarafına düşmüş. Çene gölgesi de sağ yaka üzerinde. Açık renk fona yüze gelen ışıktan daha az bir ışık yapılmış ve bu sayede gövdenin çerçevesi ortaya çıkmış. Geri ışığı kuvvetli bir ışık kaynağı tarafından geliyor. Saç ve omuzlar parlamış.
	Kamera sağından yumuşak bir ışık kaynağı yüzü aydınlatırken sol taraftan verilmeyen bir ışık nedeniyle gölgeli bir görüntü oluşmuş. Sağ arkadan sert bir geri ışığı saçı ve omuzları parlatmış. Fona uygulanan ışık yüz ışığının üçte biri kadar ve homojen dağılmış.