|
Deneysel Fotografi'nin Tarihsel Süreci
19. yüzyılın
başlarında sanatsal bir akım olarak Amerika'da başlayıp, Orta Avrupa'da yaygınlaşan
ve geleneksel tavrm karşısında bir anlayışla fotografinin sınırlarını zorlayan deneysel
fotografi, fotografinin kendisiyle birlikte başlamış ve her zaman ondan bir adım önde
giderek öncülük görevini sürdürmüştür. Bu yüzdendir ki, deneysel sanatlar için kullanılan
en yaygın kavramlardan biri olan "avant-garde"ın sözlük anlamı da "öncü"dür.
Tarihsel sürecin başlangıç noktası, Henry Fox Talbot'un "calotypie" yöntemiyle gerçekleştirdiği
ve bugün kullanılan negatif pozitif prosesin ilk örneklerinin güneş baskılarında verildiği 1835
yılına rastlar, Eadweard Muybridge'in 1850'li yıllarda "hareket" kavramı üzerine gerçekleştirdiği
deneysel etütleri, Kinematografi'nin gelişim sürecini hızlandırmıştır. Başlangıçta belli bir kurama
dayanmadan oyun olarak kullanılan deneysel fotografi, fotografinin teknolojik yapısındaki
gelişmelere paralel sanatsal bir akım olarak değerlendirilmeye başlanması ve bu bağlamda
verilen örnekler, 1920'li yıllarda Christian Schad'ın "Schadografi"-lerinde, dadaist Man Ray'in
"Rayogram"larında, Bauhaus okulundan Moholy-Nagy'nin "Fotogram"larında uyguladıkları
alışılmışın dışında yan soyut/soyut denemelerinde kendini hissettirir. Çok yönlü bir sanatçı ve
teorisyen kişilikli Nagy, çok boyutlu nesnel gerçekliğin iki boyutta yeniden sunumu işlevini sürdüren
fotografinin, daha yaratıcı, daha yenilikçi yapıtlar ortaya koyması gerektiğini savunur ve uygulamalarıyla
da bu tezini doğrular.
Weimar Cumhuriyeti'nin sonunu hazırlayan politik kriz ve devamında patlayan İkinci Dünya Savaşı
tüm Avrupa'yı sarsar. Avrupa'nın politik ve ekonomik istikrarsızlığı, sanatçıları genellikle Amerika'ya
göçe zorlar. Böylece "yeni Bauhaus" Amerika'da birçok yüksek okulda yapılanmaya başlar.
İkinci Dünya Savaşı sonrası Almanya'da, "sübjektif fotografi" kavramını ortaya atan Otto Steinert'in
öncülüğünde yeni bir sayfa açılır. Batı da 1945 yılı sonrasında sanat eğitimi veren sanatsal bir disiplin
olarak giren deneysel fotografi, 1968 Avrupa'sında akademi ve yüksek okul düzeyinde yaygınlık gösterir.
Ülkemizde ise, 1978 yılında Mimar Sinan Üniversitesi'nde başlatılan fotografi eğitimi programına deneysel
fotografinin girmesi 1980'li yıllara rastlar. Bugün için, Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi
çatısı altındaki Fotograf Bölümü'nde ikinci ve üçüncü yıllarda sanatsal bir disiplin olarak ele alınmakta.
Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Fotograf Bölümü'nde
Yüksek Lisans ve Sanatta Yeterlik Programı içinde yer almaktadır.
|
|
 |

|