Mocumentary
Mock Documentary

İngilizce - Türkçe sözlüğe baktığımızda Mock kelimesi alay, eğlenme, dalga geçme, sahte, taklit olarak kullanılabiliyor. Documentary kelimesi ise belgesel, belge film olarak kullanılmakta. İki kelimenin birleşimi Mockumentary ise ilk bakışta Sahte Belgesel olarak çevrilse de Türk belgeselciler arasında nasıl kullanılacağı önemli. Türk Dil Kurumu bu kelimeye bir karşılık bulana kadar iş Türk belgeselcilere düşecek sanırım. Dilimize nasıl yerleşirse öyle benimsenecek. Bu güne kadar Mockumentary film yapanlar İngilizce tanımlamayı tercih etmişler.

Son yıllarda dünyada mockumentary filmler popüler olmaya başladı ve ülkemizde de ilk örneklerini vermeye başladı. Mokümanter Film, Melgesel veya Çakma Belgesel olarak bazı yazılarda geçiyor.




Dünyada Mockumentary türünün ilk örneği kabul edilen Parayı Al Ve Kaç 1969 ABD yapımı filmdir. Özgün adı Take the Money and Run'dır. Woody Allen'ın senaryosunu yazdığı, yönettiği ve başrolünü oynadığı bir komedi filmidir.

Hapishane sahneleri gerçekten San Quentin hapishanesinde ve küçük ücretler karşılığında gerçek mahkumlarla çekilmiştir. Gardiyanlar gün sonunda gerçek mahkumlardan ayırt edebilsin diye, film ekibi mor ötesi ışıkta görülebilen özel mürekkeple damgalanmıştır.

Parayı Al Ve Kaç, beceriksiz küçük suçlu Virgil Starkwell (Woody Allen) 'in çocukluğundan başlayarak banka soygunlarına kadar giden kariyerini belgesel filmlerin parodisi şeklinde ele alan bir filmdir.

Film, geniş kitlelere ulaşmış ilk "Mokümanter" (Mockumentary) film olmuştur. Mokümenter Mock=sahte, taklit ve Documentary=Belgesel kelimelerinden türetilmiş bir terimdir. Hiciv maksadı ile konuyu ciddi bir belgesel tarzında anlatan komedi filmleri için kullanılan bir terimdir. Woody Allen'e göre bu türe sahte-belgesel (pseudo-documentary) 'de denebilir.





Belgesel, İngilizce "documentary"dir. "Mock" da sahte, taklit, alay eden falan demek. Mockumentary yani, bir nevi çakma belgesel. Gerçek olmayan bir hikaye, belgelerle falan ciddi ciddi, gerçekmiş gibi anlatılıyor bu filmlerde,
En meşhurlarından bir tanesi "Operation Lune". Fransız yönetmen William Karel'in "belgeseli", Neil Armstrong'un asla Ay'a ayak basmadığını gayet inanılır bir üslupla anlatıyormuş. "Belgesel"e göre, Ay'a ayak basma görüntüleri CIA tarafından stüdyoda, yönetmen Stanley Kubrick'in yardımıyla çekilmiş.
Bunun bir mockumentary olduğu biliniyor ama, açıkçası bu hikaye bana öyle çok da yalan-yanlış gelmiyor.
Kim bilir, belki de bu film gerçek bir belgeseldir, 1969'da Apollo 11'in Ay'a inmesi görüntüleri ise ilk sahte belgesel örneği...

Millyet
Tuba AKYOL
milliyet.com.tr




Mockumentary filmden anlaşılan, belgesel film çekerken yapılamayacak veya alışagelmemiş bazı anlatım biçimlerini kullanmak. Örneğin bir belgeselde kişilerle argo konuşulamaz. Ancak mocumentary filmlerde daha esnek davranılabiliyor. Örneğin gençlerle yapılan röportajlarda gençlerin o bölgede kullandıkları dil belgesele yansıyabilir. Küfür edilebilir. Oysa belgeselde bunu göremeyiz. Sunucu veya baş roldeki konu olan kişi konuşma dili olarak esnek davranabilir. Bazen konuyu alaya alabilir.

Örneğin;
Sunucu - Buradaki anıtı biraz anlatır mısın abi?
Satıcı - Ya bu Osmanlının bir eseriymiş. Mimar Sinan yapmış.
Sunucu - Ya bu mimar da amma çok iş yapmış zengin olmuştur.

Mimar Sinan'ın bu eserlerden kaç para aldığı hiç bir belgeselde verilmezken bu tip belgesellerde insanların bu konuyu düşünmeleri sağlanmak için üretilen argo içerikli bir diyalog.

Mocumentary filmler de belgelere dayanarak konu hakkında bilgi veriyor. Bir belgesel gibi düşünülebilir. Sadece anlatım dili farklı. Aslında mocumentary sıkıcı anlatımı ve metni olan uzun süreli veya çok bölümlü documentary filmlerden daha eğlenceli gibi görünüyor. Ama metni ve kullanılan sözcükleri iyi seçmek gerekli sanırım. Bunu için de daha fazla üzerinde çalışmak gerekli.









Mockumentary or mock documentary is a genre of film and television, or a single work of the genre. Although a mockumentary may be one of the comedy genres, serious mockumentaries also exist. The mockumentary is presented as a documentary recording real life, but is actually fictional. It is a commonly used medium for parody and satire. They are often used to analyze current events and issues by using a fictitious setting around it.

Mockumentaries are often presented as historical documentaries with b roll and talking heads discussing past events or as cinéma vérité pieces following people as they go through various events. Examples of this type of satire date back at least to the 1950s (a very early example was a short piece on the "Swiss Spaghetti Harvest" that appeared as an April fool's joke on the British television program Panorama in 1957), though the term "mockumentary" is thought to have first appeared in the mid-1980s when This Is Spinal Tap director Rob Reiner used it in interviews to describe that film. One of the earliest pioneers of the mockumentary format for television comedy is Victoria Wood, who regularly included them in her 1985 series Victoria Wood As Seen On TV.

The false documentary form has also been used for some dramatic productions (and precursors to this approach date back to the radio days and Orson Welles' production of H. G. Wells' novel The War of the Worlds).

Mockumentaries are often partly or wholly improvised, as an unscripted style of acting helps to maintain the pretense of reality. Comedic mockumentaries rarely have laugh tracks, also to sustain the atmosphere, although there are exceptions - for example, Operation Good Guys had a laugh track from its second series onwards.






Mockumentary veya sahte belgesel, film ve televizyonun bir türü, veya türün tek bir işidir. Bir mockumentaryın, komedi türlerinin biri olabilmesine rağmen, ciddi mockumentaries hem de, var olur. Mockumentary, belgeli kaydeden gerçek bir yaşam olarak sunmuş olur, ama gerçekte kurgusaldır. Parodi ve hiciv için genellikle alışık bir ortamdır. Onlar, çoğunlukla onun etrafında hayali bir koymayı kullanarak güncel olaylar ve çıkışları analiz etmek için alışıktır.

Mockumentary filmler çoğunlukla, olaylardan sonra tartışırken b rulosu ve konuşan başlarla tarihsel belgesellerin olduğu gibi sunmuş olur, veya cinéma vérité parçaları olarak onların, çeşitli olaylar boyunca gittiği gibi insanları izlerken. Hicivin bu tipinin örnekleri, (Çok erken bir örnek, 1957'de İngiliz televizyon program panoramasında bir 1 Nisan aptalının şakasının olduğu gibi gözüken "İsviçre'ye ait spagetti hasatı"da kısa bir parçaydı) 1950ler'e en azından kadar gider, terimin "Mockumentary", bunun, belkemiğine ait musluk yöneticisi olduğu zaman 1980ler'in ortasında ilk olarak gözükmüş olmak için içeride düşünülmesine rağmen, dizginleri çekicinin o görüşmelerde, filmin olduğunu tanımlar olduğunu soy. Televizyon komedisi için mockumentary biçiminin en erken öncülerinin biri, muntazaman onun 1985 dizi siyah erik tahtasında onları kapsayan siyah erik tahtası öyle, TV'de gör.

Yanlış belgeli form hem de, bazı dramatik üretimler için kullanıldı (Ve bu yaklaşıma haberciler, gündüzleri radyoya kadar gider, ve H.G. kuyularının romanının Orson kuyularının üretimi, dünyaların savaşıdır).
Mockumentaries, çoğunlukla kısmen veya büsbütün doğaçlanandır, gerçekliğin numarasını sürdürmek için yardımları oynamanın metne dayalı olmayan bir tarzı olarak. Comedic mockumentariesin nadiren, atmosfer hem de dayanmak, istisnalar olmasına rağmen gülüş yolları var — örneğin, iyi adamların, ileride onun ikinci dizisinden bir gülüş yolu olduğu çalışma.








Kaynak